ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.63.1
तस्य राक्षसराजस्य निशम्य परिदेवितम्।
कुम्भकर्णो बभाषेदं वचनं प्रजहास च ॥ ६.६३.१ ॥
ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ବିଳାପ ଶୁଣି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା ଏବଂ ହସି ଉଠିଲା।
6.63.2
दृष्टो दोषो हि योऽस्माभिः पुरा मन्त्रविनिर्णये।
हितेष्वनभियुक्तेन सोऽयमासादितस्त्वया ॥ ६.६३.२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ତ୍ରନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ଆମେ ଯେଉଁ ଦୋଷ ଦେଖିଥିଲୁ, ହିତୈଷୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ନ ଦେବାରୁ ତାହା ଏବେ ତୁମକୁ ମିଳିଛି।
6.63.3
शीघ्रं खल्वभ्युपेतं त्वां फलं पापस्य कर्मणः।
निरयेष्वेव पतनं यथा दुष्कृतकर्मणः ॥ ६.६३.३ ॥
ପାପକର୍ମର ଫଳ ଶୀଘ୍ର ତୁମ ପାଖରେ ଆସିଯାଇଛି, ଯେପରି ଦୁଷ୍କର୍ମୀ ନରକରେ ପତିତ ହୁଏ।
6.63.4
प्रथमं वै महाराज कृत्यमेतदचिन्तितम्।
केवलं वीर्यदर्पेण नानुबन्धो विचारितः ॥ ६.६३.४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରଥମରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚିନ୍ତା ନକରି କରାଯାଇଥିଲା; କେବଳ ପରାକ୍ରମର ଦର୍ପରେ ଏହାର ପରିଣାମ ବିଚାରିତ ହୋଇନଥିଲା।
6.63.5
यः पश्चात्पूर्वकार्याणि कुर्यादैश्वर्यमास्थितः।
पूर्वं चोत्तरकार्याणि न स वेद नयानयौ ॥ ६.६३.५ ॥
ଯେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇ ପୂର୍ବର କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଏବଂ ପରର କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବରେ କରେ, ସେ ନୀତି ଓ ଅନୀତି ଜାଣେ ନାହିଁ।
6.63.6
देशकालविहीनानि कर्माणि विपरीतवत्।
क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवींष्यप्रयतेष्विव ॥ ६.६३.६ ॥
ଦେଶ ଓ କାଳ ବିନା କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ବିପରୀତ ହୋଇ ଦୂଷିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଅଶୁଦ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ ହବିଷ୍ୟ ଦୂଷିତ ହୁଏ।
6.63.7
त्रयाणां पञ्चधा योगं कर्मणां यः प्रपद्यते।
सचिवैः समयं कृत्वा स सम्यग् वर्तते पथि ॥ ६.६३.७ ॥
ଯିଏ ତିନି କର୍ମର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରେ ଯୋଗ ସାଧେ, ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମତି କରି ଠିକ୍ ପଥରେ ଚାଲେ।
6.63.8
यथागमं च यो राजा समयं च चिकीर्षति।
बुध्यते सचिवैर्बुद्ध्या सुहृदश्चानुपश्यति ॥ ६.६३.८ ॥
ଯେଉଁ ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଓ ସନ୍ଧି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିରେ ବୁଝନ୍ତି ଏବଂ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି।
6.63.9
धर्ममर्थं हि कामं वा सर्वान् वा रक्षसां पते।
भजेत पुरुषः काले त्रीणि द्वन्द्वानि वा पुनः ॥ ६.६३.९ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ମନୁଷ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ବା କାମ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ, କିମ୍ବା ତିନି ଯୁଗଳକୁ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍।
6.63.10
त्रिषु चैतेषु यच्छ्रेष्ठं श्रुत्वा तन्नावबुध्यते।
राजा वा राजमात्रो वा व्यर्थं तस्य बहुश्रुतम् ॥ ६.६३.१० ॥
ଏହି ତିନିରୁ ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାହା ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ରାଜା ବା ରାଜମନ୍ତ୍ରୀ ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ବହୁଶ୍ରୁତ ବିଦ୍ୟା ବ୍ୟର୍ଥ।
6.63.11
उपप्रदानं सान्त्वं च भेदं काले च विक्रमम्।
योगं च रक्षसां श्रेष्ठ तावुभौ च नयानयौ ॥ ६.६३.११ ॥
ଉପହାର, ସାନ୍ତ୍ୱନା, ଭେଦ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ପରାକ୍ରମ ଓ ଯୋଗ — ହେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଦୁଇଟି ନୀତି ଓ ଅନୀତି।
6.63.12
काले धर्मार्थकामान् यः सम्मन्त्र्य सचिवैः सह।
निषेवेतात्मवाँल्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.६३.१२ ॥
ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ବିଚାର କରି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସେବନ କରନ୍ତି; ସେ ଜଗତରେ ବିପଦ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
6.63.13
हितानुबन्धमालोक्य कुर्यात् कार्यमिहात्मनः।
राजा सहार्थतत्त्वज्ञैः सचिवैर्बुद्धिजीविभिः ॥ ६.६३.१३ ॥
ରାଜା ନିଜର ହିତର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଫଳ ବିଚାରି, ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିବା ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହକାରୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
6.63.14
अनभिज्ञाय शास्त्रार्थान् पुरुषाः पशुबुद्धयः।
प्रागल्भ्याद् वक्तुमिच्छन्ति मन्त्रिष्वभ्यन्तरीकृताः ॥ ६.६३.१४ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ନ ଜାଣି, ପଶୁବୁଦ୍ଧି ଲୋକମାନେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିତରକୁ ନିଆଯାଇ, ଧୃଷ୍ଟତାରେ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
6.63.15
अशास्त्रविदुषां तेषां कार्यं नाभिहितं वचः।
अर्थशास्त्रानभिज्ञानां विपुलां श्रियमिच्छताम् ॥ ६.६३.१५ ॥
ଶାସ୍ତ୍ର ନ ଜାଣିଥିବା ସେମାନଙ୍କ କଥା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ନ ଜାଣି ବିପୁଳ ସମ୍ପଦ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ ଫଳଦାୟୀ ନୁହେଁ।
6.63.16
अहितं च हिताकारं धार्ष्ट्याज्जल्पन्ति ये नराः।
अवश्यं मन्त्रबाह्यास्ते कर्तव्याः कृत्यदूषकाः ॥ ६.६३.१६ ॥
ଧୃଷ୍ଟତାରେ ହିତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅହିତ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାରୁ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
6.63.17
विनाशयन्तो भर्तारं सहिताः शत्रुभिर्बुधैः।
विपरीतानि कृत्यानि कारयन्तीह मन्त्रिणः ॥ ६.६३.१७ ॥
ଶତ୍ରୁ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ଏଠାରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାନ୍ତି।
6.63.18
तान् भर्ता मित्रसंकाशानमित्रान् मन्त्रनिर्णये।
व्यवहारेण जानीयात् सचिवानुपसंहितान् ॥ ६.६३.१८ ॥
ମିତ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ମନ୍ତ୍ରଣା ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ସେହି ଶତ୍ରୁ-ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କ ଆଚରଣରୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।
6.63.19
चपलस्येह कृत्यानि सहसानुप्रधावतः।
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ ६.६३.१९ ॥
ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକର ତ୍ରୁଟିକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ସେହିପରି ଧରନ୍ତି, ଯେପରି ପକ୍ଷୀମାନେ କ୍ରୌଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀର ଆକାଶରେ ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି।
6.63.20
यो हि शत्रुमवज्ञाय आत्मानं नाभिरक्षति।
अवाप्नोति हि सोऽनर्थान् स्थानाच्च व्यवरोप्यते ॥ ६.६३.२० ॥
ଶତ୍ରୁକୁ ତୁଚ୍ଛ ଭାବି ନିଜକୁ ଯିଏ ରକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବିପଦ ପାଏ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଛେଦ ହୁଏ।
6.63.21
यदुक्तमिह ते पूर्वं प्रियया मेऽनुजेन च।
तदेव नो हितं वाक्यं यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ६.६३.२१ ॥
ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପ୍ରିୟା ଏବଂ ମୋ ସାନ ଭାଇ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେହି କଥା ଆମ ପାଇଁ ହିତକର; ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କର।
6.63.22
तत् तु श्रुत्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णस्य भाषितम्।
भ्रुकुटिं चैव संचक्रे क्रुद्धश्चैनमभाषत ॥ ६.६३.२२ ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ଦଶଗ୍ରୀବ ରାବଣ ଭୃକୁଟି କରି କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.63.23
मान्यो गुरुरिवाचार्यः किं मां त्वमनुशाससे।
किमेवं वाक्श्रमं कृत्वा यद् युक्तं तद् विधीयताम् ॥ ६.६३.२३ ॥
ମାନ୍ୟ ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ତୁମେ ମୋତେ କାହିଁକି ଉପଦେଶ ଦେଉଛ? ଏପରି କଥା କହି ପରିଶ୍ରମ କରି କ'ଣ ଲାଭ? ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରାଯାଉ।
6.63.24
विभ्रमाच्चित्तमोहाद् वा बलवीर्याश्रयेण वा।
नाभिपन्नमिदानीं यद् व्यर्था तस्य पुनः कथा ॥ ६.६३.२४ ॥
ଭ୍ରମ ଯୋଗୁଁ, ମନର ମୋହ ଯୋଗୁଁ, ବା ବଳ-ପରାକ୍ରମକୁ ଭରସା କରି, ଏବେ ଯାହା ଘଟି ନାହିଁ, ତାହାର କଥା ପୁଣି କହିବା ବ୍ୟର୍ଥ।
6.63.25
अस्मिन् काले तु यद् युक्तं तदिदानीं विचिन्त्यताम्।
गतं तु नानुशोचन्ति गतं तु गतमेव हि ॥ ६.६३.२५ ॥
ଏ ସମୟରେ ଯାହା ଉଚିତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହାକୁ ବିଚାର କରାଯାଉ। ଯାହା ଗତ ହୋଇଛି ତା ପାଇଁ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯାହା ଗତ ତାହା ଗତ ହିଁ।
6.63.26
ममापनयजं दोषं विक्रमेण समीकुरु।
यदि खल्वस्ति मे स्नेहो विक्रमं वाधिगच्छसि ॥ ६.६३.२६ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୋଷକୁ ତୁମର ପରାକ୍ରମରେ ସଂଶୋଧନ କର। ପ୍ରକୃତରେ ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ସ୍ନେହ ଥିଲେ, ପରାକ୍ରମକୁ ହିଁ ଅବଲମ୍ବନ କର।
6.63.27
यदि कार्यं ममैतत्ते हृदि कार्यतमं मतम्।
स सुहृद् यो विपन्नार्थं दीनमभ्युपपद्यते ॥ ६.६३.२७ ॥
ଯଦି ମୋ ଏ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ମନରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେହୁଏ, ତେବେ ଯେ ନଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ଦୀନ ଲୋକକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ସେ ହିଁ ମିତ୍ର।
6.63.28
स बन्धुर्योऽपनीतेषु साहाय्यायोपकल्पते।
तमथैवं ब्रुवाणं स वचनं धीरदारुणम् ॥ ६.६३.२८ ॥
ଯେ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସେ ହିଁ ବନ୍ଧୁ। ଏମିତି କହୁଥିବା ତାହାର ସେହି ଧୀର ଓ କଠୋର ବଚନକୁ—
6.63.29
रुष्टोऽयमिति विज्ञाय शनैः श्लक्ष्णमुवाच ह।
अतीव हि समालक्ष्य भ्रातरं क्षुभितेन्द्रियम् ॥ ६.६३.२९ ॥
"ଏ କ୍ରୋଧରେ ଅଛି" ଏହା ଜାଣି ସେ ଧୀରେ ଓ କୋମଳ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ। ନିଜ ଭାଇକୁ ଅତି ବିଚଳିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିବା ଦେଖି—
6.63.30
कुम्भकर्णः शनैर्वाक्यं बभाषे परिसान्त्वयन्।
शृणु राजन्नवहितो मम वाक्यमरिंदम ॥ ६.६३.३० ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ, ହେ ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ, ସାବଧାନରେ ମୋ କଥା ଶୁଣ।"
6.63.31
अलं राक्षसराजेन्द्र संतापमुपपद्य ते।
रोषं च सम्परित्यज्य स्वस्थो भवितुमर्हसि ॥ ६.६३.३१ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯଥେଷ୍ଟ। ନିଜକୁ ସନ୍ତାପରେ ପକାଅ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ଥିର ରହିବା ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ।
6.63.32
नैतन्मनसि कर्तव्यं मयि जीवति पार्थिव।
तमहं नाशयिष्यामि यत् कृते परितप्यते ॥ ६.६३.३२ ॥
ହେ ରାଜନ, ମୁଁ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ତୁମ ମନରେ ଏପରି ଚିନ୍ତା ଆସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯାହାପାଇଁ ତୁମେ ସନ୍ତପ୍ତ, ତାକୁ ମୁଁ ନଷ୍ଟ କରିବି।
6.63.33
अवश्यं तु हितं वाच्यं सर्वावस्थं मया तव।
बन्धुभावादभिहितं भ्रातृस्नेहाच्च पार्थिव ॥ ६.६३.३३ ॥
ହେ ରାଜନ, ଯେକୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମକୁ ହିତକର କଥା ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ କହିବାକୁ ହେବ। ସମ୍ପର୍କର ଭାବନା ଓ ଭାଇ ସ୍ନେହ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଏହା କହିଲି।
6.63.34
सदृशं यच्च कालेऽस्मिन् कर्तुं स्नेहेन बन्धुना।
शत्रूणां कदनं पश्य क्रियमाणं मया रणे ॥ ६.६३.३४ ॥
ଏହି ସମୟରେ ସ୍ନେହ ଓ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କରିବାକୁ ଅଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସଂହାର ଦେଖ।
6.63.35
अद्य पश्य महाबाहो मया समरमूर्धनि।
हते रामे सह भ्रात्रा द्रवन्तीं हरिवाहिनीम् ॥ ६.६३.३५ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଆଜି ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦେଖ। ମୋ ଦ୍ୱାରା ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ନିହତ ହେଲେ ବାନର ସେନା ପଳାଇବା ଦେଖ।
6.63.36
अद्य रामस्य तद् दृष्ट्वा मयाऽऽनीतं रणाच्छिरः।
सुखी भव महाबाहो सीता भवतु दुःखिता ॥ ६.६३.३६ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରୁ ମୁଁ ଆଣିଥିବା ରାମଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖି, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ସୁଖୀ ହୁଅ। ସୀତା ଦୁଃଖୀ ରହୁ।
6.63.37
अद्य रामस्य पश्यन्तु निधनं सुमहत् प्रियम्।
लङ्कायां राक्षसाः सर्वे ये ते निहतबान्धवाः ॥ ६.६३.३७ ॥
ଆଜି ଲଙ୍କାର ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ନିହତ, ରାମଙ୍କର ଅତି ମହାନ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
6.63.38
अद्य शोकपरीतानां स्वबन्धुवधशोचिनाम्।
शत्रोर्युधि विनाशेन करोम्यश्रुप्रमार्जनम् ॥ ६.६३.३८ ॥
ଆଜି ଶୋକରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ବଧରେ ଶୋକ କରୁଥିବାଙ୍କର ଲୁହ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁର ବିନାଶ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୋଛେ।
6.63.39
अद्य पर्वतसंकाशं ससूर्यमिव तोयदम्।
विकीर्णं पश्य समरे सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ ६.६३.३९ ॥
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ପର୍ବତ ପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ମେଘ ପରି ବିଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖ।
6.63.40
कथं च राक्षसैरेभिर्मया च परिसान्त्वितः।
जिघांसुभिर्दाशरथिं व्यथसे त्वं सदानघ ॥ ६.६३.४० ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା! ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଓ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱିତା ତୁମେ, ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକଙ୍କ ପାଇଁ କାହିଁକି ସର୍ବଦା ବ୍ୟଥିତ ହେଉଛ?
6.63.41
मां निहत्य किल त्वां हि निहनिष्यति राघवः।
नाहमात्मनि संतापं गच्छेयं राक्षसाधिप ॥ ६.६३.४१ ॥
ରାଘବ ମୋତେ ମାରିବା ପରେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିବ; ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି, ମୁଁ ମୋ ଭିତରେ ସନ୍ତାପ ପାଇବି ନାହିଁ।
6.63.42
कामं त्विदानीमपि मां व्यादिश त्वं परंतप।
न परः प्रेक्षणीयस्ते युद्धायातुलविक्रम ॥ ६.६३.४२ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ; ହେ ଅତୁଳ ବିକ୍ରମୀ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କେହି ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
6.63.43
अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूंस्तव महाबलान्।
यदि शक्रो यदि यमो यदि पावकमारुतौ ॥ ६.६३.४३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉ, ଯମ ହେଉ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ହେଉ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସେହି ମହାବଳୀ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବି।
6.63.44
तानहं योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि।
गिरिमात्रशरीरस्य शितशूलधरस्य मे ॥ ६.६३.४४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, କୁବେର ଓ ବରୁଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ପର୍ବତ ସମାନ ଶରୀର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳଧାରୀ ମୋ ସହିତ।
6.63.45
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य बिभीयाद् वै पुरंदरः।
अथ वा त्यक्तशस्त्रस्य मृद्नतस्तरसा रिपून् ॥ ६.६३.४५ ॥
ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା ମୋତେ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୟ କରିବ; କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ମଧ୍ୟ ବଳରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳୁଥିବା ମୋତେ।
6.63.46
न मे प्रतिमुखः कश्चित् स्थातुं शक्तो जिजीविषुः।
नैव शक्त्या न गदया नासिना निशितैः शरैः ॥ ६.६३.४६ ॥
ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା କେହି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିବେ ନାହିଁ; ଶକ୍ତି, ଗଦା, ଖଡ୍ଗ କିମ୍ବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
6.63.47
हस्ताभ्यामेव संरभ्य हनिष्यामि सवज्रिणम्।
यदि मे मुष्टिवेगं स राघवोऽद्य सहिष्यति ॥ ६.६३.४७ ॥
କ୍ରୋଧରେ କେବଳ ହାତ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ବଜ୍ରଧାରୀ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି; ଆଜି ଯଦି ସେ ରାଘବ ମୋ ମୁଷ୍ଟିର ବେଗ ସହିପାରନ୍ତି।
6.63.48
ततः पास्यन्ति बाणौघा रुधिरं राघवस्य मे।
चिन्तया तप्यसे राजन् किमर्थं मयि तिष्ठति ॥ ६.६३.४८ ॥
ତେବେ ବାଣର ସ୍ରୋତ ରାଘବଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କରିବ। ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଥିବା ବେଳେ ଆପଣ ଚିନ୍ତାରେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛନ୍ତି?
6.63.49
सोऽहं शत्रुविनाशाय तव निर्यातुमुद्यतः।
मुञ्च रामाद् भयं घोरं निहनिष्यामि संयुगे ॥ ६.६३.४९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ବିନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ବାହାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ରାମଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।
6.63.50
राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं च महाबलम्।
हनूमन्तं च रक्षोघ्नं येन लङ्का प्रदीपिता ॥ ६.६३.५० ॥
ରାଘବ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମହାବଳ ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ରାକ୍ଷସଘ୍ନ ହନୁମାନ—ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲଙ୍କା ଜଳାଯାଇଥିଲା, ସେହି ହନୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—(ମୁଁ ବଧ କରିବି)।
6.63.51
हरींश्च भक्षयिष्यामि संयुगे समुपस्थिते।
असाधारणमिच्छामि तव दातुं महद् यशः ॥ ६.६३.५१ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ବାନରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଗ୍ରାସ କରିବି। ଆପଣଙ୍କୁ ଅସାଧାରଣ ମହାଯଶ ଦେବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
6.63.52
यदि चेन्द्राद् भयं राजन् यदि चापि स्वयंभुवः।
ततोऽहं नाशयिष्यामि नैशं तम इवांशुमान् ॥ ६.६३.५२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଠାରୁ ଭୟ ଥିଲେ, ଅଥବା ସ୍ୱୟଂଭୂ (ବ୍ରହ୍ମା) ଠାରୁ ଭୟ ଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାତ୍ରିର ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରନ୍ତି ପରି ମୁଁ ତାହା ନାଶ କରିବି।
6.63.53
अपि देवाः शयिष्यन्ते मयि क्रुद्धे महीतले।
यमं च शमयिष्यामि भक्षयिष्यामि पावकम् ॥ ६.६३.५३ ॥
ମୁଁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶୟନ କରିବେ। ଯମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶାନ୍ତ କରିବି; ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାସ କରିବି।
6.63.54
आदित्यं पातयिष्यामि सनक्षत्रं महीतले।
शतक्रतुं वधिष्यामि पास्यामि वरुणालयम् ॥ ६.६३.५४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ କରିବି। ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ପାନ କରିବି।
6.63.55
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्।
दीर्घकालं प्रसुप्तस्य कुम्भकर्णस्य विक्रमम् ॥ ६.६३.५५ ॥
ମୁଁ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବି ଓ ପୃଥିବୀକୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରିବି। ଦୀର୍ଘକାଳ ନିଦ୍ରିତ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମ (ଏବେ ଦେଖ)।
6.63.56
अद्य पश्यन्तु भूतानि भक्ष्यमाणानि सर्वशः।
न त्विदं त्रिदिवं सर्वमाहारो मम पूर्यते ॥ ६.६३.५६ ॥
ଆଜି ପ୍ରାଣୀମାନେ ସର୍ବତ୍ର ଭକ୍ଷିତ ହେବାର ଦେଖନ୍ତୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମଗ୍ର ତ୍ରିଦିବ ମଧ୍ୟ ମୋର ଆହାର ପୂରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
6.63.57
वधेन ते दाशरथेः सुखावहं
सुखं समाहर्तुमहं व्रजामि।
निहत्य रामं सह लक्ष्मणेन
खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥ ६.६३.५७ ॥
ତୁମକୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେ ସୁଖ ଆଣିବାକୁ ମୁଁ ଯାଉଛି। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମାରି ବାନରଯୂଥର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ମୁଁ ଖାଇଦେବି।
6.63.58
रमस्व राजन् पिब चाद्य वारुणीं
कुरुष्व कृत्यानि विनीय दुःखम्।
मयाद्य रामे गमिते यमक्षयं
चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥ ६.६३.५८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆନନ୍ଦ କର, ଆଜି ବାରୁଣୀ (ମଦ) ପାନ କର। ଦୁଃଖ ଦୂର କରି ତୁମର କର୍ମ କର। ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ରାମ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଯିବାରୁ ସୀତା ବହୁକାଳ ତୁମ ବଶରେ ରହିବେ।