ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.62.1
स तु राक्षसशार्दूलो निद्रामदसमाकुलः।
राजमार्गं श्रिया जुष्टं ययौ विपुलविक्रमः ॥ ६.६२.१ ॥
ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ, ਵੱਡੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਨੀਂਦ ਤੇ ਮਦ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਤੁਰਿਆ।
6.62.2
राक्षसानां सहस्रैश्च वृतः परमदुर्जयः।
गृहेभ्यः पुष्पवर्षेण कीर्यमाणस्तदा ययौ ॥ ६.६२.२ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਤਿ ਦੁਰਜਯ ਉਹ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਤੁਰਿਆ।
6.62.3
स हेमजालविततं भानुभास्वरदर्शनम्।
ददर्श विपुलं रम्यं राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥ ६.६२.३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੇਖਿਆ।
6.62.4
स तत्तदा सूर्य इवाभ्रजालं
प्रविश्य रक्षोधिपतेर्निवेशनम्।
ददर्श दूरेऽग्रजमासनस्थं
स्वयंभुवं शक्र इवासनस्थम् ॥ ६.६२.४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਧਿਪਤੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਵੈਅੰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
6.62.5
भ्रातुः स भवनं गच्छन् रक्षोगणसमन्वितः।
कुम्भकर्णः पदन्यासैरकम्पयत मेदिनीम् ॥ ६.६२.५ ॥
ਭਰਾ ਦੇ ਭਵਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ, ਰਾਖਸ਼ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦਿੱਤਾ।
6.62.6
सोऽभिगम्य गृहं भ्रातुः कक्ष्यामभिविगाह्य च।
ददर्शोद्विग्नमासीनं विमाने पुष्पके गुरुम् ॥ ६.६२.६ ॥
ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਬੇਚੈਨ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
6.62.7
अथ दृष्ट्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णमुपस्थितम्।
तूर्णमुत्थाय संहृष्टः संनिकर्षमुपानयत् ॥ ६.६२.७ ॥
ਫਿਰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝਟਪਟ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਲ ਲੈ ਆਇਆ।
6.62.8
अथासीनस्य पर्यङ्के कुम्भकर्णो महाबलः।
भ्रातुर्ववन्दे चरणौ किं कृत्यमिति चाब्रवीत् ॥ ६.६२.८ ॥
ਫਿਰ ਪਲੰਘ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਭਰਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ?"
6.62.9
उत्पत्य चैनं मुदितो रावणः परिषस्वजे।
स भ्रात्रा सम्परिष्वक्तो यथावच्चाभिनन्दितः ॥ ६.६२.९ ॥
ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਰਾਵਣ ਨੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਗਾਇਆ; ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗਲ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
6.62.10
कुम्भकर्णः शुभं दिव्यं प्रतिपेदे वरासनम्।
स तदासनमाश्रित्य कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६२.१० ॥
ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੇ ਸ਼ੁਭ, ਦਿਵ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਣ…
6.62.11
संरक्तनयनः क्रोधाद् रावणं वाक्यमब्रवीत्।
किमर्थमहमादृत्य त्वया राजन् प्रबोधितः ॥ ६.६२.११ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ ਹੈ?"
6.62.12
शंस कस्माद् भयं तेऽत्र को वा प्रेतो भविष्यति।
भ्रातरं रावणः क्रुद्धं कुम्भकर्णमवस्थितम् ॥ ६.६२.१२ ॥
ਦੱਸੋ, ਏਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੌਣ ਮਰੇਗਾ?" ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ।
6.62.13
रोषेण परिवृत्ताभ्यां नेत्राभ्यां वाक्यमब्रवीत्।
अद्य ते सुमहान् कालः शयानस्य महाबल ॥ ६.६२.१३ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਤੇਰਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
6.62.14
सुषुप्तस्त्वं न जानीषे मम रामकृतं भयम्।
एष दाशरथिः श्रीमान् सुग्रीवसहितो बली ॥ ६.६२.१४ ॥
ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਤੂੰ ਰਾਮ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਭੈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਬਲਵਾਨ ਸੁਗਰੀਵ ਸਮੇਤ ਹੈ।
6.62.15
समुद्रं लङ्घयित्वा तु मूलं नः परिकृन्तति।
हन्त पश्यस्व लङ्कायां वनान्युपवनानि च ॥ ६.६२.१५ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘ ਕੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਏ, ਵੇਖ ਲੰਕਾ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਉਪਬਾਗ਼!
6.62.16
सेतुना सुखमागत्य वानरैकार्णवं कृतम्।
ये राक्षसा मुख्यतमा हतास्ते वानरैर्युधि ॥ ६.६२.१६ ॥
ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਸੌਖਿਆਂ ਆ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਇਕੋ ਵਾਨਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੁੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਨ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
6.62.17
वानराणां क्षयं युद्धे न पश्यामि कथंचन।
न चापि वानरा युद्धे जितपूर्वाः कदाचन ॥ ६.६२.१७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਵਾਨਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਗਏ।
6.62.18
तदेतद् भयमुत्पन्नं त्रायस्वेह महाबल।
नाशय त्वमिमानद्य तदर्थं बोधितो भवान् ॥ ६.६२.१८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਭੈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ; ਉਸੇ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
6.62.19
सर्वक्षपितकोशं च स त्वमभ्युपपद्य माम्।
त्रायस्वेमां पुरीं लङ्कां बालवृद्धावशेषिताम् ॥ ६.६२.१९ ॥
ਸਾਰਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਹੀ ਬਚੀ ਇਸ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
6.62.20
भ्रातुरर्थे महाबाहो कुरु कर्म सुदुष्करम्।
मयैवं नोक्तपूर्वो हि भ्राता कश्चित् परंतप ॥ ६.६२.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਭਰਾ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ। ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
6.62.21
त्वय्यस्ति मम च स्नेहः परा सम्भावना च मे।
देवासुरेषु युद्धेषु बहुशो राक्षसर्षभ ॥ ६.६२.२१ ॥
ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਤਿਕਾਰ ਹੈ; ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.62.22
त्वया देवाः प्रतिव्यूह्य निर्जिताश्चासुरा युधि ॥ ६.६२.२२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਊਹ ਰਚ ਕੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।
6.62.23
तदेतत् सर्वमातिष्ठ वीर्यं भीमपराक्रम।
नहि ते सर्वभूतेषु दृश्यते सदृशो बली ॥ ६.६२.२३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਵੀਰਜ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਬਲਵਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
6.62.24
कुरुष्व मे प्रियहितमेतदुत्तमं
यथाप्रियं प्रियरण बान्धवप्रिय।
स्वतेजसा व्यथय सपत्नवाहिनीं
शरद्घनं पवन इवोद्यतो महान् ॥ ६.६२.२४ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਕੰਮ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਕਰ। ਹੇ ਜੰਗ-ਪ੍ਰੇਮੀ, ਬੰਧੂਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਉੱਠੀ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਖਿੰਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।