വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.57.1
अकम्पनवधं श्रुत्वा क्रुद्धो वै राक्षसेश्वरः।
किंचिद् दीनमुखश्चापि सचिवांस्तानुदैक्षत ॥ ६.५७.१ ॥
അകമ്പനന്റെ വധം കേട്ട് രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ കോപിച്ചു; അവന്റെ മുഖം അല്പം വാടി. അവൻ ആ മന്ത്രിമാരെ നോക്കി.
6.57.2
स तु ध्यात्वा मुहूर्तं तु मन्त्रिभिः संविचार्य च।
ततस्तु रावणः पूर्वदिवसे राक्षसाधिपः।
पुरीं परिययौ लङ्कां सर्वान् गुल्मानवेक्षितुम् ॥ ६.५७.२ ॥
അവൻ നിമിഷനേരം ധ്യാനിച്ചു, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം നന്നായി ആലോചിച്ച ശേഷം, മുൻദിവസം രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ എല്ലാ ഗുൽമങ്ങളെയും (കാവൽ സേനാഘടകങ്ങളെയും) പരിശോധിക്കാൻ ലങ്കാനഗരം ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
6.57.3
तां राक्षसगणैर्गुप्तां गुल्मैर्बहुभिरावृताम्।
ददर्श नगरीं राजा पताकाध्वजमालिनीम् ॥ ६.५७.३ ॥
രാജാവ് ആ നഗരം കണ്ടു; രാക്ഷസഗണങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതവും പല ഗുൽമങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും പതാകകളും ധ്വജങ്ങളും മാലകളായി അണിഞ്ഞതുമായിരുന്നു അത്.
6.57.4
रुद्धां तु नगरीं दृष्ट्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
उवाचात्महितं काले प्रहस्तं युद्धकोविदम् ॥ ६.५७.४ ॥
നഗരം ഉപരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു കണ്ട രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ, യഥാസമയം തനിക്ക് ഹിതകരമായ വാക്ക് യുദ്ധനിപുണനായ പ്രഹസ്തനോട് പറഞ്ഞു.
6.57.5
पुरस्योपनिविष्टस्य सहसा पीडितस्य ह।
नान्ययुद्धात् प्रपश्यामि मोक्षं युद्धविशारद ॥ ६.५७.५ ॥
യുദ്ധവിശാരദനേ! നഗരം വളഞ്ഞ് പെട്ടെന്ന് പീഡിതരായ ഞങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരു യുദ്ധമല്ലാതെ മോചനം കാണുന്നില്ല.
6.57.6
अहं वा कुम्भकर्णो वा त्वं वा सेनापतिर्मम।
इन्द्रजिद् वा निकुम्भो वा वहेयुर्भारमीदृशम् ॥ ६.५७.६ ॥
ഞാനോ, കുംഭകർണനോ, അല്ലെങ്കിൽ നീയോ, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സേനാപതി ഇന്ദ്രജിത്തോ, അതുമല്ലെങ്കിൽ നികുംഭനോ — ഇത്തരം ഭാരം വഹിക്കട്ടെ.
6.57.7
स त्वं बलमतः शीघ्रमादाय परिगृह्य च।
विजयायाभिनिर्याहि यत्र सर्वे वनौकसः ॥ ६.५७.७ ॥
നീ ഉടൻ സൈന്യത്തെ ഒരുക്കി വിജയത്തിനായി, എല്ലാ വനവാസികളുമുള്ളിടത്തേക്ക് പുറപ്പെടുക.
6.57.8
निर्याणादेव तूर्णं च चलिता हरिवाहिनी।
नर्दतां राक्षसेन्द्राणां श्रुत्वा नादं द्रविष्यति ॥ ६.५७.८ ॥
പുറപ്പെട്ട ഉടനെ വാനരസേന വേഗത്തിൽ ഇളകും; രാക്ഷസേന്ദ്രന്മാരുടെ ഗർജ്ജനം കേട്ട് അത് ഓടിപ്പോകും.
6.57.9
चपला ह्यविनीताश्च चलचित्ताश्च वानराः।
न सहिष्यन्ति ते नादं सिंहनादमिव द्विपाः ॥ ६.५७.९ ॥
വാനരന്മാർ ചപലരും അവിനീതരും ചഞ്ചലചിത്തരുമാണ്; ആനകൾ സിംഹഗർജ്ജനം സഹിക്കാത്തതുപോലെ അവർ ആ ശബ്ദം സഹിക്കില്ല.
6.57.10
विद्रुते च बले तस्मिन् रामः सौमित्रिणा सह।
अवशस्ते निरालम्बः प्रहस्त वशमेष्यति ॥ ६.५७.१० ॥
ആ സൈന്യം ഓടിയാൽ, രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ആലംബമില്ലാതെ, നിസ്സഹായനായി, ഹേ പ്രഹസ്താ, നിന്റെ വശത്തിലാകും.
6.57.11
आपत्संशयिता श्रेयो नात्र निःसंशयीकृता।
प्रतिलोमानुलोमं वा यत् तु नो मन्यसे हितम् ॥ ६.५७.११ ॥
ആപത്ത് സംശയാസ്പദമാണ്; ഇവിടെ സംശയം നീക്കിയിട്ടില്ല. വിപരീതമോ അനുകൂലമോ, നമുക്കു ഹിതമെന്ന് നീ കരുതുന്നത് പറയുക.
6.57.12
रावणेनैवमुक्तस्तु प्रहस्तो वाहिनीपतिः।
राक्षसेन्द्रमुवाचेदमसुरेन्द्रमिवोशना ॥ ६.५७.१२ ॥
രാവണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ സേനാപതിയായ പ്രഹസ്തൻ ആ രാക്ഷസേന്ദ്രനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു—അസുരേന്ദ്രനോട് ഉശനസ്സ് (ശുക്രൻ) പറയുന്നതുപോലെ.
6.57.13
राजन् मन्त्रितपूर्वं नः कुशलैः सह मन्त्रिभिः।
विवादश्चापि नो वृत्तः समवेक्ष्य परस्परम् ॥ ६.५७.१३ ॥
രാജാവേ! നാം മുമ്പ് സമർത്ഥരായ മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ചിരുന്നു; എന്നിട്ടും പരസ്പരം പരിശോധിച്ചപ്പോൾ നമ്മിൽ തർക്കം ഉണ്ടായി.
6.57.14
प्रदानेन तु सीतायाः श्रेयो व्यवसितं मया।
अप्रदाने पुनर्युद्धं दृष्टमेव तथैव नः ॥ ६.५७.१४ ॥
സീതയെ തിരികെ നൽകുന്നതാണ് ഉത്തമമെന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു; നൽകാതിരുന്നാൽ യുദ്ധമുണ്ടാകുമെന്നത് നമുക്ക് വ്യക്തമായി കാണാം.
6.57.15
सोऽहं दानैश्च मानैश्च सततं पूजितस्त्वया।
सान्त्वैश्च विविधैः काले किं न कुर्यां हितं तव ॥ ६.५७.१५ ॥
നിങ്ങളാൽ ദാനങ്ങളാലും ബഹുമാനങ്ങളാലും വിവിധ സാന്ത്വനങ്ങളാലും എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ, ഉചിതസമയത്ത് നിങ്ങളുടെ നന്മ ചെയ്യാതിരിക്കുമോ?
6.57.16
नहि मे जीवितं रक्ष्यं पुत्रदारधनानि च।
त्वं पश्य मां जुहूषन्तं त्वदर्थे जीवितं युधि ॥ ६.५७.१६ ॥
എന്റെ ജീവനോ പുത്രന്മാരോ ഭാര്യയോ സമ്പത്തോ സംരക്ഷിക്കേണ്ടവയല്ല. നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി യുദ്ധത്തിൽ ജീവൻ ഹോമിക്കുന്ന എന്നെ കാണുക.
6.57.17
एवमुक्त्वा तु भर्तारं रावणं वाहिनीपतिः।
उवाचेदं बलाध्यक्षान् प्रहस्तः पुरतः स्थितान् ॥ ६.५७.१७ ॥
രാവണനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞ ശേഷം, സേനാപതി പ്രഹസ്തൻ തന്റെ മുന്നിൽ നിന്നിരുന്ന സേനാനായകന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.57.18
समानयत मे शीघ्रं राक्षसानां महाबलम्।
मद्बाणानां तु वेगेन हतानां च रणाजिरे ॥ ६.५७.१८ ॥
രാക്ഷസന്മാരുടെ മഹാബലത്തെ വേഗം എന്റെ അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരുക; എന്റെ അമ്പുകളുടെ വേഗതയാൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണവരെയും കൊണ്ടുവരുക.
6.57.19
अद्य तृप्यन्तु मांसादाः पक्षिणः काननौकसाम्।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षा महाबलाः ॥ ६.५७.१९ ॥
ഇന്ന് മാംസഭോജികളായ പക്ഷികൾ കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവരുടെ മാംസംകൊണ്ട് തൃപ്തരാകട്ടെ. അവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് മഹാബലശാലികളായ സേനാധിപന്മാർ...
6.57.20
बलमुद्योजयामासुस्तस्मिन् राक्षसमन्दिरे।
सा बभूव मुहूर्तेन भीमैर्नानाविधायुधैः ॥ ६.५७.२० ॥
ആ രാക്ഷസ പുരിയിൽ അവർ സേനയെ ഒരുക്കി. ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അത് നാനാവിധമായ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു.
6.57.21
लङ्का राक्षसवीरैस्तैर्गजैरिव समाकुला।
हुताशनं तर्पयतां ब्राह्मणांश्च नमस्यताम् ॥ ६.५७.२१ ॥
ലങ്ക ആ രാക്ഷസവീരന്മാരാൽ ആനകളെപ്പോലെ നിറഞ്ഞിരുന്നു. അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയും ബ്രാഹ്മണരെ വണങ്ങിയും...
6.57.22
आज्यगन्धप्रतिवहः सुरभिर्मारुतो ववौ।
स्रजश्च विविधाकारा जगृहुस्त्वभिमन्त्रिताः ॥ ६.५७.२२ ॥
നെയ്യിന്റെ ഗന്ധം വഹിക്കുന്ന സുഗന്ധവായു വീശി. മന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിതമായ പലവിധ മാലകൾ അവർ എടുത്തണിഞ്ഞു.
6.57.23
संग्रामसज्जाः संहृष्टा धारयन् राक्षसास्तदा।
सधनुष्काः कवचिनो वेगादाप्लुत्य राक्षसाः ॥ ६.५७.२३ ॥
യുദ്ധത്തിന് സജ്ജരായി സന്തുഷ്ടരായ രാക്ഷസന്മാർ അപ്പോൾ വില്ലുമായും കവചങ്ങളുമായും വേഗത്തിൽ കുതിച്ചു.
6.57.24
रावणं प्रेक्ष्य राजानं प्रहस्तं पर्यवारयन्।
अथामन्त्र्य तु राजानं भेरीमाहत्य भैरवाम् ॥ ६.५७.२४ ॥
രാജാവായ രാവണനെ കണ്ട് അവർ പ്രഹസ്തനെ വളഞ്ഞു. പിന്നെ രാജാവിനോട് യാത്ര ചോദിച്ച് ഭയങ്കരമായ ഭേരി മുഴക്കി.
6.57.25
आरुरोह रथं युक्तः प्रहस्तः सज्जकल्पितम्।
हयैर्महाजवैर्युक्तं सम्यक्सूतं सुसंयतम् ॥ ६.५७.२५ ॥
പ്രഹസ്തൻ സജ്ജമാക്കിയ രഥത്തിൽ കയറി; അതിൽ മഹാവേഗമുള്ള കുതിരകൾ പൂട്ടിയിരുന്നു, നിപുണനായ സാരഥിയുണ്ടായിരുന്നു, അത് നന്നായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.57.26
महाजलदनिर्घोषं साक्षाच्चन्द्रार्कभास्वरम्।
उरगध्वजदुर्धर्षं सुवरूथं स्वपस्करम् ॥ ६.५७.२६ ॥
അത് മഹാമേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങി, സാക്ഷാൽ ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരെപ്പോലെ തിളങ്ങി, നാഗധ്വജം കൊണ്ട് ദുർജയമായിരുന്നു, മനോഹരമായ മേലാപ്പും നല്ല ഉപകരണങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു.
6.57.27
सुवर्णजालसंयुक्तं प्रहसन्तमिव श्रिया।
ततस्तं रथमास्थाय रावणार्पितशासनः ॥ ६.५७.२७ ॥
അത് സ്വർണ്ണജാലകം കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, തന്റെ ശോഭകൊണ്ട് ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു. പിന്നെ രാവണൻ ഏൽപ്പിച്ച ആജ്ഞയുള്ള പ്രഹസ്തൻ ആ രഥത്തിൽ കയറി.
6.57.28
लङ्काया निर्ययौ तूर्णं बलेन महता वृतः।
ततो दुन्दुभिनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमः।
वादित्राणां च निनदः पूरयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.५७.२८ ॥
മഹാസൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ വേഗത്തിൽ ലങ്കയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ദുന്ദുഭികളുടെ മുഴക്കം മേഘഗർജ്ജനം പോലെയായി; വാദ്യങ്ങളുടെ നാദം ഭൂമിയെ നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ മുഴങ്ങി.
6.57.29
शुश्रुवे शङ्खशब्दश्च प्रयाते वाहिनीपतौ।
निनदन्तः स्वरान् घोरान् राक्षसा जग्मुरग्रतः ॥ ६.५७.२९ ॥
സേനാനായകൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ ശംഖനാദം കേട്ടു. ഭയങ്കരസ്വരങ്ങളിൽ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് രാക്ഷസന്മാർ മുന്നിലേക്ക് നീങ്ങി.
6.57.30
भीमरूपा महाकायाः प्रहस्तस्य पुरःसराः।
नरान्तकः कुम्भहनुर्महानादः समुन्नतः।
प्रहस्तसचिवा ह्येते निर्ययुः परिवार्य तम् ॥ ६.५७.३० ॥
ഭീകരരൂപികളും മഹാകായരും പ്രഹസ്തന്റെ മുൻപിൽ നടന്നവരുമായ നരാന്തകൻ, കുംഭഹനു, മഹാനാദൻ, ഉന്നതൻ — ഇവർ പ്രഹസ്തന്റെ മന്ത്രിമാരാണ്; അവനെ ചുറ്റി അവർ പുറപ്പെട്ടു.
6.57.31
व्यूढेनैव सुघोरेण पूर्वद्वारात् स निर्ययौ।
गजयूथनिकाशेन बलेन महता वृतः ॥ ६.५७.३१ ॥
വ്യൂഹമായി അണിനിരന്ന അതിഭയങ്കരമായ സേനയുമായി അവൻ കിഴക്കെ വാതിലിലൂടെ പുറപ്പെട്ടു. ആനക്കൂട്ടത്തിനു സമാനമായ മഹാസേനയാൽ അവൻ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.57.32
सागरप्रतिमौघेन वृतस्तेन बलेन सः।
प्रहस्तो निर्ययौ क्रुद्धः कालान्तकयमोपमः ॥ ६.५७.३२ ॥
സമുദ്രത്തിരമാല പോലെ ഇരമ്പുന്ന ആ സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് കോപിച്ച പ്രഹസ്തൻ കാലനെയും അന്തകനെയും യമനെയും പോലെ പുറപ്പെട്ടു.
6.57.33
तस्य निर्याणघोषेण राक्षसानां च नर्दताम्।
लङ्कायां सर्वभूतानि विनेदुर्विकृतैः स्वरैः ॥ ६.५७.३३ ॥
അവൻ പുറപ്പെട്ടതിന്റെ ഘോഷത്താലും ഗർജിക്കുന്ന രാക്ഷസരാലും ലങ്കയിലെ സർവ ജീവികളും വികൃതമായ സ്വരങ്ങളിൽ നിലവിളിച്ചു.
6.57.34
व्यभ्रमाकाशमाविश्य मांसशोणितभोजनाः।
मण्डलान्यपसव्यानि खगाश्चक्रू रथं प्रति ॥ ६.५७.३४ ॥
മാംസവും രക്തവും ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷികൾ മേഘമില്ലാത്ത ആകാശത്ത് പ്രവേശിച്ച് രഥത്തിനു നേരെ അപസവ്യ (അശുഭ) വൃത്തങ്ങൾ വരച്ചു.
6.57.35
वमन्त्यः पावकज्वालाः शिवा घोरा ववाशिरे।
अन्तरिक्षात् पपातोल्का वायुश्च परुषं ववौ ॥ ६.५७.३५ ॥
തീജ്വാലകൾ ഛർദ്ദിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ കുറുനരികൾ ഓരിയിട്ടു. ആകാശത്തുനിന്ന് ഉൽക്ക വീണു; കഠിനമായ കാറ്റ് വീശി.
6.57.36
अन्योन्यमभिसंरब्धा ग्रहाश्च न चकाशिरे।
मेघाश्च खरनिर्घोषा रथस्योपरि रक्षसः ॥ ६.५७.३६ ॥
ഗ്രഹങ്ങൾ പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി പ്രകാശിച്ചില്ല; രാക്ഷസന്റെ രഥത്തിനു മീതെ കഠിന ഗർജനത്തോടെ മേഘങ്ങൾ നിറഞ്ഞു.
6.57.37
ववर्षू रुधिरं चास्य सिषिचुश्च पुरःसरान्।
केतुमूर्धनि गृध्रस्तु विलीनो दक्षिणामुखः ॥ ६.५७.३७ ॥
അവന്റെ മേൽ രക്തം മഴപോലെ പെയ്തു; മുന്നിൽ നടന്നവരെയും അത് നനച്ചു. കൊടിമുടിയിൽ തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഒരു കഴുകൻ വന്നിരുന്നു.
6.57.38
नदन्नुभयतः पार्श्वं समग्रां श्रियमाहरत्।
सारथेर्बहुशश्चास्य संग्राममवगाहतः ॥ ६.५७.३८ ॥
ഇരുവശത്തും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് അത് അവന്റെ സമ്പൂർണ്ണ തേജസ്സ് കവർന്നു. യുദ്ധത്തിൽ പലതവണ മുങ്ങിയ അവന്റെ സാരഥിയുടെ തേജസ്സും അത് അപഹരിച്ചു.
6.57.39
प्रतोदो न्यपतद्धस्तात् सूतस्य हयसादिनः।
निर्याणश्रीश्च या च स्याद् भास्वरा च सुदुर्लभा ॥ ६.५७.३९ ॥
കുതിരകളെ തെളിക്കുന്ന സാരഥിയുടെ കയ്യിൽനിന്ന് ചാട്ടവാർ വീണു. പുറപ്പെടലിന്റെ തേജസ്സും, ശോഭയുള്ളതും അത്യന്തം ദുർലഭവുമായ പ്രഭയും നഷ്ടപ്പെട്ടു.
6.57.40
सा ननाश मुहूर्तेन समे च स्खलिता हयाः।
प्रहस्तं तं हि निर्यान्तं प्रख्यातगुणपौरुषम्।
युधि नानाप्रहरणा कपिसेनाभ्यवर्तत ॥ ६.५७.४० ॥
ആ തേജസ്സ് നിമിഷനേരംകൊണ്ട് നശിച്ചു; സമതലത്തിലും കുതിരകൾ ഇടറി. പ്രസിദ്ധമായ ഗുണവും വീര്യവുമുള്ള പ്രഹസ്തൻ യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിവിധ ആയുധങ്ങളോടെ വാനരസേന അവനെ നേരിടാൻ മുന്നേറി.
6.57.41
अथ घोषः सुतुमुलो हरीणां समजायत।
वृक्षानारुजतां चैव गुर्वीर्वै गृह्णतां शिलाः ॥ ६.५७.४१ ॥
അപ്പോൾ വാനരരുടെ ഭയങ്കരമായ ആരവം ഉയർന്നു — അവർ മരങ്ങൾ ഒടിക്കുകയും വലിയ പാറകൾ എടുക്കുകയും ചെയ്തു.
6.57.42
नदतां राक्षसानां च वानराणां च गर्जताम्।
उभे प्रमुदिते सैन्ये रक्षोगणवनौकसाम् ॥ ६.५७.४२ ॥
ഗർജിക്കുന്ന രാക്ഷസരുടെയും വാനരരുടെയും — ഇരുസേനകളും ആഹ്ലാദിച്ചു; രാക്ഷസഗണങ്ങളും വനവാസികളായ വാനരരും.
6.57.43
वेगितानां समर्थानामन्योन्यवधकाङ्क्षिणाम्।
परस्परं चाह्वयतां निनादः श्रूयते महान् ॥ ६.५७.४३ ॥
വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുക്കുന്നവരും സമർഥരും പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും പരസ്പരം വെല്ലുവിളിക്കുന്നവരുമായ വീരന്മാരുടെ മഹാ ആരവം കേൾക്കുന്നു.
6.57.44
ततः प्रहस्तः कपिराजवाहिनी-
मभिप्रतस्थे विजयाय दुर्मतिः।
विवृद्धवेगां च विवेश तां चमूं
यथा मुमूर्षुः शलभो विभावसुम् ॥ ६.५७.४४ ॥
അപ്പോൾ ദുർമതിയായ പ്രഹസ്തൻ വിജയത്തിനായി കപിരാജന്റെ സേനയ്ക്കുനേരെ മുന്നേറി; വർധിച്ച വേഗമുള്ള ആ സേനയിലേക്ക് മരിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്ന ശലഭം തീയിലേക്കെന്നപോലെ അവൻ കടന്നു.