ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.56.1
तद् दृष्ट्वा सुमहत् कर्म कृतं वानरसत्तमैः।
क्रोधमाहारयामास युधि तीव्रमकम्पनः ॥ ६.५६.१ ॥
ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰਿਆ।
6.56.2
क्रोधमूिर्च्छत तरूपस्तु धुन्वन् परमकार्मुकम्।
दृष्ट्वा तु कर्म शत्रूणां सारथिं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.५६.२ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕਿਆ ਉਹ ਜਵਾਨ ਵੀਰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
6.56.3
तत्रैव तावत् त्वरितो रथं प्रापय सारथे।
एते च बलिनो घ्नन्ति सुबहून् राक्षसान् रणे ॥ ६.५६.३ ॥
ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਥ ਉੱਥੇ ਹੀ ਲੈ ਚੱਲ। ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਹਨ।
6.56.4
एते च बलवन्तो वा भीमकोपाश्च वानराः।
द्रुमशैलप्रहरणास्तिष्ठन्ति प्रमुखे मम ॥ ६.५६.४ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਏ ਇਹ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧੀ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
6.56.5
एतान् निहन्तुमिच्छामि समरश्लाघिनो ह्यहम्।
एतैः प्रमथितं सर्वं रक्षसां दृश्यते बलम् ॥ ६.५६.५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਕੁਚਲੀ ਹੋਈ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।
6.56.6
ततः प्रचलिताश्वेन रथेन रथिनां वरः।
हरीनभ्यपतद् दूराच्छरजालैरकम्पनः ॥ ६.५६.६ ॥
ਫਿਰ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਕੰਪਨ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਾ ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ।
6.56.7
न स्थातुं वानराः शेकुः किं पुनर्योद्धुमाहवे।
अकम्पनशरैर्भग्नाः सर्व एवाभिदुद्रुवुः ॥ ६.५६.७ ॥
ਅਕੰਪਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਵਾਨਰ ਖੜ੍ਹੇ ਵੀ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕੇ, ਲੜਨਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ; ਸਾਰੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.56.8
तान् मृत्युवशमापन्नानकम्पनशरानुगान्।
समीक्ष्य हनुमान् ज्ञातीनुपतस्थे महाबलः ॥ ६.५६.८ ॥
ਅਕੰਪਨ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਪਏ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
6.56.9
तं महाप्लवगं दृष्ट्वा सर्वे ते प्लवगर्षभाः।
समेत्य समरे वीराः संहृष्टाः पर्यवारयन् ॥ ६.५६.९ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
6.56.10
व्यवस्थितं हनूमन्तं ते दृष्ट्वा प्लवगर्षभाः।
बभूवुर्बलवन्तो हि बलवन्तमुपाश्रिताः ॥ ६.५६.१० ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਸੀ।
6.56.11
अकम्पनस्तु शैलाभं हनूमन्तमवस्थितम्।
महेन्द्र इव धाराभिः शरैरभिववर्ष ह ॥ ६.५६.११ ॥
ਪਰ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ ਉੱਤੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਵਰਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
6.56.12
अचिन्तयित्वा बाणौघान् शरीरे पातितान् कपिः।
अकम्पनवधार्थाय मनो दध्रे महाबलः ॥ ६.५६.१२ ॥
ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
6.56.13
स प्रहस्य महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः।
अभिदुद्राव तद्रक्षः कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.५६.१३ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਾਰੂਤੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਹੱਸ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
6.56.14
तस्याथ नर्दमानस्य दीप्यमानस्य तेजसा।
बभूव रूपं दुर्धर्षं दीप्तस्येव विभावसोः ॥ ६.५६.१४ ॥
ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
6.56.15
आत्मानं त्वप्रहरणं ज्ञात्वा क्रोधसमन्वितः।
शैलमुत्पाटयामास वेगेन हरिपुङ्गवः ॥ ६.५६.१५ ॥
ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਪੁੱਟ ਲਿਆ।
6.56.16
गृहीत्वा सुमहाशैलं पाणिनैकेन मारुतिः।
स विनद्य महानादं भ्रामयामास वीर्यवान् ॥ ६.५६.१६ ॥
ਮਾਰੂਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਘੁਮਾਇਆ।
6.56.17
ततस्तमभिदुद्राव राक्षसेन्द्रमकम्पनम्।
पुरा हि नमुचिं संख्ये वज्रेणेव पुरंदरः ॥ ६.५६.१७ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਅਕੰਪਨ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਨਮੁਚੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
6.56.18
अकम्पनस्तु तद् दृष्ट्वा गिरिशृङ्गं समुद्यतम्।
दूरादेव महाबाणैरर्धचन्द्रैर्व्यदारयत् ॥ ६.५६.१८ ॥
ਪਰ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਵੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਤੇ ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
6.56.19
तं पर्वताग्रमाकाशे रक्षोबाणविदारितम्।
विकीर्णं पतितं दृष्ट्वा हनूमान् क्रोधमूिर्च्छतः ॥ ६.५६.१९ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੇ ਗਏ, ਖਿੰਡ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਉਸ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
6.56.20
सोऽश्वकर्णं समासाद्य रोषदर्पान्वितो हरिः।
तूर्णमुत्पाटयामास महागिरिमिवोच्छ्रितम् ॥ ६.५६.२० ॥
ਰੋਸ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਅਸ਼ਵਕਰਣ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਮਹਾਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਝਟਪਟ ਪੁੱਟ ਲਿਆ।
6.56.21
तं गृहीत्वा महास्कन्धं सोऽश्वकर्णं महाद्युतिः।
प्रगृह्य परया प्रीत्या भ्रामयामास संयुगे ॥ ६.५६.२१ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਕਰਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਣਾ ਫੜ ਕੇ, ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
6.56.22
प्रधावन्नुरुवेगेन बभञ्ज तरसा द्रुमान्।
हनूमान् परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयन् महीम् ॥ ६.५६.२२ ॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ।
6.56.23
गजांश्च सगजारोहान् सरथान् रथिनस्तथा।
जघान हनुमान् धीमान् राक्षसांश्च पदातिगान् ॥ ६.५६.२३ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਵਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.56.24
तमन्तकमिव क्रुद्धं सद्रुमं प्राणहारिणम्।
हनूमन्तमभिप्रेक्ष्य राक्षसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.५६.२४ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਰੁੱਖ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਏ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਰਗੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.56.25
तमापतन्तं संक्रुद्धं राक्षसानां भयावहम्।
ददर्शाकम्पनो वीरश्चुक्षोभ च ननाद च ॥ ६.५६.२५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਉਸ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀਰ ਅਕੰਪਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਰਜਿਆ।
6.56.26
स चतुर्दशभिर्बाणैर्निशितैर्देहदारणैः।
निर्बिभेद महावीर्यं हनूमन्तमकम्पनः ॥ ६.५६.२६ ॥
ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਤਿੱਖੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.56.27
स तथा विप्रकीर्णस्तु नाराचैः शितशक्तिभिः।
हनूमान् ददृशे वीरः प्ररूढ इव सानुमान् ॥ ६.५६.२७ ॥
ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵੀਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਚੇ ਉੱਗੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਿਆ।
6.56.28
विरराज महावीर्यो महाकायो महाबलः।
पुष्पिताशोकसंकाशो विधूम इव पावकः ॥ ६.५६.२८ ॥
ਮਹਾਬਲੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਪਰਾਕਰਮੀ ਹਨੂਮਾਨ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠੇ।
6.56.29
ततोऽन्यं वृक्षमुत्पाट्य कृत्वा वेगमनुत्तमम्।
शिरस्याभिजघानाशु राक्षसेन्द्रमकम्पनम् ॥ ६.५६.२९ ॥
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੁੱਖ ਪੁੱਟ ਕੇ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਕੰਪਨ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.56.30
स वृक्षेण हतस्तेन सक्रोधेन महात्मना।
राक्षसो वानरेन्द्रेण पपात च ममार च ॥ ६.५६.३० ॥
ਉਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਮਾਰ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।
6.56.31
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षसेन्द्रमकम्पनम्।
व्यथिता राक्षसाः सर्वे क्षितिकम्प इव द्रुमाः ॥ ६.५६.३१ ॥
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਪਏ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
6.56.32
त्यक्तप्रहरणाः सर्वे राक्षसास्ते पराजिताः।
लङ्कामभिययुस्त्रासाद् वानरैस्तैरभिद्रुताः ॥ ६.५६.३२ ॥
ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
6.56.33
ते मुक्तकेशाः सम्भ्रान्ता भग्नमानाः पराजिताः।
भयाच्छ्रमजलैरङ्गैः प्रस्रवद्भिर्विदुद्रुवुः ॥ ६.५६.३३ ॥
ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਮਾਣ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
6.56.34
अन्योन्यं ये प्रमथ्नन्तो विविशुर्नगरं भयात्।
पृष्ठतस्ते तु सम्मूढाः प्रेक्षमाणा मुहुर्मुहुः ॥ ६.५६.३४ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਮਾਰਦੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ; ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
6.56.35
तेषु लङ्कां प्रविष्टेषु राक्षसेषु महाबलाः।
समेत्य हरयः सर्वे हनूमन्तमपूजयन् ॥ ६.५६.३५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਬਲੀ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.56.36
सोऽपि प्रवृद्धस्तान् सर्वान् हरीन् सम्प्रत्यपूजयत्।
हनूमान् सत्त्वसम्पन्नो यथार्हमनुकूलतः ॥ ६.५६.३६ ॥
ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੀ, ਸਤ੍ਤ੍ਵ-ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗ ਸਤਿਕਾਰ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ।
6.56.37
विनेदुश्च यथाप्राणं हरयो जितकाशिनः।
चकृषुश्च पुनस्तत्र सप्राणानेव राक्षसान् ॥ ६.५६.३७ ॥
ਜਿੱਤ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁੜ ਘਸੀਟਿਆ।
6.56.38
स वीरशोभामभजन्महाकपिः
समेत्य रक्षांसि निहत्य मारुतिः।
महासुरं भीमममित्रनाशनं
विष्णुर्यथैवोरुबलं चमूमुखे ॥ ६.५६.३८ ॥
ਉਹ ਮਹਾਕਪੀ ਮਾਰੁਤੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਗਏ; ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਿਵੇਂ ਭਿਆਨਕ, ਸ਼ਤਰੂਨਾਸ਼ਕ ਮਹਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
6.56.39
अपूजयन् देवगणास्तदाकपिं
स्वयं च रामोऽतिबलश्च लक्ष्मणः।
तथैव सुग्रीवमुखाः प्लवंगमा
विभीषणश्चैव महाबलस्तदा ॥ ६.५६.३९ ॥
ਉਦੋਂ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਾਨਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ; ਅਤਿਬਲੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਖੁਦ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।