ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.63.1
तस्य राक्षसराजस्य निशम्य परिदेवितम्।
कुम्भकर्णो बभाषेदं वचनं प्रजहास च ॥ ६.६३.१ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ನಕ್ಕನು.
6.63.2
दृष्टो दोषो हि योऽस्माभिः पुरा मन्त्रविनिर्णये।
हितेष्वनभियुक्तेन सोऽयमासादितस्त्वया ॥ ६.६३.२ ॥
ಹಿಂದೆ ಮಂತ್ರ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಗಮನಿಸಿದ ದೋಷವೇ ಇದು; ಹಿತೈಷಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡದ ಕಾರಣ ನೀನು ಇದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ.
6.63.3
शीघ्रं खल्वभ्युपेतं त्वां फलं पापस्य कर्मणः।
निरयेष्वेव पतनं यथा दुष्कृतकर्मणः ॥ ६.६३.३ ॥
ಪಾಪಕರ್ಮದ ಫಲವು ಬೇಗನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿದೆ; ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ.
6.63.4
प्रथमं वै महाराज कृत्यमेतदचिन्तितम्।
केवलं वीर्यदर्पेण नानुबन्धो विचारितः ॥ ६.६३.४ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಮೊದಲು ಈ ಕೆಲಸ ಯೋಚಿಸದೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಕೇವಲ ಪರಾಕ್ರಮದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ವಿಚಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
6.63.5
यः पश्चात्पूर्वकार्याणि कुर्यादैश्वर्यमास्थितः।
पूर्वं चोत्तरकार्याणि न स वेद नयानयौ ॥ ६.६३.५ ॥
ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡುವವನು, ಹಿಂದೆ ಮಾಡಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡುವವನು, ನೀತಿ ಅನೀತಿಗಳನ್ನು ಅರಿಯನು.
6.63.6
देशकालविहीनानि कर्माणि विपरीतवत्।
क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवींष्यप्रयतेष्विव ॥ ६.६३.६ ॥
ದೇಶ ಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ವಿಪರೀತವಾಗಿ, ಅಶುದ್ಧರ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಹವಿಸ್ಸಿನಂತೆ ದೂಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
6.63.7
त्रयाणां पञ्चधा योगं कर्मणां यः प्रपद्यते।
सचिवैः समयं कृत्वा स सम्यग् वर्तते पथि ॥ ६.६३.७ ॥
ಮೂರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವವನು, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.63.8
यथागमं च यो राजा समयं च चिकीर्षति।
बुध्यते सचिवैर्बुद्ध्या सुहृदश्चानुपश्यति ॥ ६.६३.८ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ರಾಜ, ಮಂತ್ರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅರಿತು ಮಿತ್ರರನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.63.9
धर्ममर्थं हि कामं वा सर्वान् वा रक्षसां पते।
भजेत पुरुषः काले त्रीणि द्वन्द्वानि वा पुनः ॥ ६.६३.९ ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ಒಡೆಯನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಇಲ್ಲವೇ ಮೂರು ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
6.63.10
त्रिषु चैतेषु यच्छ्रेष्ठं श्रुत्वा तन्नावबुध्यते।
राजा वा राजमात्रो वा व्यर्थं तस्य बहुश्रुतम् ॥ ६.६३.१० ॥
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದನ್ನು ಕೇಳಿಯೂ ರಾಜನಾಗಲಿ ರಾಜಮಂತ್ರಿಯಾಗಲಿ ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಬಹುಶ್ರುತತೆ ವ್ಯರ್ಥ.
6.63.11
उपप्रदानं सान्त्वं च भेदं काले च विक्रमम्।
योगं च रक्षसां श्रेष्ठ तावुभौ च नयानयौ ॥ ६.६३.११ ॥
ಉಪಹಾರ, ಸಾಂತ್ವನ, ಭೇದ, ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದ ಪರಾಕ್ರಮ, ಸಂಯೋಗ — ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವೆರಡೂ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅನೀತಿ.
6.63.12
काले धर्मार्थकामान् यः सम्मन्त्र्य सचिवैः सह।
निषेवेतात्मवाँल्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.६३.१२ ॥
ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದವನು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
6.63.13
हितानुबन्धमालोक्य कुर्यात् कार्यमिहात्मनः।
राजा सहार्थतत्त्वज्ञैः सचिवैर्बुद्धिजीविभिः ॥ ६.६३.१३ ॥
ರಾಜನು ತನ್ನ ಹಿತದ ದೀರ್ಘ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
6.63.14
अनभिज्ञाय शास्त्रार्थान् पुरुषाः पशुबुद्धयः।
प्रागल्भ्याद् वक्तुमिच्छन्ति मन्त्रिष्वभ्यन्तरीकृताः ॥ ६.६३.१४ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದ, ಪಶುಬುದ್ಧಿಯ ಜನರು, ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
6.63.15
अशास्त्रविदुषां तेषां कार्यं नाभिहितं वचः।
अर्थशास्त्रानभिज्ञानां विपुलां श्रियमिच्छताम् ॥ ६.६३.१५ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರ ಅರಿಯದ ಅವರ ಮಾತು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅರಿಯದೆ ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಯಸುವವರ ಮಾತು ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.63.16
अहितं च हिताकारं धार्ष्ट्याज्जल्पन्ति ये नराः।
अवश्यं मन्त्रबाह्यास्ते कर्तव्याः कृत्यदूषकाः ॥ ६.६३.१६ ॥
ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹಿತದಂತೆ ತೋರುವ ಅಹಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುವ ಜನರನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕು; ಅವರು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವರು.
6.63.17
विनाशयन्तो भर्तारं सहिताः शत्रुभिर्बुधैः।
विपरीतानि कृत्यानि कारयन्तीह मन्त्रिणः ॥ ६.६३.१७ ॥
ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಒಡೆಯನನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಗಳು ವಿಪರೀತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
6.63.18
तान् भर्ता मित्रसंकाशानमित्रान् मन्त्रनिर्णये।
व्यवहारेण जानीयात् सचिवानुपसंहितान् ॥ ६.६३.१८ ॥
ಮಿತ್ರರಂತೆ ತೋರುವ, ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಆ ಶತ್ರು-ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಡೆಯನು ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
6.63.19
चपलस्येह कृत्यानि सहसानुप्रधावतः।
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ ६.६३.१९ ॥
ಚಂಚಲನಾಗಿ ಅವಸರದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನ ದೋಷವನ್ನು ಇತರರು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಂಡಂತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
6.63.20
यो हि शत्रुमवज्ञाय आत्मानं नाभिरक्षति।
अवाप्नोति हि सोऽनर्थान् स्थानाच्च व्यवरोप्यते ॥ ६.६३.२० ॥
ಶತ್ರುವನ್ನು ತುಚ್ಛವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದವನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದಲೂ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
6.63.21
यदुक्तमिह ते पूर्वं प्रियया मेऽनुजेन च।
तदेव नो हितं वाक्यं यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ६.६३.२१ ॥
ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿದ್ದೇ ನಮಗೆ ಹಿತಕರವಾದ ಮಾತು; ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡು.
6.63.22
तत् तु श्रुत्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णस्य भाषितम्।
भ्रुकुटिं चैव संचक्रे क्रुद्धश्चैनमभाषत ॥ ६.६३.२२ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ದಶಗ್ರೀವ ರಾವಣನು ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿ, ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.63.23
मान्यो गुरुरिवाचार्यः किं मां त्वमनुशाससे।
किमेवं वाक्श्रमं कृत्वा यद् युक्तं तद् विधीयताम् ॥ ६.६३.२३ ॥
ಗೌರವಾರ್ಹ ಗುರು ಅಥವಾ ಆಚಾರ್ಯನಂತೆ ನೀನು ನನಗೆ ಏಕೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಹೀಗೆ ಮಾತಿನಿಂದ ಶ್ರಮಿಸಿ ಏನು ಫಲ? ಯಾವುದು ಯೋಗ್ಯವೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲಿ.
6.63.24
विभ्रमाच्चित्तमोहाद् वा बलवीर्याश्रयेण वा।
नाभिपन्नमिदानीं यद् व्यर्था तस्य पुनः कथा ॥ ६.६३.२४ ॥
ಭ್ರಮೆಯಿಂದ, ಮನೋಮೋಹದಿಂದ, ಅಥವಾ ಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಂಬಿ, ಈಗ ಸಂಭವಿಸದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ.
6.63.25
अस्मिन् काले तु यद् युक्तं तदिदानीं विचिन्त्यताम्।
गतं तु नानुशोचन्ति गतं तु गतमेव हि ॥ ६.६३.२५ ॥
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಯುಕ್ತವೋ, ಈಗ ಅದನ್ನೇ ಯೋಚಿಸೋಣ. ಕಳೆದುಹೋದದ್ದಕ್ಕೆ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕಳೆದುಹೋದದ್ದು ಕಳೆದುಹೋದದ್ದೇ.
6.63.26
ममापनयजं दोषं विक्रमेण समीकुरु।
यदि खल्वस्ति मे स्नेहो विक्रमं वाधिगच्छसि ॥ ६.६३.२६ ॥
ನನ್ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷವನ್ನು ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸು. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ, ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸು.
6.63.27
यदि कार्यं ममैतत्ते हृदि कार्यतमं मतम्।
स सुहृद् यो विपन्नार्थं दीनमभ्युपपद्यते ॥ ६.६३.२७ ॥
ನನ್ನ ಈ ಕಾರ್ಯವು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ತೋರಿದರೆ, ಉದ್ದೇಶ ಹಾಳಾಗಿ ದೀನನಾದವನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವವನೇ ಮಿತ್ರ.
6.63.28
स बन्धुर्योऽपनीतेषु साहाय्यायोपकल्पते।
तमथैवं ब्रुवाणं स वचनं धीरदारुणम् ॥ ६.६३.२८ ॥
ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವವನೇ ಬಂಧು. ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಆ ಧೀರವೂ ಕಠಿಣವೂ ಆದ ವಚನವನ್ನು—
6.63.29
रुष्टोऽयमिति विज्ञाय शनैः श्लक्ष्णमुवाच ह।
अतीव हि समालक्ष्य भ्रातरं क्षुभितेन्द्रियम् ॥ ६.६३.२९ ॥
"ಇವನು ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ. ತನ್ನ ಸೋದರನು ಬಹಳ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—
6.63.30
कुम्भकर्णः शनैर्वाक्यं बभाषे परिसान्त्वयन्।
शृणु राजन्नवहितो मम वाक्यमरिंदम ॥ ६.६३.३० ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಮಾಧಾನಿಸುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದ: "ರಾಜನೇ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುವವನೇ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು."
6.63.31
अलं राक्षसराजेन्द्र संतापमुपपद्य ते।
रोषं च सम्परित्यज्य स्वस्थो भवितुमर्हसि ॥ ६.६३.३१ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಾಜೇಂದ್ರ, ಸಾಕು. ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂತಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಡ. ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ ಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿರುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
6.63.32
नैतन्मनसि कर्तव्यं मयि जीवति पार्थिव।
तमहं नाशयिष्यामि यत् कृते परितप्यते ॥ ६.६३.३२ ॥
ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ನಾನು ಬದುಕಿರುವಾಗ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಬಾರದು. ಯಾರ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಸಂತಪ್ತನಾಗಿರುವೆಯೋ ಅವನನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು.
6.63.33
अवश्यं तु हितं वाच्यं सर्वावस्थं मया तव।
बन्धुभावादभिहितं भ्रातृस्नेहाच्च पार्थिव ॥ ६.६३.३३ ॥
ಪಾರ್ಥಿವನೇ, ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಾದರೂ ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತ ಹೇಳಬೇಕು. ಬಂಧುಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪ್ರೇಮದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
6.63.34
सदृशं यच्च कालेऽस्मिन् कर्तुं स्नेहेन बन्धुना।
शत्रूणां कदनं पश्य क्रियमाणं मया रणे ॥ ६.६३.३४ ॥
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಬಂಧುಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಇದೇ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶತ್ರುಗಳ ಸಂಹಾರವನ್ನು ನೋಡು.
6.63.35
अद्य पश्य महाबाहो मया समरमूर्धनि।
हते रामे सह भ्रात्रा द्रवन्तीं हरिवाहिनीम् ॥ ६.६३.३५ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇಂದು ಯುದ್ಧದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡು. ನನ್ನಿಂದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಹತರಾದಾಗ ವಾನರ ಸೇನೆ ಓಡಿಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡು.
6.63.36
अद्य रामस्य तद् दृष्ट्वा मयाऽऽनीतं रणाच्छिरः।
सुखी भव महाबाहो सीता भवतु दुःखिता ॥ ६.६३.३६ ॥
ಇಂದು ಯುದ್ಧದಿಂದ ನಾನು ತರುವ ರಾಮನ ತಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನೀನು ಸುಖಿಯಾಗು. ಸೀತೆ ದುಃಖಿತಳಾಗಿರಲಿ.
6.63.37
अद्य रामस्य पश्यन्तु निधनं सुमहत् प्रियम्।
लङ्कायां राक्षसाः सर्वे ये ते निहतबान्धवाः ॥ ६.६३.३७ ॥
ಇಂದು ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರು, ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳು ಹತರಾದವರು, ರಾಮನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರಣವನ್ನು ನೋಡಲಿ.
6.63.38
अद्य शोकपरीतानां स्वबन्धुवधशोचिनाम्।
शत्रोर्युधि विनाशेन करोम्यश्रुप्रमार्जनम् ॥ ६.६३.३८ ॥
ಇಂದು ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳ ವಧೆಗೆ ದುಃಖಿಸುವವರ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವಿನ ವಿನಾಶದಿಂದ ನಾನು ಒರೆಸುತ್ತೇನೆ.
6.63.39
अद्य पर्वतसंकाशं ससूर्यमिव तोयदम्।
विकीर्णं पश्य समरे सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ ६.६३.३९ ॥
ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದಂತೆ, ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಮೇಘದಂತೆ ಚದುರಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ವಾನರರಾಜ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ನೋಡು.
6.63.40
कथं च राक्षसैरेभिर्मया च परिसान्त्वितः।
जिघांसुभिर्दाशरथिं व्यथसे त्वं सदानघ ॥ ६.६३.४० ॥
ಓ ನಿರ್ದೋಷಳೇ! ಈ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಮತ್ತು ನನ್ನಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀನು, ದಶರಥನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುವವರಿಂದ ಏಕೆ ಸದಾ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
6.63.41
मां निहत्य किल त्वां हि निहनिष्यति राघवः।
नाहमात्मनि संतापं गच्छेयं राक्षसाधिप ॥ ६.६३.४१ ॥
ರಾಘವನು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂದ ಬಳಿಕ ನಿನ್ನನ್ನೂ ಖಂಡಿತ ಕೊಲ್ಲುವನು; ಓ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯೇ, ನಾನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಸಂತಾಪ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
6.63.42
कामं त्विदानीमपि मां व्यादिश त्वं परंतप।
न परः प्रेक्षणीयस्ते युद्धायातुलविक्रम ॥ ६.६३.४२ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ಈಗಲೂ ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನನಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು; ಅತುಲ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ಬೇರೆಯವರು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲ.
6.63.43
अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूंस्तव महाबलान्।
यदि शक्रो यदि यमो यदि पावकमारुतौ ॥ ६.६३.४३ ॥
ಇಂದ್ರನಾಗಲಿ, ಯಮನಾಗಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ಮಹಾಬಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
6.63.44
तानहं योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि।
गिरिमात्रशरीरस्य शितशूलधरस्य मे ॥ ६.६३.४४ ॥
ಅವರನ್ನು ನಾನು ಎದುರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಕುಬೇರ ಮತ್ತು ವರುಣರಾದರೂ ಸಹ; ಪರ್ವತದಂತಹ ದೇಹವುಳ್ಳ, ಹರಿತ ಶೂಲ ಹಿಡಿದ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ.
6.63.45
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य बिभीयाद् वै पुरंदरः।
अथ वा त्यक्तशस्त्रस्य मृद्नतस्तरसा रिपून् ॥ ६.६३.४५ ॥
ಗರ್ಜಿಸುವ, ಹರಿತ ಕೋರೆದಾಡೆ ಇರುವ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಇಂದ್ರನೂ ಭಯಪಡುವನು; ಅಥವಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ, ಬಲದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೊಸಕುವ ನನ್ನನ್ನು.
6.63.46
न मे प्रतिमुखः कश्चित् स्थातुं शक्तो जिजीविषुः।
नैव शक्त्या न गदया नासिना निशितैः शरैः ॥ ६.६३.४६ ॥
ಬದುಕಬೇಕೆಂದಿರುವ ಯಾರೂ ನನ್ನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಈಟಿಯಿಂದಲೂ, ಗದೆಯಿಂದಲೂ, ಖಡ್ಗದಿಂದಲೂ, ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.
6.63.47
हस्ताभ्यामेव संरभ्य हनिष्यामि सवज्रिणम्।
यदि मे मुष्टिवेगं स राघवोऽद्य सहिष्यति ॥ ६.६३.४७ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಕೇವಲ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ವಜ್ರಧಾರಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ; ಇಂದು ಆ ರಾಘವ ನನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ.
6.63.48
ततः पास्यन्ति बाणौघा रुधिरं राघवस्य मे।
चिन्तया तप्यसे राजन् किमर्थं मयि तिष्ठति ॥ ६.६३.४८ ॥
ಆಗ ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹಗಳು ರಾಘವನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವು. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನಿರುವಾಗ ನೀವು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಏಕೆ ಸಂತಪ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ?
6.63.49
सोऽहं शत्रुविनाशाय तव निर्यातुमुद्यतः।
मुञ्च रामाद् भयं घोरं निहनिष्यामि संयुगे ॥ ६.६३.४९ ॥
ನಿನ್ನ ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ನಾನು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ರಾಮನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಘೋರ ಭಯವನ್ನು ಬಿಡು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
6.63.50
राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं च महाबलम्।
हनूमन्तं च रक्षोघ्नं येन लङ्का प्रदीपिता ॥ ६.६३.५० ॥
ರಾಘವ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಮಹಾಬಲ ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸಘ್ನ ಹನುಮಂತ—ಯಾರಿಂದ ಲಂಕೆ ಉರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ ಆ ಹನುಮಂತನನ್ನೂ—(ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ).
6.63.51
हरींश्च भक्षयिष्यामि संयुगे समुपस्थिते।
असाधारणमिच्छामि तव दातुं महद् यशः ॥ ६.६३.५१ ॥
ಯುದ್ಧ ಬಂದಾಗ ವಾನರರನ್ನೂ ನುಂಗುತ್ತೇನೆ. ನಿನಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಮಹಾಯಶಸ್ಸನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
6.63.52
यदि चेन्द्राद् भयं राजन् यदि चापि स्वयंभुवः।
ततोऽहं नाशयिष्यामि नैशं तम इवांशुमान् ॥ ६.६३.५२ ॥
ಅರಸನೇ! ಇಂದ್ರನಿಂದ ಭಯವಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ (ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ) ಭಯವಿದ್ದರೂ, ಸೂರ್ಯ ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಂತೆ ಅದನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
6.63.53
अपि देवाः शयिष्यन्ते मयि क्रुद्धे महीतले।
यमं च शमयिष्यामि भक्षयिष्यामि पावकम् ॥ ६.६३.५३ ॥
ನಾನು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ದೇವತೆಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಮನನ್ನೂ ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ನುಂಗುತ್ತೇನೆ.
6.63.54
आदित्यं पातयिष्यामि सनक्षत्रं महीतले।
शतक्रतुं वधिष्यामि पास्यामि वरुणालयम् ॥ ६.६३.५४ ॥
ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಹಿತ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ವಧಿಸುತ್ತೇನೆ; ವರುಣನ ಆಲಯವಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತೇನೆ.
6.63.55
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्।
दीर्घकालं प्रसुप्तस्य कुम्भकर्णस्य विक्रमम् ॥ ६.६३.५५ ॥
ನಾನು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವೆನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳುವೆನು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿದ್ರಿಸಿದ್ದ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು (ಈಗ ನೋಡಿ).
6.63.56
अद्य पश्यन्तु भूतानि भक्ष्यमाणानि सर्वशः।
न त्विदं त्रिदिवं सर्वमाहारो मम पूर्यते ॥ ६.६३.५६ ॥
ಇಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಅವರು ನೋಡಲಿ. ಆದರೆ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಆಹಾರವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಾರವು.
6.63.57
वधेन ते दाशरथेः सुखावहं
सुखं समाहर्तुमहं व्रजामि।
निहत्य रामं सह लक्ष्मणेन
खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥ ६.६३.५७ ॥
ನಿನಗೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುವ ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನನ್ನು ವಧಿಸಿ, ಆ ಸುಖವನ್ನು ತರಲು ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಕೊಂದು, ವಾನರ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತೇನೆ.
6.63.58
रमस्व राजन् पिब चाद्य वारुणीं
कुरुष्व कृत्यानि विनीय दुःखम्।
मयाद्य रामे गमिते यमक्षयं
चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥ ६.६३.५८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆನಂದಿಸು, ಇಂದು ವಾರುಣಿಯನ್ನು (ಮದ್ಯವನ್ನು) ಕುಡಿ. ದುಃಖವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡು. ಇಂದು ನನ್ನಿಂದ ರಾಮನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಸೀತೆ ಬಹುಕಾಲ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವಳು.