వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.6.1
लङ्कायां तु कृतं कर्म घोरं दृष्ट्वा भयावहम्।
राक्षसेन्द्रो हनुमता शक्रेणेव महात्मना।
अब्रवीद् राक्षसान् सर्वान् ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः ॥ ६.६.१ ॥
లంకలో హనుమంతుడు చేసిన భయంకరమైన, భయం గొలిపే ఆ కార్యాన్ని చూసి, ఇంద్రుని వలె, రాక్షసేంద్రుడు సిగ్గుతో కొంచెం ముఖం వంచి రాక్షసులందరితో పలికాడు.
6.6.2
धर्षिता च प्रविष्टा च लङ्का दुष्प्रसहा पुरी।
तेन वानरमात्रेण दृष्टा सीता च जानकी ॥ ६.६.२ ॥
ఎదిరించరాని లంకా నగరాన్ని ఆ ఒక్క వానరుడే ధ్వంసం చేసి అందులో ప్రవేశించాడు; జానకి సీతను కూడా అతడే చూశాడు.
6.6.3
प्रासादो धर्षितश्चैत्यः प्रवरा राक्षसा हताः।
आविला च पुरी लङ्का सर्वा हनुमता कृता ॥ ६.६.३ ॥
భవనాలు ధ్వంసమయ్యాయి, పవిత్ర చైత్యం ధ్వంసమైంది, శ్రేష్ఠులైన రాక్షసులు చంపబడ్డారు, లంకా నగరమంతా హనుమంతునిచే అల్లకల్లోలం చేయబడింది.
6.6.4
किं करिष्यामि भद्रं वः किं वो युक्तमनन्तरम्।
उच्यतां नः समर्थं यत् कृतं च सुकृतं भवेत् ॥ ६.६.४ ॥
నేనేం చేయాలి? మీకు శుభం కలుగుగాక! ఇప్పుడు మీకు ఏది తగినది? మనం చేయదగినది, మంచి ఫలితాన్నిచ్చేది చెప్పండి.
6.6.5
मन्त्रमूलं च विजयं प्रवदन्ति मनस्विनः।
तस्माद् वै रोचये मन्त्रं रामं प्रति महाबलाः ॥ ६.६.५ ॥
జ్ఞానులు విజయానికి మూలం మంత్రాంగమే అంటారు; కాబట్టి, ఓ మహాబలులారా, రాముని విషయంలో మంత్రాన్నే నేను ఆమోదిస్తున్నాను.
6.6.6
त्रिविधाः पुरुषा लोके उत्तमाधममध्यमाः।
तेषां तु समवेतानां गुणदोषौ वदाम्यहम् ॥ ६.६.६ ॥
లోకంలో పురుషులు మూడు విధాలు: ఉత్తములు, అధములు, మధ్యములు. ఇక్కడ సమావేశమైన వారి గుణదోషాలను నేను చెబుతాను.
6.6.7
मन्त्रस्त्रिभिर्हि संयुक्तः समर्थैर्मन्त्रनिर्णये।
मित्रैर्वापि समानार्थैर्बान्धवैरपि वाधिकैः ॥ ६.६.७ ॥
మంత్రాంగం సమర్థులైన ముగ్గురితో కూడి ఉంటుంది; లేదా సమాన ప్రయోజనం గల మిత్రులతో, లేదా శ్రేష్ఠులైన బంధువులతో కూడా ఉంటుంది.
6.6.8
सहितो मन्त्रयित्वा यः कर्मारम्भान् प्रवर्तयेत्।
दैवे च कुरुते यत्नं तमाहुः पुरुषोत्तमम् ॥ ६.६.८ ॥
ఇతరులతో కలిసి మంత్రాంగం చేసి, కార్యాలను ప్రారంభింపజేసి, దైవం మీద కూడా ప్రయత్నం చేసేవాడిని పురుషోత్తముడు అంటారు.
6.6.9
एकोऽर्थं विमृशेदेको धर्मे प्रकुरुते मनः।
एकः कार्याणि कुरुते तमाहुर्मध्यमं नरम् ॥ ६.६.९ ॥
ఒకడు ప్రయోజనాన్ని ఆలోచిస్తాడు, ఒకడు ధర్మంలో మనసును నిలుపుతాడు, ఒకడు మాత్రమే కార్యాలు చేస్తాడు; అతడిని మధ్యముడైన మనిషి అంటారు.
6.6.10
गुणदोषौ न निश्चित्य त्यक्त्वा दैवव्यपाश्रयम्।
करिष्यामीति यः कार्यमुपेक्षेत् स नराधमः ॥ ६.६.१० ॥
గుణదోషాలను నిశ్చయించక, దైవాన్ని ఆశ్రయించడం విడిచి, 'చేస్తాను' అని చెబుతూ కార్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసేవాడు నరాధముడు.
6.6.11
यथेमे पुरुषा नित्यमुत्तमाधममध्यमाः।
एवं मन्त्रोऽपि विज्ञेय उत्तमाधममध्यमः ॥ ६.६.११ ॥
ఈ పురుషులు ఎల్లప్పుడూ ఉత్తములు, అధములు, మధ్యములు అయినట్లు, మంత్రాంగం కూడా ఉత్తమమైనది, అధమమైనది, మధ్యమమైనది అని తెలియాలి.
6.6.12
ऐकमत्यमुपागम्य शास्त्रदृष्टेन चक्षुषा।
मन्त्रिणो यत्र निरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ॥ ६.६.१२ ॥
శాస్త్రదృష్టి అనే కంటితో ఏకమతానికి చేరి, మంత్రులు ఎక్కడ నిమగ్నులై ఉంటారో ఆ మంత్రాంగాన్ని ఉత్తమ మంత్రం అంటారు.
6.6.13
बह्वीरपि मतीर्गत्वा मन्त्रिणामर्थनिर्णयः।
पुनर्यत्रैकतां प्राप्तः स मन्त्रो मध्यमः स्मृतः ॥ ६.६.१३ ॥
మంత్రులు అనేక అభిప్రాయాలు చెప్పిన తర్వాత చివరకు ఏకాభిప్రాయానికి వస్తే, ఆ మంత్రాన్ని మధ్యమమని అంటారు.
6.6.14
अन्योन्यमतिमास्थाय यत्र सम्प्रतिभाष्यते।
न चैकमत्ये श्रेयोऽस्ति मन्त्रः सोऽधम उच्यते ॥ ६.६.१४ ॥
ఒకరి అభిప్రాయాన్ని మరొకరు పట్టుకుని వాదిస్తూ, ఏకాభిప్రాయంలో మేలు లేని మంత్రాన్ని అధమం అంటారు.
6.6.15
तस्मात् सुमन्त्रितं साधु भवन्तो मतिसत्तमाः।
कार्यं सम्प्रतिपद्यन्तमेतत् कृत्यं मतं मम ॥ ६.६.१५ ॥
కాబట్టి ఉత్తమ బుద్ధిమంతులారా, మీరు బాగా ఆలోచించారు. అంగీకరించిన ఈ కార్యమే చేయదగినదని నా అభిప్రాయం.
6.6.16
वानराणां हि धीराणां सहस्रैः परिवारितः।
रामोऽभ्येति पुरीं लङ्कामस्माकमुपरोधकः ॥ ६.६.१६ ॥
ధీరులైన వానరుల వేలమందితో చుట్టుముట్టబడిన రాముడు మన లంకా నగరాన్ని ముట్టడించడానికి వస్తున్నాడు.
6.6.17
तरिष्यति च सुव्यक्तं राघवः सागरं सुखम्।
तरसा युक्तरूपेण सानुजः सबलानुगः ॥ ६.६.१७ ॥
రాఘవుడు తన తమ్ముడితో, సైన్యంతో కలిసి సముద్రాన్ని సులభంగా, బలంగా దాటడం స్పష్టంగా ఉంది.
6.6.18
समुद्रमुच्छोषयति वीर्येणान्यत्करोति वा।
तस्मिन्नेवंविधे कार्ये विरुद्धे वानरैः सह।
हितं पुरे च सैन्ये च सर्वं सम्मन्त्र्यतां मम ॥ ६.६.१८ ॥
అతడు తన పరాక్రమంతో సముద్రాన్ని ఎండించవచ్చు, లేదా మరేదైనా చేయవచ్చు. వానరులతో విరోధంగా ఉన్న ఇలాంటి కార్యంలో, నగరం, సైన్యం యొక్క మేలు గురించి అంతా నా ముందు ఆలోచించాలి.