รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.57.1
अकम्पनवधं श्रुत्वा क्रुद्धो वै राक्षसेश्वरः।
किंचिद् दीनमुखश्चापि सचिवांस्तानुदैक्षत ॥ ६.५७.१ ॥
เมื่อได้ยินข่าวการสังหารอกัมปนะ จอมรากษสก็โกรธ และหน้าของเขาหม่นลงเล็กน้อย เขาหันไปมองเหล่าเสนาบดีของตน
6.57.2
स तु ध्यात्वा मुहूर्तं तु मन्त्रिभिः संविचार्य च।
ततस्तु रावणः पूर्वदिवसे राक्षसाधिपः।
पुरीं परिययौ लङ्कां सर्वान् गुल्मानवेक्षितुम् ॥ ६.५७.२ ॥
ครั้นคิดอยู่ครู่หนึ่งและปรึกษากับเหล่าเสนาบดีแล้ว ท้าวราวณะจอมรากษสในวันก่อนหน้านั้นได้เสด็จเวียนรอบนครลงกาเพื่อตรวจดูป้อมค่ายทั้งปวง
6.57.3
तां राक्षसगणैर्गुप्तां गुल्मैर्बहुभिरावृताम्।
ददर्श नगरीं राजा पताकाध्वजमालिनीम् ॥ ६.५७.३ ॥
พระราชาทอดพระเนตรเห็นนครนั้น ซึ่งมีกองทัพรากษสรักษาอยู่ ล้อมรอบด้วยค่ายหลายแห่ง และประดับด้วยพวงธงและธงทิว
6.57.4
रुद्धां तु नगरीं दृष्ट्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
उवाचात्महितं काले प्रहस्तं युद्धकोविदम् ॥ ६.५७.४ ॥
เมื่อเห็นนครถูกล้อมไว้ ท้าวราวณะจอมรากษสได้ตรัสในเวลาอันสมควรแก่ประหัสตะผู้ชำนาญการสงคราม ด้วยถ้อยคำอันเป็นประโยชน์แก่ตนเอง
6.57.5
पुरस्योपनिविष्टस्य सहसा पीडितस्य ह।
नान्ययुद्धात् प्रपश्यामि मोक्षं युद्धविशारद ॥ ६.५७.५ ॥
ข้าแต่ผู้ชำนาญการรบ เมื่อเราตั้งทัพล้อมเมืองอยู่และถูกบีบคั้นอย่างกะทันหัน เราไม่เห็นทางพ้นใดเลยนอกจากต้องผ่านการรบอีกครั้ง
6.57.6
अहं वा कुम्भकर्णो वा त्वं वा सेनापतिर्मम।
इन्द्रजिद् वा निकुम्भो वा वहेयुर्भारमीदृशम् ॥ ६.५७.६ ॥
ให้ข้าเอง หรือกุมภกรรณ หรือท่านเอง หรืออินทรชิตแม่ทัพของข้า หรือนิกุมภะ เป็นผู้แบกภาระเช่นนี้
6.57.7
स त्वं बलमतः शीघ्रमादाय परिगृह्य च।
विजयायाभिनिर्याहि यत्र सर्वे वनौकसः ॥ ६.५७.७ ॥
ท่านจงไปโดยเร็ว รวบรวมกองทัพและนำไป แล้วยกออกไปเพื่อชัยชนะ ไปยังที่ซึ่งพวกผู้อยู่ป่าทั้งหมดอยู่
6.57.8
निर्याणादेव तूर्णं च चलिता हरिवाहिनी।
नर्दतां राक्षसेन्द्राणां श्रुत्वा नादं द्रविष्यति ॥ ६.५७.८ ॥
เมื่อออกเดินทัพ กองทัพวานรก็จะเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว เมื่อได้ยินเสียงคำรามของเหล่าจอมรากษส มันจะหนีไป
6.57.9
चपला ह्यविनीताश्च चलचित्ताश्च वानराः।
न सहिष्यन्ति ते नादं सिंहनादमिव द्विपाः ॥ ६.५७.९ ॥
วานรนั้นคะนอง ไม่มีระเบียบวินัย และใจไม่ตั้งมั่น พวกมันจะทนเสียงนั้นไม่ได้ ดุจช้างทนเสียงคำรามของสิงโตไม่ได้
6.57.10
विद्रुते च बले तस्मिन् रामः सौमित्रिणा सह।
अवशस्ते निरालम्बः प्रहस्त वशमेष्यति ॥ ६.५७.१० ॥
เมื่อกองทัพนั้นแตกหนีไปแล้ว พระรามพร้อมด้วยพระลักษมณ์ จะไร้ที่พึ่งและไร้ที่ยึดเหนี่ยว ข้าแต่ประหัสตะ จะตกอยู่ในอำนาจของท่าน
6.57.11
आपत्संशयिता श्रेयो नात्र निःसंशयीकृता।
प्रतिलोमानुलोमं वा यत् तु नो मन्यसे हितम् ॥ ६.५७.११ ॥
ภยันตรายนั้นไม่แน่นอนเสมอ และในที่นี้ความไม่แน่นอนยังไม่ได้รับการแก้ไข ไม่ว่าจะกลับด้านหรือตรงไปตรงมา จงกล่าวสิ่งใดที่ท่านเห็นว่าเป็นประโยชน์แก่พวกเรา
6.57.12
रावणेनैवमुक्तस्तु प्रहस्तो वाहिनीपतिः।
राक्षसेन्द्रमुवाचेदमसुरेन्द्रमिवोशना ॥ ६.५७.१२ ॥
เมื่อถูกท้าวราวณะตรัสเช่นนี้ ประหัสตะผู้เป็นแม่ทัพได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่จอมรากษส เหมือนดังที่อุศนัสกล่าวแก่จอมอสูร
6.57.13
राजन् मन्त्रितपूर्वं नः कुशलैः सह मन्त्रिभिः।
विवादश्चापि नो वृत्तः समवेक्ष्य परस्परम् ॥ ६.५७.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา พวกเราได้ปรึกษากันมาก่อนแล้วกับเหล่าเสนาบดีผู้ฉลาด แต่เมื่อพิจารณากันเองแล้ว ความขัดแย้งระหว่างพวกเราก็เกิดขึ้น
6.57.14
प्रदानेन तु सीतायाः श्रेयो व्यवसितं मया।
अप्रदाने पुनर्युद्धं दृष्टमेव तथैव नः ॥ ६.५७.१४ ॥
ข้าพเจ้าได้ตัดสินใจแล้วว่าการคืนสีดาเป็นทางที่ดีกว่า หากไม่คืนนาง เราก็เห็นชัดว่าสงครามจะเกิดขึ้นอีก
6.57.15
सोऽहं दानैश्च मानैश्च सततं पूजितस्त्वया।
सान्त्वैश्च विविधैः काले किं न कुर्यां हितं तव ॥ ६.५७.१५ ॥
ข้าพเจ้าได้รับการยกย่องจากท่านอย่างต่อเนื่องด้วยของกำนัล เครื่องหมายแห่งการให้เกียรติ และถ้อยคำปลอบโยนหลายประการ เหตุใดข้าพเจ้าจะไม่ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ท่านในเวลาอันควรเล่า
6.57.16
नहि मे जीवितं रक्ष्यं पुत्रदारधनानि च।
त्वं पश्य मां जुहूषन्तं त्वदर्थे जीवितं युधि ॥ ६.५७.१६ ॥
ชีวิต บุตร ภรรยา และทรัพย์สินของข้าพเจ้าไม่คุ้มค่าแก่การรักษาไว้ ท่านจงดูข้าพเจ้า ผู้กำลังสละชีวิตในการรบเพื่อท่าน
6.57.17
एवमुक्त्वा तु भर्तारं रावणं वाहिनीपतिः।
उवाचेदं बलाध्यक्षान् प्रहस्तः पुरतः स्थितान् ॥ ६.५७.१७ ॥
เมื่อกล่าวต่อเจ้านาย คือท้าวราวณะดังนี้แล้ว แม่ทัพประหัสตะได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่เหล่านายทหารผู้ยืนอยู่เบื้องหน้าตน
6.57.18
समानयत मे शीघ्रं राक्षसानां महाबलम्।
मद्बाणानां तु वेगेन हतानां च रणाजिरे ॥ ६.५७.१८ ॥
จงรวบรวมพลังอันยิ่งใหญ่ของเหล่ารากษสมาให้ข้าโดยเร็ว และจงนำเหล่าที่ล้มตายในสนามรบด้วยความเร็วของลูกศรของข้ามาด้วย
6.57.19
अद्य तृप्यन्तु मांसादाः पक्षिणः काननौकसाम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षा महाबलाः ॥ ६.५७.१९ ॥
วันนี้ให้เหล่านกที่กินเนื้ออิ่มหนำด้วยเนื้อของผู้อยู่ป่าเถิด เมื่อได้ยินถ้อยคำของเขา เหล่านายทหารผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่
6.57.20
बलमुद्योजयामासुस्तस्मिन् राक्षसमन्दिरे।
सा बभूव मुहूर्तेन भीमैर्नानाविधायुधैः ॥ ६.५७.२० ॥
พวกเขาได้จัดกองทัพให้เคลื่อนพลในที่พำนักของรากษสนั้น และภายในชั่วครู่เดียว ก็เต็มไปด้วยอาวุธอันน่าสะพรึงกลัวนานาชนิด
6.57.21
लङ्का राक्षसवीरैस्तैर्गजैरिव समाकुला।
हुताशनं तर्पयतां ब्राह्मणांश्च नमस्यताम् ॥ ६.५७.२१ ॥
ลงกาเต็มแน่นไปด้วยวีรรากษสเหล่านั้นดุจฝูงช้าง ขณะที่พวกเขาบูชาไฟศักดิ์สิทธิ์และนอบน้อมต่อพราหมณ์
6.57.22
आज्यगन्धप्रतिवहः सुरभिर्मारुतो ववौ।
स्रजश्च विविधाकारा जगृहुस्त्वभिमन्त्रिताः ॥ ६.५७.२२ ॥
ลมหอมพัดพากลิ่นเนยใสมา และพวงมาลัยหลากรูปทรงที่ปลุกเสกด้วยมนตร์ก็ถูกหยิบขึ้นมา
6.57.23
संग्रामसज्जाः संहृष्टा धारयन् राक्षसास्तदा।
सधनुष्काः कवचिनो वेगादाप्लुत्य राक्षसाः ॥ ६.५७.२३ ॥
พวกรากษสพร้อมรบและเปี่ยมด้วยความฮึกเหิม ถือธนูและเกราะ แล้วกระโจนออกไปอย่างรวดเร็ว
6.57.24
रावणं प्रेक्ष्य राजानं प्रहस्तं पर्यवारयन्।
अथामन्त्र्य तु राजानं भेरीमाहत्य भैरवाम् ॥ ६.५७.२४ ॥
เห็นพระราวณะเป็นกษัตริย์ พวกเขาจึงล้อมพระปรหัสไว้ จากนั้นลาพระราชาแล้วตีกลองศึกอันน่าสะพรึงกลัว
6.57.25
आरुरोह रथं युक्तः प्रहस्तः सज्जकल्पितम्।
हयैर्महाजवैर्युक्तं सम्यक्सूतं सुसंयतम् ॥ ६.५७.२५ ॥
ปรหัสขึ้นรถศึกที่เตรียมไว้พร้อม เทียมด้วยม้าเร็วดุจลม มีสารถีที่ชำนาญและควบคุมได้ดี
6.57.26
महाजलदनिर्घोषं साक्षाच्चन्द्रार्कभास्वरम्।
उरगध्वजदुर्धर्षं सुवरूथं स्वपस्करम् ॥ ६.५७.२६ ॥
รถนั้นคำรามดุจเมฆฝนใหญ่ ส่องแสงดุจพระจันทร์และพระอาทิตย์ ไม่มีใครต้านทานได้ มีธงรูปงู มีฉัตรงาม และอุปกรณ์ประกอบครบครัน
6.57.27
सुवर्णजालसंयुक्तं प्रहसन्तमिव श्रिया।
ततस्तं रथमास्थाय रावणार्पितशासनः ॥ ६.५७.२७ ॥
รถนั้นประดับด้วยตาข่ายทอง ดูราวกับจะหัวเราะด้วยความงดงามของตน แล้วปรหัสผู้รับคำสั่งจากพระราวณะก็ขึ้นรถคันนั้น
6.57.28
लङ्काया निर्ययौ तूर्णं बलेन महता वृतः।
ततो दुन्दुभिनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमः।
वादित्राणां च निनदः पूरयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.५७.२८ ॥
เขาออกจากลงกาอย่างรวดเร็ว มีกองทัพใหญ่ล้อมหน้าล้อมหลัง แล้วเสียงกลองใหญ่ก็คำรามดุจเสียงฟ้าร้องจากเมฆฝน และเสียงเครื่องดนตรีก็ดังกระจายราวกับเต็มไปทั่วพื้นปฐพี
6.57.29
शुश्रुवे शङ्खशब्दश्च प्रयाते वाहिनीपतौ।
निनदन्तः स्वरान् घोरान् राक्षसा जग्मुरग्रतः ॥ ६.५७.२९ ॥
เมื่อแม่ทัพออกเดินทาง เสียงสังข์ก็ดังขึ้น พวกรากษสคำรามด้วยเสียงอันน่าสะพรึงกลัว แล้วเดินนำหน้าไป
6.57.30
भीमरूपा महाकायाः प्रहस्तस्य पुरःसराः।
नरान्तकः कुम्भहनुर्महानादः समुन्नतः।
प्रहस्तसचिवा ह्येते निर्ययुः परिवार्य तम् ॥ ६.५७.३० ॥
ปรากฏรูปร่างน่าสะพรึงและร่างกายมหึมา เดินนำหน้าปรหัส ได้แก่ นรานตกะ กุมภหนุ มหานาทะ และสมุนนตะ เหล่านี้คือเสนาบดีของปรหัส พวกเขาออกไปล้อมเขาไว้
6.57.31
व्यूढेनैव सुघोरेण पूर्वद्वारात् स निर्ययौ।
गजयूथनिकाशेन बलेन महता वृतः ॥ ६.५७.३१ ॥
เขาออกไปทางประตูตะวันออกในกระบวนทัพอันน่าสะพรึงยิ่ง มีกองทัพใหญ่ซึ่งดูเหมือนฝูงช้างล้อมรอบ
6.57.32
सागरप्रतिमौघेन वृतस्तेन बलेन सः।
प्रहस्तो निर्ययौ क्रुद्धः कालान्तकयमोपमः ॥ ६.५७.३२ ॥
ล้อมด้วยกองทัพที่เหมือนมหาสมุทรคลั่ง ปรหัสผู้โกรธเกรี้ยวก็ออกไป ดุจกาละ อันตกะ และยมราช
6.57.33
तस्य निर्याणघोषेण राक्षसानां च नर्दताम्।
लङ्कायां सर्वभूतानि विनेदुर्विकृतैः स्वरैः ॥ ६.५७.३३ ॥
ด้วยเสียงการออกเดินทางของเขาและเสียงคำรามของพวกรากษส สรรพสัตว์ทั้งปวงในลงกาก็ร้องเสียงผิดเพี้ยนไป
6.57.34
व्यभ्रमाकाशमाविश्य मांसशोणितभोजनाः।
मण्डलान्यपसव्यानि खगाश्चक्रू रथं प्रति ॥ ६.५७.३४ ॥
นกที่กินเนื้อและเลือดบินขึ้นสู่ท้องฟ้าที่ปราศจากเมฆ และร่อนเป็นวงซ้ายอันเป็นลางร้ายมุ่งไปยังรถศึก
6.57.35
वमन्त्यः पावकज्वालाः शिवा घोरा ववाशिरे।
अन्तरिक्षात् पपातोल्का वायुश्च परुषं ववौ ॥ ६.५७.३५ ॥
หมาจิ้งจอกอันน่ากลัวพ่นเปลวไฟออกมาแล้วหอนเสียงดัง มีอุกกาบาตตกลงจากท้องฟ้า และลมแรงพัดกระโชก
6.57.36
अन्योन्यमभिसंरब्धा ग्रहाश्च न चकाशिरे।
मेघाश्च खरनिर्घोषा रथस्योपरि रक्षसः ॥ ६.५७.३६ ॥
ดาวเคราะห์ที่ชนกันไปมาก็ไม่ส่องแสง และเมฆที่มีเสียงฟ้าร้องแหลมก็ก่อตัวขึ้นเหนือรถของรากษส
6.57.37
ववर्षू रुधिरं चास्य सिषिचुश्च पुरःसरान्।
केतुमूर्धनि गृध्रस्तु विलीनो दक्षिणामुखः ॥ ६.५७.३७ ॥
เลือดตกลงมาใส่เขา และหลั่งรดผู้ที่เดินนำหน้า บนยอดธงมีแร้งตัวหนึ่งเกาะอยู่ หันหน้าไปทางทิศใต้
6.57.38
नदन्नुभयतः पार्श्वं समग्रां श्रियमाहरत्।
सारथेर्बहुशश्चास्य संग्राममवगाहतः ॥ ६.५७.३८ ॥
มันคำรามอยู่สองข้าง ดึงเอาความงดงามทั้งหมดไปจากเขา และดึงเอาความงดงามของสารถีของเขาไปอีกหลายเท่า ซึ่งพุ่งเข้าสู่การรบซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.57.39
प्रतोदो न्यपतद्धस्तात् सूतस्य हयसादिनः।
निर्याणश्रीश्च या च स्याद् भास्वरा च सुदुर्लभा ॥ ६.५७.३९ ॥
ไม้ปฏัก (แส้) หลุดจากมือของสารถีผู้ขับม้า และความงดงามของการออกเดินทาง ซึ่งจะเป็นความงดงามอันรุ่งโรจน์และหาได้ยากยิ่ง ก็พลอยสูญหายไปด้วย
6.57.40
सा ननाश मुहूर्तेन समे च स्खलिता हयाः।
प्रहस्तं तं हि निर्यान्तं प्रख्यातगुणपौरुषम्।
युधि नानाप्रहरणा कपिसेनाभ्यवर्तत ॥ ६.५७.४० ॥
ความงดงามนั้นมลายไปในชั่วขณะ และแม้บนพื้นราบม้าก็สะดุดล้ม เมื่อปรหัสผู้มีคุณความดีและความกล้าหาญเป็นที่เลื่องลือ ออกไปรบ กองทัพวานรก็ยกเข้าต่อสู้กับเขาด้วยอาวุธนานาชนิด
6.57.41
अथ घोषः सुतुमुलो हरीणां समजायत।
वृक्षानारुजतां चैव गुर्वीर्वै गृह्णतां शिलाः ॥ ६.५७.४१ ॥
ครั้นนั้น เสียงอึกทึกครึกโครมอย่างยิ่งก็ดังขึ้นท่ามกลางพวกลิง ขณะที่พวกมันหักต้นไม้และยกก้อนหินใหญ่หนักขึ้น
6.57.42
नदतां राक्षसानां च वानराणां च गर्जताम्।
उभे प्रमुदिते सैन्ये रक्षोगणवनौकसाम् ॥ ६.५७.४२ ॥
ท่ามกลางเสียงคำรามของพวกรากษสและเสียงคำรามของพวกลิง กองทัพทั้งสองฝ่ายต่างปีติยินดี คือกองทัพของเหล่ารากษสและเหล่าวานรผู้อาศัยในป่า
6.57.43
वेगितानां समर्थानामन्योन्यवधकाङ्क्षिणाम्।
परस्परं चाह्वयतां निनादः श्रूयते महान् ॥ ६.५७.४३ ॥
เสียงกึกก้องอย่างใหญ่หลวงของนักรบผู้เร็วและผู้มีความสามารถ ซึ่งปรารถนาความตายของกันและกันและท้าทายกันและกัน ได้ยินดังขึ้น
6.57.44
ततः प्रहस्तः कपिराजवाहिनी-
मभिप्रतस्थे विजयाय दुर्मतिः।
विवृद्धवेगां च विवेश तां चमूं
यथा मुमूर्षुः शलभो विभावसुम् ॥ ६.५७.४४ ॥
ครั้นนั้น ประหัสตะผู้มีใจชั่วร้าย ก็ยกทัพเข้าต่อกรกับกองทัพของกษัตริย์วานร หวังชัยชนะ และบุกเข้าไปในกองทัพนั้นซึ่งเต็มไปด้วยความเร็วที่พลุ่งพล่าน ดุจแมลงเม่าที่ปรารถนาความตายพุ่งเข้าสู่กองไฟ