Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.6.1

लङ्कायां तु कृतं कर्म घोरं दृष्ट्वा भयावहम्।
राक्षसेन्द्रो हनुमता शक्रेणेव महात्मना।
अब्रवीद् राक्षसान् सर्वान् ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः ॥ ६.६.१ ॥

ଲଙ୍କାରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାବହ କର୍ମ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଖ କିଛି ତଳକୁ କରି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.6.2

धर्षिता च प्रविष्टा च लङ्का दुष्प्रसहा पुरी।
तेन वानरमात्रेण दृष्टा सीता च जानकी ॥ ६.६.२ ॥

ଦୁର୍ଜୟ ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ସେହି ଗୋଟିଏ ବାନର ଧ୍ୱଂସ କରି ପ୍ରବେଶ କଲା; ଜାନକୀ ସୀତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେଖିଲା।

6.6.3

प्रासादो धर्षितश्चैत्यः प्रवरा राक्षसा हताः।
आविला च पुरी लङ्का सर्वा हनुमता कृता ॥ ६.६.३ ॥

ପ୍ରାସାଦଗୁଡ଼ିକ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, ପବିତ୍ର ଚୈତ୍ୟ ଭଗ୍ନ ହେଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ହତ ହେଲେ, ଓ ସମଗ୍ର ଲଙ୍କା ନଗରୀ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରାଗଲା।

6.6.4

किं करिष्यामि भद्रं वः किं वो युक्तमनन्तरम्।
उच्यतां नः समर्थं यत् कृतं च सुकृतं भवेत् ॥ ६.६.४ ॥

ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ଆପଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ! ଏବେ ଆପଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ଉଚିତ? ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ କି କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମର୍ଥ ଏବଂ ଶୁଭ ଫଳଦାୟୀ ହେବ।

6.6.5

मन्त्रमूलं च विजयं प्रवदन्ति मनस्विनः।
तस्माद् वै रोचये मन्त्रं रामं प्रति महाबलाः ॥ ६.६.५ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ବିଜୟର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରଣା; ତେଣୁ ହେ ମହାବଳୀଗଣ, ମୁଁ ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ ମନ୍ତ୍ରଣାକୁ ହିଁ ଅନୁମୋଦନ କରେ।

6.6.6

त्रिविधाः पुरुषा लोके उत्तमाधममध्यमाः।
तेषां तु समवेतानां गुणदोषौ वदाम्यहम् ॥ ६.६.६ ॥

ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାରର: ଉତ୍ତମ, ଅଧମ ଓ ମଧ୍ୟମ। ଏଠାରେ ସମବେତ ଲୋକମାନଙ୍କର ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ ମୁଁ କହୁଛି।

6.6.7

मन्त्रस्त्रिभिर्हि संयुक्तः समर्थैर्मन्त्रनिर्णये।
मित्रैर्वापि समानार्थैर्बान्धवैरपि वाधिकैः ॥ ६.६.७ ॥

ମନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ସମର୍ଥ ତିନିଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ; ଅଥବା ସମାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ।

6.6.8

सहितो मन्त्रयित्वा यः कर्मारम्भान् प्रवर्तयेत्।
दैवे च कुरुते यत्नं तमाहुः पुरुषोत्तमम् ॥ ६.६.८ ॥

ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଏ ଏବଂ ଦୈବରେ ମଧ୍ୟ ଯତ୍ନ କରେ, ତାଙ୍କୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କୁହାଯାଏ।

6.6.9

एकोऽर्थं विमृशेदेको धर्मे प्रकुरुते मनः।
एकः कार्याणि कुरुते तमाहुर्मध्यमं नरम् ॥ ६.६.९ ॥

ଜଣେ ଅର୍ଥ ବିଚାର କରେ, ଜଣେ ଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଏ, ଜଣେ କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ; ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟମ ନର କୁହାଯାଏ।

6.6.10

गुणदोषौ न निश्चित्य त्यक्त्वा दैवव्यपाश्रयम्।
करिष्यामीति यः कार्यमुपेक्षेत् स नराधमः ॥ ६.६.१० ॥

ଗୁଣଦୋଷ ନିଶ୍ଚୟ ନ କରି, ଦୈବର ଆଶ୍ରୟ ତ୍ୟାଗ କରି, 'ମୁଁ କରିବି' କହି ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେ ନରାଧମ।

6.6.11

यथेमे पुरुषा नित्यमुत्तमाधममध्यमाः।
एवं मन्त्रोऽपि विज्ञेय उत्तमाधममध्यमः ॥ ६.६.११ ॥

ଯେପରି ଏହି ପୁରୁଷମାନେ ସର୍ବଦା ଉତ୍ତମ, ଅଧମ ଓ ମଧ୍ୟମ ହୁଅନ୍ତି, ସେହିପରି ମନ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ, ଅଧମ ଓ ମଧ୍ୟମ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

6.6.12

ऐकमत्यमुपागम्य शास्त्रदृष्टेन चक्षुषा।
मन्त्रिणो यत्र निरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ॥ ६.६.१२ ॥

ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟିର ଚକ୍ଷୁରେ ଏକମତ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ନିରତ ରହନ୍ତି, ସେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଉତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ।

6.6.13

बह्वीरपि मतीर्गत्वा मन्त्रिणामर्थनिर्णयः।
पुनर्यत्रैकतां प्राप्तः स मन्त्रो मध्यमः स्मृतः ॥ ६.६.१३ ॥

ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅନେକ ମତ ଆସିବା ପରେ ଶେଷରେ ଏକମତ ହେଲେ, ସେହି ମନ୍ତ୍ରଣାକୁ ମଧ୍ୟମ କୁହାଯାଏ।

6.6.14

अन्योन्यमतिमास्थाय यत्र सम्प्रतिभाष्यते।
न चैकमत्ये श्रेयोऽस्ति मन्त्रः सोऽधम उच्यते ॥ ६.६.१४ ॥

ଏକ ଅନ୍ୟର ମତକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଚାଲେ ଏବଂ ଏକମତରେ କଲ୍ୟାଣ ନ ଥାଏ, ସେ ମନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଅଧମ କୁହାଯାଏ।

6.6.15

तस्मात् सुमन्त्रितं साधु भवन्तो मतिसत्तमाः।
कार्यं सम्प्रतिपद्यन्तमेतत् कृत्यं मतं मम ॥ ६.६.१५ ॥

ତେଣୁ ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, ଆପଣମାନେ ଭଲ ଭାବେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଛନ୍ତି। ସମ୍ମତ ହୋଇଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମୋ ମତ।

6.6.16

वानराणां हि धीराणां सहस्रैः परिवारितः।
रामोऽभ्येति पुरीं लङ्कामस्माकमुपरोधकः ॥ ६.६.१६ ॥

ଧୀର ବାନରମାନଙ୍କ ହଜାର ହଜାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ରାମ ଆମ ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ଅବରୋଧ କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।

6.6.17

तरिष्यति च सुव्यक्तं राघवः सागरं सुखम्।
तरसा युक्तरूपेण सानुजः सबलानुगः ॥ ६.६.१७ ॥

ରାଘବ ନିଜ ଭାଇ ଓ ସେନା ସହିତ ସହଜରେ ଏବଂ ବଳରେ ସମୁଦ୍ର ପାର ହେବେ, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ।

6.6.18

समुद्रमुच्छोषयति वीर्येणान्यत्करोति वा।
तस्मिन्नेवंविधे कार्ये विरुद्धे वानरैः सह।
हितं पुरे च सैन्ये च सर्वं सम्मन्त्र्यतां मम ॥ ६.६.१८ ॥

ସେ ନିଜ ବୀରତ୍ୱରେ ସମୁଦ୍ର ଶୁଖାଇ ଦେଇପାରେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି କରିପାରେ। ବାନରମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନଗର ଓ ସେନାର ହିତ ବିଷୟରେ ସବୁକିଛି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ମନ୍ତ୍ରଣା ହେଉ।