ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
स तु राक्षसशार्दूलो निद्रामदसमाकुलः।
राजमार्गं श्रिया जुष्टं ययौ विपुलविक्रमः ॥ ६.६२.१ ॥
ସେ ରାକ୍ଷସ ଶାର୍ଦୂଳ, ମହାବିକ୍ରମୀ, ନିଦ୍ରା ଓ ମଦରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଶୋଭାରେ ସଜ୍ଜିତ ରାଜପଥରେ ଗଲା।
6.62.2
राक्षसानां सहस्रैश्च वृतः परमदुर्जयः।
गृहेभ्यः पुष्पवर्षेण कीर्यमाणस्तदा ययौ ॥ ६.६२.२ ॥
ହଜାର ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିତ, ପରମ ଦୁର୍ଜୟ ସେ, ସେତେବେଳେ ଘରୁ ପୁଷ୍ପବର୍ଷଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଗଲା।
6.62.3
स हेमजालविततं भानुभास्वरदर्शनम्।
ददर्श विपुलं रम्यं राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥ ६.६२.३ ॥
ସେ ସୁନା ଜାଲରେ ବିସ୍ତୃତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦର୍ଶନ, ବିଶାଳ ଓ ରମ୍ୟ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିଲା।
6.62.4
स तत्तदा सूर्य इवाभ्रजालं
प्रविश्य रक्षोधिपतेर्निवेशनम्।
ददर्श दूरेऽग्रजमासनस्थं
स्वयंभुवं शक्र इवासनस्थम् ॥ ६.६२.४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ମେଘପୁଞ୍ଜରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ସେ ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କ ନିବାସରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଦୂରରେ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଆସନରେ ବସିଥିବା ସ୍ୱୟମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
6.62.5
भ्रातुः स भवनं गच्छन् रक्षोगणसमन्वितः।
कुम्भकर्णः पदन्यासैरकम्पयत मेदिनीम् ॥ ६.६२.५ ॥
ଭାଇଙ୍କ ଭବନକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରାକ୍ଷସଗଣଙ୍କ ସହିତ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ପାଦ ପକାଇ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇଲା।
6.62.6
सोऽभिगम्य गृहं भ्रातुः कक्ष्यामभिविगाह्य च।
ददर्शोद्विग्नमासीनं विमाने पुष्पके गुरुम् ॥ ६.६२.६ ॥
ଭାଇଙ୍କ ଗୃହରେ ପହଞ୍ଚି, କକ୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ବସିଥିବା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
6.62.7
अथ दृष्ट्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णमुपस्थितम्।
तूर्णमुत्थाय संहृष्टः संनिकर्षमुपानयत् ॥ ६.६२.७ ॥
ଏଥର ଦଶଗ୍ରୀବ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣକୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ ଶୀଘ୍ର ଉଠି ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ।
6.62.8
अथासीनस्य पर्यङ्के कुम्भकर्णो महाबलः।
भ्रातुर्ववन्दे चरणौ किं कृत्यमिति चाब्रवीत् ॥ ६.६२.८ ॥
ଏଥର ପଲଙ୍ଗରେ ବସିଥିବା ଭାଇଙ୍କ ଚରଣରେ ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାମ କରି ପଚାରିଲେ, "କଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ?"
6.62.9
उत्पत्य चैनं मुदितो रावणः परिषस्वजे।
स भ्रात्रा सम्परिष्वक्तो यथावच्चाभिनन्दितः ॥ ६.६२.९ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ରାବଣ ଉଠି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଢ଼ ଆଲିଙ୍ଗିତ ହୋଇ ସେ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
6.62.10
कुम्भकर्णः शुभं दिव्यं प्रतिपेदे वरासनम्।
स तदासनमाश्रित्य कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६२.१० ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଶୁଭ, ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ଆସନରେ ବସି ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ…
6.62.11
संरक्तनयनः क्रोधाद् रावणं वाक्यमब्रवीत्।
किमर्थमहमादृत्य त्वया राजन् प्रबोधितः ॥ ६.६२.११ ॥
କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ସେ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍! କାହିଁକି ତୁମେ ମୋତେ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ଜଗାଇଲ?"
6.62.12
शंस कस्माद् भयं तेऽत्र को वा प्रेतो भविष्यति।
भ्रातरं रावणः क्रुद्धं कुम्भकर्णमवस्थितम् ॥ ६.६२.१२ ॥
କୁହ, ଏଠାରେ ତୁମର କାହାଠାରୁ ଭୟ? ଅଥବା କିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ?" କ୍ରୋଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ରାବଣ କହିଲେ।
6.62.13
रोषेण परिवृत्ताभ्यां नेत्राभ्यां वाक्यमब्रवीत्।
अद्य ते सुमहान् कालः शयानस्य महाबल ॥ ६.६२.१३ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଆଖିରେ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା: ହେ ମହାବଳ, ଶୋଇଥିବା ତୁମର ଏବେ ବହୁତ ବଡ଼ ସମୟ ଆସିଛି।
6.62.14
सुषुप्तस्त्वं न जानीषे मम रामकृतं भयम्।
एष दाशरथिः श्रीमान् सुग्रीवसहितो बली ॥ ६.६२.१४ ॥
ଗଭୀର ନିଦରେ ଶୋଇଥିବା ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଉପରେ ଆସିଥିବା ଭୟ ଜାଣି ନାହଁ। ଏହି ଶ୍ରୀମାନ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମ ବଳବାନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
6.62.15
समुद्रं लङ्घयित्वा तु मूलं नः परिकृन्तति।
हन्त पश्यस्व लङ्कायां वनान्युपवनानि च ॥ ६.६२.१५ ॥
ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇ ସେ ଆମର ମୂଳକୁ ହିଁ କାଟୁଛି। ଅହୋ, ଦେଖ ଲଙ୍କାର ବନ ଓ ଉପବନ!
6.62.16
सेतुना सुखमागत्य वानरैकार्णवं कृतम्।
ये राक्षसा मुख्यतमा हतास्ते वानरैर्युधि ॥ ६.६२.१६ ॥
ସେତୁ ଦେଇ ସହଜରେ ଆସି ବାନରମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଏକ ବାନର-ସାଗର କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ମୁଖ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.62.17
वानराणां क्षयं युद्धे न पश्यामि कथंचन।
न चापि वानरा युद्धे जितपूर्वाः कदाचन ॥ ६.६२.१७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରମାନଙ୍କର କ୍ଷୟ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦେଖୁନାହିଁ। ବାନରମାନେ ପୂର୍ବରେ କେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତା ଯାଇ ନାହାନ୍ତି।
6.62.18
तदेतद् भयमुत्पन्नं त्रायस्वेह महाबल।
नाशय त्वमिमानद्य तदर्थं बोधितो भवान् ॥ ६.६२.१८ ॥
ତେଣୁ ଏହି ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ହେ ମହାବଳ, ଏଠାରେ ରକ୍ଷା କର। ଆଜି ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ନାଶ କର; ସେଥିପାଇଁ ତୁମକୁ ଜଗାଯାଇଛି।
6.62.19
सर्वक्षपितकोशं च स त्वमभ्युपपद्य माम्।
त्रायस्वेमां पुरीं लङ्कां बालवृद्धावशेषिताम् ॥ ६.६२.१९ ॥
ସମସ୍ତ ଭଣ୍ଡାର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ନଥିବା ଏ ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ରକ୍ଷା କର।
6.62.20
भ्रातुरर्थे महाबाहो कुरु कर्म सुदुष्करम्।
मयैवं नोक्तपूर्वो हि भ्राता कश्चित् परंतप ॥ ६.६२.२० ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଭାଇ ପାଇଁ ଅତି କଷ୍ଟକର କର୍ମ କର। ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଆଗରୁ ମୁଁ କୌଣସି ଭାଇକୁ ଏପରି କହି ନାହିଁ।
6.62.21
त्वय्यस्ति मम च स्नेहः परा सम्भावना च मे।
देवासुरेषु युद्धेषु बहुशो राक्षसर्षभ ॥ ६.६२.२१ ॥
ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହ ଓ ପରମ ସମ୍ମାନ ଅଛି; ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ଥର ମୁଁ ତାହା ଦେଖିଛି, ହେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.62.22
त्वया देवाः प्रतिव्यूह्य निर्जिताश्चासुरा युधि ॥ ६.६२.२२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟୂହ ରଚି ତୁମେ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲ।
6.62.23
तदेतत् सर्वमातिष्ठ वीर्यं भीमपराक्रम।
नहि ते सर्वभूतेषु दृश्यते सदृशो बली ॥ ६.६२.२३ ॥
ଏଣୁ ହେ ଭୀମପରାକ୍ରମ, ତୁମ ସମସ୍ତ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଏଥିରେ ପ୍ରୟୋଗ କର। ସର୍ବଭୂତ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ସମାନ ବଳବାନ ଦିଶୁ ନାହିଁ।
6.62.24
कुरुष्व मे प्रियहितमेतदुत्तमं
यथाप्रियं प्रियरण बान्धवप्रिय।
स्वतेजसा व्यथय सपत्नवाहिनीं
शरद्घनं पवन इवोद्यतो महान् ॥ ६.६२.२४ ॥
ମୋ ପାଇଁ ଏହା ପରମ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର କର୍ମ; ତୁମକୁ ଯେମିତି ଭଲ ଲାଗେ ସେମିତି କର। ହେ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ, ବନ୍ଧୁପ୍ରିୟ, ତୁମ ତେଜରେ ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ସେପରି ପୀଡ଼ିତ କର ଯେପରି ଶରତ ମେଘକୁ ଉଠିଥିବା ମହାବାୟୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରେ।