વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.63.1
तस्य राक्षसराजस्य निशम्य परिदेवितम्।
कुम्भकर्णो बभाषेदं वचनं प्रजहास च ॥ ६.६३.१ ॥
તે રાક્ષસરાજનો વિલાપ સાંભળીને કુંભકર્ણે આ વચન કહ્યું અને હસી પડ્યો.
6.63.2
दृष्टो दोषो हि योऽस्माभिः पुरा मन्त्रविनिर्णये।
हितेष्वनभियुक्तेन सोऽयमासादितस्त्वया ॥ ६.६३.२ ॥
પહેલાં મંત્રનિર્ણયમાં અમે જે દોષ જોયો હતો, હિતેચ્છુઓ તરફ ધ્યાન ન આપવાથી તે જ હવે તને પ્રાપ્ત થયો છે.
6.63.3
शीघ्रं खल्वभ्युपेतं त्वां फलं पापस्य कर्मणः।
निरयेष्वेव पतनं यथा दुष्कृतकर्मणः ॥ ६.६३.३ ॥
પાપકર્મનું ફળ તારી પાસે ઝડપથી આવી પહોંચ્યું છે, જેમ દુષ્કર્મી નરકમાં પડે છે.
6.63.4
प्रथमं वै महाराज कृत्यमेतदचिन्तितम्।
केवलं वीर्यदर्पेण नानुबन्धो विचारितः ॥ ६.६३.४ ॥
હે મહારાજ, પહેલાં જ આ કાર્ય વિચાર્યા વિના કરાયું; કેવળ પરાક્રમના અભિમાનથી તેના પરિણામનો વિચાર ન થયો.
6.63.5
यः पश्चात्पूर्वकार्याणि कुर्यादैश्वर्यमास्थितः।
पूर्वं चोत्तरकार्याणि न स वेद नयानयौ ॥ ६.६३.५ ॥
જે ઐશ્વર્ય પામીને પહેલાંનાં કાર્યો પછી અને પછીનાં કાર્યો પહેલાં કરે છે, તે નીતિ અને અનીતિ જાણતો નથી.
6.63.6
देशकालविहीनानि कर्माणि विपरीतवत्।
क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवींष्यप्रयतेष्विव ॥ ६.६३.६ ॥
દેશ અને કાળ વિનાનાં કર્મો વિપરીત થઈ દૂષિત થાય છે, જેમ અશુદ્ધ લોકો દ્વારા અર્પિત હવિ દૂષિત થાય છે.
6.63.7
त्रयाणां पञ्चधा योगं कर्मणां यः प्रपद्यते।
सचिवैः समयं कृत्वा स सम्यग् वर्तते पथि ॥ ६.६३.७ ॥
જે ત્રણ કર્મોનો પાંચ રીતે યોગ સાધે છે, તે મંત્રીઓ સાથે સમજૂતી કરીને સાચા માર્ગે ચાલે છે.
6.63.8
यथागमं च यो राजा समयं च चिकीर्षति।
बुध्यते सचिवैर्बुद्ध्या सुहृदश्चानुपश्यति ॥ ६.६३.८ ॥
જે રાજા શાસ્ત્ર પ્રમાણે અને કરાર કરવા ઇચ્છે છે, તે મંત્રીઓ દ્વારા બુદ્ધિથી સમજે છે અને મિત્રોને પણ જુએ છે.
6.63.9
धर्ममर्थं हि कामं वा सर्वान् वा रक्षसां पते।
भजेत पुरुषः काले त्रीणि द्वन्द्वानि वा पुनः ॥ ६.६३.९ ॥
હે રાક્ષસોના સ્વામી, માણસે યોગ્ય સમયે ધર્મ, અર્થ કે કામ, અથવા સર્વનું, અથવા ત્રણ યુગ્મોનું સેવન કરવું જોઈએ.
6.63.10
त्रिषु चैतेषु यच्छ्रेष्ठं श्रुत्वा तन्नावबुध्यते।
राजा वा राजमात्रो वा व्यर्थं तस्य बहुश्रुतम् ॥ ६.६३.१० ॥
આ ત્રણમાંથી જે શ્રેષ્ઠ છે તે સાંભળીને પણ રાજા કે રાજમંત્રી સમજતા નથી, તેનું બહુશ્રુતપણું વ્યર્થ છે.
6.63.11
उपप्रदानं सान्त्वं च भेदं काले च विक्रमम्।
योगं च रक्षसां श्रेष्ठ तावुभौ च नयानयौ ॥ ६.६३.११ ॥
ઉપહાર, સાંત્વન, ભેદ, યોગ્ય સમયે પરાક્રમ અને યોગ — હે રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ, આ બંને નીતિ અને અનીતિ છે.
6.63.12
काले धर्मार्थकामान् यः सम्मन्त्र्य सचिवैः सह।
निषेवेतात्मवाँल्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.६३.१२ ॥
આત્મસંયમી માણસ યોગ્ય સમયે મંત્રીઓ સાથે વિચારવિમર્શ કરીને ધર્મ, અર્થ અને કામનું સેવન કરે છે, તે જગતમાં આપત્તિ પામતો નથી.
6.63.13
हितानुबन्धमालोक्य कुर्यात् कार्यमिहात्मनः।
राजा सहार्थतत्त्वज्ञैः सचिवैर्बुद्धिजीविभिः ॥ ६.६३.१३ ॥
રાજાએ પોતાના હિતના દીર્ઘકાલીન પરિણામને વિચારીને, અર્થતત્ત્વ જાણનારા અને બુદ્ધિથી જીવતા મંત્રીઓ સાથે કાર્ય કરવું.
6.63.14
अनभिज्ञाय शास्त्रार्थान् पुरुषाः पशुबुद्धयः।
प्रागल्भ्याद् वक्तुमिच्छन्ति मन्त्रिष्वभ्यन्तरीकृताः ॥ ६.६३.१४ ॥
શાસ્ત્રના અર્થ ન જાણનારા, પશુબુદ્ધિવાળા માણસો, મંત્રીઓ વચ્ચે અંદર લેવાઈને, ધૃષ્ટતાથી બોલવા ઇચ્છે છે.
6.63.15
अशास्त्रविदुषां तेषां कार्यं नाभिहितं वचः।
अर्थशास्त्रानभिज्ञानां विपुलां श्रियमिच्छताम् ॥ ६.६३.१५ ॥
શાસ્ત્ર ન જાણનારાઓનું વચન કાર્યમાં યોગ્ય નથી; અર્થશાસ્ત્ર ન જાણીને વિપુલ લક્ષ્મી ઇચ્છનારાઓનું વચન પણ ફળદાયી નથી.
6.63.16
अहितं च हिताकारं धार्ष्ट्याज्जल्पन्ति ये नराः।
अवश्यं मन्त्रबाह्यास्ते कर्तव्याः कृत्यदूषकाः ॥ ६.६३.१६ ॥
ધૃષ્ટતાથી હિતનો આકાર ધરીને અહિત બોલનારા માણસોને અવશ્ય મંત્રણાથી બહાર રાખવા જોઈએ, કારણ કે તેઓ કાર્ય બગાડનારા છે.
6.63.17
विनाशयन्तो भर्तारं सहिताः शत्रुभिर्बुधैः।
विपरीतानि कृत्यानि कारयन्तीह मन्त्रिणः ॥ ६.६३.१७ ॥
શત્રુઓ અને ચતુરો સાથે મળીને સ્વામીનો વિનાશ કરતા, અહીં મંત્રીઓ વિપરીત કાર્યો કરાવે છે.
6.63.18
तान् भर्ता मित्रसंकाशानमित्रान् मन्त्रनिर्णये।
व्यवहारेण जानीयात् सचिवानुपसंहितान् ॥ ६.६३.१८ ॥
મિત્ર જેવા દેખાતા, મંત્રણાના નિર્ણયમાં જોડાયેલા તે શત્રુ-મંત્રીઓને સ્વામીએ તેમના વર્તનથી ઓળખવા.
6.63.19
चपलस्येह कृत्यानि सहसानुप्रधावतः।
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ ६.६३.१९ ॥
ચંચળ થઈને ઉતાવળથી કામ કરનારની ખામી બીજાઓ એ રીતે પકડી લે છે જેમ પક્ષીઓ ક્રૌંચ પક્ષીના આકાશમાં જગ્યા શોધી લે છે.
6.63.20
यो हि शत्रुमवज्ञाय आत्मानं नाभिरक्षति।
अवाप्नोति हि सोऽनर्थान् स्थानाच्च व्यवरोप्यते ॥ ६.६३.२० ॥
જે શત્રુને તુચ્છ ગણીને પોતાનું રક્ષણ નથી કરતો, તે ચોક્કસ સંકટ પામે છે અને પોતાના સ્થાનેથી પણ હટાવી દેવાય છે.
6.63.21
यदुक्तमिह ते पूर्वं प्रियया मेऽनुजेन च।
तदेव नो हितं वाक्यं यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ६.६३.२१ ॥
પહેલાં તારી પ્રિય પત્ની અને મારા નાના ભાઈએ જે કહ્યું હતું, એ જ અમારા માટે હિતકારી વચન છે; હવે તને જેમ ઇચ્છા હોય તેમ કર.
6.63.22
तत् तु श्रुत्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णस्य भाषितम्।
भ्रुकुटिं चैव संचक्रे क्रुद्धश्चैनमभाषत ॥ ६.६३.२२ ॥
કુંભકર્ણનું એ વચન સાંભળીને દશગ્રીવ રાવણે ભ્રમર ચડાવી ક્રોધે ભરાઈને તેને કહ્યું.
6.63.23
मान्यो गुरुरिवाचार्यः किं मां त्वमनुशाससे।
किमेवं वाक्श्रमं कृत्वा यद् युक्तं तद् विधीयताम् ॥ ६.६३.२३ ॥
આદરણીય ગુરુ કે આચાર્યની જેમ તું મને કેમ ઉપદેશ આપે છે? આમ વાણીનો શ્રમ કરીને શું લાભ? જે યોગ્ય હોય તે કરવામાં આવે.
6.63.24
विभ्रमाच्चित्तमोहाद् वा बलवीर्याश्रयेण वा।
नाभिपन्नमिदानीं यद् व्यर्था तस्य पुनः कथा ॥ ६.६३.२४ ॥
ભ્રમથી, મનના મોહથી, અથવા બળ-પરાક્રમના આધારે, જે હજી બન્યું નથી તેની ફરી વાત કરવી વ્યર્થ છે.
6.63.25
अस्मिन् काले तु यद् युक्तं तदिदानीं विचिन्त्यताम्।
गतं तु नानुशोचन्ति गतं तु गतमेव हि ॥ ६.६३.२५ ॥
આ સમયે જે યોગ્ય હોય, હવે તેનો જ વિચાર કરો. જે વીતી ગયું તેનો શોક કરતા નથી; જે ગયું તે ગયું જ.
6.63.26
ममापनयजं दोषं विक्रमेण समीकुरु।
यदि खल्वस्ति मे स्नेहो विक्रमं वाधिगच्छसि ॥ ६.६३.२६ ॥
મારાથી થયેલા દોષને તારા પરાક્રમથી સુધારી લે. મારા પ્રત્યે તારો ખરેખર સ્નેહ હોય તો પરાક્રમનો જ આશ્રય લે.
6.63.27
यदि कार्यं ममैतत्ते हृदि कार्यतमं मतम्।
स सुहृद् यो विपन्नार्थं दीनमभ्युपपद्यते ॥ ६.६३.२७ ॥
મારું આ કાર્ય જો તારા હૃદયમાં સૌથી મહત્વનું લાગતું હોય, તો જે ઉદ્દેશ્ય નષ્ટ થયેલા દીનની મદદે આવે તે જ મિત્ર છે.
6.63.28
स बन्धुर्योऽपनीतेषु साहाय्यायोपकल्पते।
तमथैवं ब्रुवाणं स वचनं धीरदारुणम् ॥ ६.६३.२८ ॥
જે સંકટમાં પડેલા લોકોની મદદ માટે તૈયાર હોય તે જ સગો છે. આ પ્રમાણે બોલતા તેના તે ધીર છતાં કઠોર વચનને—
6.63.29
रुष्टोऽयमिति विज्ञाय शनैः श्लक्ष्णमुवाच ह।
अतीव हि समालक्ष्य भ्रातरं क्षुभितेन्द्रियम् ॥ ६.६३.२९ ॥
"આ ક્રોધે ભરાયો છે" એમ જાણીને તે ધીમેથી અને મૃદુ સ્વરે બોલ્યો. પોતાના ભાઈને અત્યંત વિચલિત ઇન્દ્રિયોવાળો જોઈને—
6.63.30
कुम्भकर्णः शनैर्वाक्यं बभाषे परिसान्त्वयन्।
शृणु राजन्नवहितो मम वाक्यमरिंदम ॥ ६.६३.३० ॥
કુંભકર્ણ ધીમે ધીમે સાંત્વન આપતાં બોલ્યો: "હે રાજન, હે શત્રુદમન, સાવધાનીથી મારી વાત સાંભળ."
6.63.31
अलं राक्षसराजेन्द्र संतापमुपपद्य ते।
रोषं च सम्परित्यज्य स्वस्थो भवितुमर्हसि ॥ ६.६३.३१ ॥
હે રાક્ષસરાજેન્દ્ર, બસ. સંતાપમાં ન પડ. ક્રોધ સંપૂર્ણ ત્યજીને સ્વસ્થ રહેવું તને યોગ્ય છે.
6.63.32
नैतन्मनसि कर्तव्यं मयि जीवति पार्थिव।
तमहं नाशयिष्यामि यत् कृते परितप्यते ॥ ६.६३.३२ ॥
હે રાજા, હું જીવતો હોઉં ત્યારે તારા મનમાં આવો વિચાર ન આવવો જોઈએ. જેને કારણે તું સંતપ્ત છે, તેનો હું નાશ કરીશ.
6.63.33
अवश्यं तु हितं वाच्यं सर्वावस्थं मया तव।
बन्धुभावादभिहितं भ्रातृस्नेहाच्च पार्थिव ॥ ६.६३.३३ ॥
હે રાજા, કોઈ પણ સ્થિતિમાં તને હિતકારક વાત મારે અવશ્ય કહેવી જોઈએ. સંબંધ ભાવ અને ભાઈના સ્નેહથી જ મેં આ કહ્યું છે.
6.63.34
सदृशं यच्च कालेऽस्मिन् कर्तुं स्नेहेन बन्धुना।
शत्रूणां कदनं पश्य क्रियमाणं मया रणे ॥ ६.६३.३४ ॥
આ સમયે સ્નેહ અને સંબંધથી જે યોગ્ય છે, તે જ કરવાનું છે. યુદ્ધમાં મારા દ્વારા થતો શત્રુઓનો સંહાર જો.
6.63.35
अद्य पश्य महाबाहो मया समरमूर्धनि।
हते रामे सह भ्रात्रा द्रवन्तीं हरिवाहिनीम् ॥ ६.६३.३५ ॥
હે મહાબાહો, આજે યુદ્ધના અગ્રભાગમાં જો. મારા દ્વારા રામ અને તેના ભાઈ માર્યા જશે ત્યારે વાનરસેનાને ભાગતી જો.
6.63.36
अद्य रामस्य तद् दृष्ट्वा मयाऽऽनीतं रणाच्छिरः।
सुखी भव महाबाहो सीता भवतु दुःखिता ॥ ६.६३.३६ ॥
આજે યુદ્ધમાંથી હું લાવેલું રામનું માથું જોઈને, હે મહાબાહો, તું સુખી થા. સીતા દુઃખી રહે.
6.63.37
अद्य रामस्य पश्यन्तु निधनं सुमहत् प्रियम्।
लङ्कायां राक्षसाः सर्वे ये ते निहतबान्धवाः ॥ ६.६३.३७ ॥
આજે લંકાના બધા રાક્ષસો, જેમના બંધુઓ માર્યા ગયા છે, રામનું અત્યંત મોટું મૃત્યુ જુએ.
6.63.38
अद्य शोकपरीतानां स्वबन्धुवधशोचिनाम्।
शत्रोर्युधि विनाशेन करोम्यश्रुप्रमार्जनम् ॥ ६.६३.३८ ॥
આજે શોકથી ઘેરાયેલાઓના, પોતાના બંધુઓના વધ પર શોક કરનારાઓના આંસુ, યુદ્ધમાં શત્રુના વિનાશથી હું લૂછું છું.
6.63.39
अद्य पर्वतसंकाशं ससूर्यमिव तोयदम्।
विकीर्णं पश्य समरे सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ ६.६३.३९ ॥
આજે યુદ્ધમાં પર્વત જેવા, સૂર્ય સાથેના મેઘ જેવા વિખરાયેલા વાનરરાજ સુગ્રીવને જુઓ.
6.63.40
कथं च राक्षसैरेभिर्मया च परिसान्त्वितः।
जिघांसुभिर्दाशरथिं व्यथसे त्वं सदानघ ॥ ६.६३.४० ॥
હે નિર્દોષ! આ રાક્ષસો અને મારાથી સાંત્વના પામેલી તું, દશરથના પુત્રને મારવા ઇચ્છતાઓને કારણે કેમ સદા દુઃખી થાય છે?
6.63.41
मां निहत्य किल त्वां हि निहनिष्यति राघवः।
नाहमात्मनि संतापं गच्छेयं राक्षसाधिप ॥ ६.६३.४१ ॥
રાઘવ મને મારીને નિશ્ચે તને પણ મારશે; હે રાક્ષસાધિપતિ, હું મારામાં સંતાપ પામીશ નહીં.
6.63.42
कामं त्विदानीमपि मां व्यादिश त्वं परंतप।
न परः प्रेक्षणीयस्ते युद्धायातुलविक्रम ॥ ६.६३.४२ ॥
હે શત્રુઓને તપાવનાર, હમણાં પણ તારી ઇચ્છા મુજબ મને આજ્ઞા આપ; હે અતુલ પરાક્રમી, યુદ્ધ માટે તારા માટે બીજો કોઈ જોવા યોગ્ય નથી.
6.63.43
अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूंस्तव महाबलान्।
यदि शक्रो यदि यमो यदि पावकमारुतौ ॥ ६.६३.४३ ॥
ઇન્દ્ર હોય, યમ હોય, અગ્નિ અને વાયુ હોય, હું તમારા એ મહાબલી શત્રુઓનો નાશ કરીશ.
6.63.44
तानहं योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि।
गिरिमात्रशरीरस्य शितशूलधरस्य मे ॥ ६.६३.४४ ॥
તેમની સાથે હું યુદ્ધ કરીશ, કુબેર અને વરુણ હોય તોપણ; પર્વત જેવા શરીરવાળા, તીક્ષ્ણ શૂળ ધારણ કરનાર મારી સાથે.
6.63.45
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य बिभीयाद् वै पुरंदरः।
अथ वा त्यक्तशस्त्रस्य मृद्नतस्तरसा रिपून् ॥ ६.६३.४५ ॥
ગર્જના કરતા, તીક્ષ્ણ દાઢવાળા મને જોઈને ઇન્દ્ર પણ ડરશે; અથવા શસ્ત્ર ત્યજીને પણ બળપૂર્વક શત્રુઓને કચડનારા મને.
6.63.46
न मे प्रतिमुखः कश्चित् स्थातुं शक्तो जिजीविषुः।
नैव शक्त्या न गदया नासिना निशितैः शरैः ॥ ६.६३.४६ ॥
જીવવાની ઇચ્છા ધરાવતો કોઈ મારી સામે ટકી શકે નહીં; શક્તિ, ગદા, તલવાર કે તીક્ષ્ણ બાણોથી પણ નહીં.
6.63.47
हस्ताभ्यामेव संरभ्य हनिष्यामि सवज्रिणम्।
यदि मे मुष्टिवेगं स राघवोऽद्य सहिष्यति ॥ ६.६३.४७ ॥
ક્રોધથી માત્ર હાથોથી જ વજ્રધારી સહિત તેમને હું મારી નાખીશ; આજે જો એ રાઘવ મારા મુષ્ટિવેગને સહન કરી શકે તો.
6.63.48
ततः पास्यन्ति बाणौघा रुधिरं राघवस्य मे।
चिन्तया तप्यसे राजन् किमर्थं मयि तिष्ठति ॥ ६.६३.४८ ॥
ત્યારે બાણોની ધારાઓ રાઘવનું રક્ત પીશે. હે રાજન, હું હાજર છું તો તમે ચિંતાથી કેમ વ્યથિત છો?
6.63.49
सोऽहं शत्रुविनाशाय तव निर्यातुमुद्यतः।
मुञ्च रामाद् भयं घोरं निहनिष्यामि संयुगे ॥ ६.६३.४९ ॥
તમારા શત્રુના વિનાશ માટે હું બહાર નીકળવા તૈયાર છું. રામથી ઉત્પન્ન થયેલો ઘોર ભય છોડી દો; યુદ્ધમાં હું તેને હણીશ.
6.63.50
राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं च महाबलम्।
हनूमन्तं च रक्षोघ्नं येन लङ्का प्रदीपिता ॥ ६.६३.५० ॥
રાઘવ રામ, લક્ષ્મણ, મહાબલી સુગ્રીવ અને રાક્ષસસંહારક હનુમાનને—જેમણે લંકા બાળી હતી તે હનુમાનને પણ—(હું હણીશ).
6.63.51
हरींश्च भक्षयिष्यामि संयुगे समुपस्थिते।
असाधारणमिच्छामि तव दातुं महद् यशः ॥ ६.६३.५१ ॥
યુદ્ધ આવશે ત્યારે વાનરોને પણ હું ખાઈ જઈશ. તમને અસાધારણ મહાન યશ આપવા હું ઇચ્છું છું.
6.63.52
यदि चेन्द्राद् भयं राजन् यदि चापि स्वयंभुवः।
ततोऽहं नाशयिष्यामि नैशं तम इवांशुमान् ॥ ६.६३.५२ ॥
હે રાજન્! ઇન્દ્રથી ભય હોય, અથવા સ્વયંભૂ (બ્રહ્મા) થી પણ ભય હોય, તોપણ સૂર્ય રાતના અંધકારને નષ્ટ કરે તેમ હું તેને નષ્ટ કરીશ.
6.63.53
अपि देवाः शयिष्यन्ते मयि क्रुद्धे महीतले।
यमं च शमयिष्यामि भक्षयिष्यामि पावकम् ॥ ६.६३.५३ ॥
હું ક્રોધિત થઈશ ત્યારે દેવો પણ પૃથ્વી પર પડ્યા રહેશે. યમને પણ હું શાંત કરીશ; અગ્નિને પણ ગળી જઈશ.
6.63.54
आदित्यं पातयिष्यामि सनक्षत्रं महीतले।
शतक्रतुं वधिष्यामि पास्यामि वरुणालयम् ॥ ६.६३.५४ ॥
સૂર્યને નક્ષત્રો સહિત પૃથ્વી પર પાડી દઈશ. શતક્રતુ (ઇન્દ્ર)નો વધ કરીશ; વરુણનું નિવાસસ્થાન એવો સમુદ્ર પી જઈશ.
6.63.55
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्।
दीर्घकालं प्रसुप्तस्य कुम्भकर्णस्य विक्रमम् ॥ ६.६३.५५ ॥
હું પર્વતોને ચૂર્ણ કરીશ અને પૃથ્વીને ફાડી નાખીશ. લાંબા સમયથી સૂતેલા કુંભકર્ણનો પરાક્રમ (હવે જુઓ).
6.63.56
अद्य पश्यन्तु भूतानि भक्ष्यमाणानि सर्वशः।
न त्विदं त्रिदिवं सर्वमाहारो मम पूर्यते ॥ ६.६३.५६ ॥
આજે પ્રાણીઓ બધી બાજુથી ભક્ષાતા જોવા દો. પરંતુ આ આખું ત્રિદિવ પણ મારો આહાર પૂર્ણ નહીં કરે.
6.63.57
वधेन ते दाशरथेः सुखावहं
सुखं समाहर्तुमहं व्रजामि।
निहत्य रामं सह लक्ष्मणेन
खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥ ६.६३.५७ ॥
તને સુખ આપનાર દશરથપુત્ર રામનો વધ કરીને તે સુખ લાવવા હું જાઉં છું. રામ અને લક્ષ્મણને મારીને વાનરયૂથના બધા મુખ્યોને હું ખાઈ જઈશ.
6.63.58
रमस्व राजन् पिब चाद्य वारुणीं
कुरुष्व कृत्यानि विनीय दुःखम्।
मयाद्य रामे गमिते यमक्षयं
चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥ ६.६३.५८ ॥
હે રાજન, આનંદ કર, આજે વારુણી (મદિરા) પી. દુઃખ દૂર કરીને તારાં કાર્યો કર. આજે મારા હાથે રામ યમલોકે મોકલાશે ત્યારે સીતા લાંબા સમય સુધી તારા વશમાં રહેશે.