蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 6.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.63.1
तस्य राक्षसराजस्य निशम्य परिदेवितम्।
कुम्भकर्णो बभाषेदं वचनं प्रजहास च ॥ ६.६३.१ ॥
罗刹王的哀叹被听到后,俱缚迦罗说了这些话,并且大笑起来。
6.63.2
दृष्टो दोषो हि योऽस्माभिः पुरा मन्त्रविनिर्णये।
हितेष्वनभियुक्तेन सोऽयमासादितस्त्वया ॥ ६.६३.२ ॥
这正是我们先前在议事决断中所看到的过失:你不理睬那些善意的人,所以它如今降临到了你身上。
6.63.3
शीघ्रं खल्वभ्युपेतं त्वां फलं पापस्य कर्मणः।
निरयेष्वेव पतनं यथा दुष्कृतकर्मणः ॥ ६.६३.३ ॥
你所行恶业的果报很快就降临到你身上了,正如作恶者坠入地狱一般。
6.63.4
प्रथमं वै महाराज कृत्यमेतदचिन्तितम्।
केवलं वीर्यदर्पेण नानुबन्धो विचारितः ॥ ६.६३.४ ॥
伟大的君王啊,这件事起初便未经考虑就做了;仅凭武勇的骄傲,它的后果并未被权衡。
6.63.5
यः पश्चात्पूर्वकार्याणि कुर्यादैश्वर्यमास्थितः।
पूर्वं चोत्तरकार्याणि न स वेद नयानयौ ॥ ६.६३.५ ॥
得到权势之后,先做本应在后做的事、后做本应在先做的事的人,不懂得何为善政、何为恶政。
6.63.6
देशकालविहीनानि कर्माणि विपरीतवत्।
क्रियमाणानि दुष्यन्ति हवींष्यप्रयतेष्विव ॥ ६.६३.६ ॥
不顾地点与时机所做的事,会颠倒而变坏,正如不洁之人所献的祭品会被玷污。
6.63.7
त्रयाणां पञ्चधा योगं कर्मणां यः प्रपद्यते।
सचिवैः समयं कृत्वा स सम्यग् वर्तते पथि ॥ ६.६३.७ ॥
若有人以五种方式协调三件事务,并与大臣们商定,他便能在正道上行得端正。
6.63.8
यथागमं च यो राजा समयं च चिकीर्षति।
बुध्यते सचिवैर्बुद्ध्या सुहृदश्चानुपश्यति ॥ ६.६३.८ ॥
依照典籍欲与人订约的君王,借助大臣以智慧明察,并照顾他的朋友。
6.63.9
धर्ममर्थं हि कामं वा सर्वान् वा रक्षसां पते।
भजेत पुरुषः काले त्रीणि द्वन्द्वानि वा पुनः ॥ ६.६३.९ ॥
罗刹之主啊,人应在适当的时候奉行法、利或欲,或全部,或再取三对。
6.63.10
त्रिषु चैतेषु यच्छ्रेष्ठं श्रुत्वा तन्नावबुध्यते।
राजा वा राजमात्रो वा व्यर्थं तस्य बहुश्रुतम् ॥ ६.६३.१० ॥
在这三者之中,最好的那一个,即便听闻,君王或王家大臣也不能领会;他的博学便是徒劳。
6.63.11
उपप्रदानं सान्त्वं च भेदं काले च विक्रमम्।
योगं च रक्षसां श्रेष्ठ तावुभौ च नयानयौ ॥ ६.६३.११ ॥
赠礼、安抚、离间、适时的勇武,以及手段的运用——罗刹中最优秀者啊,这两者即为善策与非善策。
6.63.12
काले धर्मार्थकामान् यः सम्मन्त्र्य सचिवैः सह।
निषेवेतात्मवाँल्लोके न स व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.६३.१२ ॥
自制之人在适当时候与大臣商议后,奉行法、利、欲,此人在世间便不会遭遇灾祸。
6.63.13
हितानुबन्धमालोक्य कुर्यात् कार्यमिहात्मनः।
राजा सहार्थतत्त्वज्ञैः सचिवैर्बुद्धिजीविभिः ॥ ६.६३.१३ ॥
国王应考虑对自己长远的利益,与明晓事务实质、以智慧为业的大臣们共同行事。
6.63.14
अनभिज्ञाय शास्त्रार्थान् पुरुषाः पशुबुद्धयः।
प्रागल्भ्याद् वक्तुमिच्छन्ति मन्त्रिष्वभ्यन्तरीकृताः ॥ ६.६३.१४ ॥
心智如畜生的人,不懂典籍之义,被引入大臣之中,便凭着胆大想要发言。
6.63.15
अशास्त्रविदुषां तेषां कार्यं नाभिहितं वचः।
अर्थशास्त्रानभिज्ञानां विपुलां श्रियमिच्छताम् ॥ ६.६३.१५ ॥
不懂典籍者的话不可用于行动;不懂政事之学而贪求巨额财富者的话,也不会有成效。
6.63.16
अहितं च हिताकारं धार्ष्ट्याज्जल्पन्ति ये नराः।
अवश्यं मन्त्रबाह्यास्ते कर्तव्याः कृत्यदूषकाः ॥ ६.६३.१६ ॥
那些凭胆大把有害之言装作有益而胡言乱语的人,必须排除在谋议之外,因为他们是败坏大事的人。
6.63.17
विनाशयन्तो भर्तारं सहिताः शत्रुभिर्बुधैः।
विपरीतानि कृत्यानि कारयन्तीह मन्त्रिणः ॥ ६.६३.१७ ॥
大臣们与敌人及智巧之人勾结,毁灭自己的君主,在此使人做出背逆之事。
6.63.18
तान् भर्ता मित्रसंकाशानमित्रान् मन्त्रनिर्णये।
व्यवहारेण जानीयात् सचिवानुपसंहितान् ॥ ६.६३.१८ ॥
君主应从行为上辨别那些看似朋友、实为敌人、参与谋议决断的大臣。
6.63.19
चपलस्येह कृत्यानि सहसानुप्रधावतः।
छिद्रमन्ये प्रपद्यन्ते क्रौञ्चस्य खमिव द्विजाः ॥ ६.६३.१९ ॥
对于冲动妄动的人,别人会抓住他的弱点,正如群鸟飞入鹤鸟让出的天空。
6.63.20
यो हि शत्रुमवज्ञाय आत्मानं नाभिरक्षति।
अवाप्नोति हि सोऽनर्थान् स्थानाच्च व्यवरोप्यते ॥ ६.६३.२० ॥
轻视敌人而不自我保护的人,必定招致灾祸,并被逐出其位。
6.63.21
यदुक्तमिह ते पूर्वं प्रियया मेऽनुजेन च।
तदेव नो हितं वाक्यं यथेच्छसि तथा कुरु ॥ ६.६३.२१ ॥
你的爱妻和我的弟弟先前所说的话,才是对我们有益的忠告;你想怎样,就怎样去做吧。
6.63.22
तत् तु श्रुत्वा दशग्रीवः कुम्भकर्णस्य भाषितम्।
भ्रुकुटिं चैव संचक्रे क्रुद्धश्चैनमभाषत ॥ ६.६३.२२ ॥
十首罗波那听了鸠槃荼的这番话,皱起眉头,怒气冲冲地对他说。
6.63.23
मान्यो गुरुरिवाचार्यः किं मां त्वमनुशाससे।
किमेवं वाक्श्रमं कृत्वा यद् युक्तं तद् विधीयताम् ॥ ६.६३.२३ ॥
你为何像一位受人尊敬的师傅或导师那样教训我?如此费尽口舌又有何益?还是做该做的事吧。
6.63.24
विभ्रमाच्चित्तमोहाद् वा बलवीर्याश्रयेण वा।
नाभिपन्नमिदानीं यद् व्यर्था तस्य पुनः कथा ॥ ६.६३.२४ ॥
或因迷惑,或因心智昏乱,或仗恃力量与勇武,那尚未发生之事再说也是徒劳。
6.63.25
अस्मिन् काले तु यद् युक्तं तदिदानीं विचिन्त्यताम्।
गतं तु नानुशोचन्ति गतं तु गतमेव हि ॥ ६.६३.२५ ॥
此时应当考虑什么是适宜的。逝去之事不必悲伤;已逝者便已逝去。
6.63.26
ममापनयजं दोषं विक्रमेण समीकुरु।
यदि खल्वस्ति मे स्नेहो विक्रमं वाधिगच्छसि ॥ ६.६३.२६ ॥
以你的勇力弥补由我而起的过失。若你果真对我有情,就当以勇武为依托。
6.63.27
यदि कार्यं ममैतत्ते हृदि कार्यतमं मतम्।
स सुहृद् यो विपन्नार्थं दीनमभ्युपपद्यते ॥ ६.६३.२७ ॥
若我的这件事在你心中被视为最重要,那么,为目的已被毁坏的困苦之人施以援手的,才是朋友。
6.63.28
स बन्धुर्योऽपनीतेषु साहाय्यायोपकल्पते।
तमथैवं ब्रुवाणं स वचनं धीरदारुणम् ॥ ६.६३.२८ ॥
能为陷入困境的人施以援手者,才是亲人。他如此说话时,那番坚定而又严厉的言辞——
6.63.29
रुष्टोऽयमिति विज्ञाय शनैः श्लक्ष्णमुवाच ह।
अतीव हि समालक्ष्य भ्रातरं क्षुभितेन्द्रियम् ॥ ६.६३.२९ ॥
知道他已经愤怒,便缓缓地、温和地开口。看见兄长感官极度激动——
6.63.30
कुम्भकर्णः शनैर्वाक्यं बभाषे परिसान्त्वयन्।
शृणु राजन्नवहितो मम वाक्यमरिंदम ॥ ६.६३.३० ॥
鸠婆羯恩一边慰藉,一边缓缓开口:"大王,降伏敌人的人啊,请专心听我的话。"
6.63.31
अलं राक्षसराजेन्द्र संतापमुपपद्य ते।
रोषं च सम्परित्यज्य स्वस्थो भवितुमर्हसि ॥ ६.६३.३१ ॥
羅剎諸王之主啊,够了。不要陷入悲痛。完全放下愤怒,你应当保持镇定。
6.63.32
नैतन्मनसि कर्तव्यं मयि जीवति पार्थिव।
तमहं नाशयिष्यामि यत् कृते परितप्यते ॥ ६.६३.३२ ॥
国王啊,只要我还活着,你心中不应有此念。为了他而让你痛苦之人,我将毁灭他。
6.63.33
अवश्यं तु हितं वाच्यं सर्वावस्थं मया तव।
बन्धुभावादभिहितं भ्रातृस्नेहाच्च पार्थिव ॥ ६.६३.३३ ॥
国王啊,无论何种境况,我都必须对你说有益的话。我说这些,是出于亲情与兄弟之爱。
6.63.34
सदृशं यच्च कालेऽस्मिन् कर्तुं स्नेहेन बन्धुना।
शत्रूणां कदनं पश्य क्रियमाणं मया रणे ॥ ६.६३.३४ ॥
此时出于亲情与血缘,应当做的正是此事。请看我在战场上对敌人的杀戮。
6.63.35
अद्य पश्य महाबाहो मया समरमूर्धनि।
हते रामे सह भ्रात्रा द्रवन्तीं हरिवाहिनीम् ॥ ६.६३.३५ ॥
大臂者啊,今日请看战场前线。当罗摩与他的兄弟被我杀死时,请看猴军逃散。
6.63.36
अद्य रामस्य तद् दृष्ट्वा मयाऽऽनीतं रणाच्छिरः।
सुखी भव महाबाहो सीता भवतु दुःखिता ॥ ६.६३.३६ ॥
大臂者啊,今日见到我从战场带回的罗摩之首,你便会欢喜。愿悉多陷入悲伤。
6.63.37
अद्य रामस्य पश्यन्तु निधनं सुमहत् प्रियम्।
लङ्कायां राक्षसाः सर्वे ये ते निहतबान्धवाः ॥ ६.६३.३७ ॥
愿今日楞伽所有罗刹,亲族已被杀戮者,看见罗摩极大的死亡,这是一大喜事。
6.63.38
अद्य शोकपरीतानां स्वबन्धुवधशोचिनाम्।
शत्रोर्युधि विनाशेन करोम्यश्रुप्रमार्जनम् ॥ ६.६३.३८ ॥
今日,为那些被悲伤所困、哀悼亲族被杀的人,我以在战斗中消灭敌人来拭去他们的眼泪。
6.63.39
अद्य पर्वतसंकाशं ससूर्यमिव तोयदम्।
विकीर्णं पश्य समरे सुग्रीवं प्लवगेश्वरम् ॥ ६.६३.३९ ॥
今日战场上,看那猴王须羯里婆,散落如山,如同带着太阳的云。
6.63.40
कथं च राक्षसैरेभिर्मया च परिसान्त्वितः।
जिघांसुभिर्दाशरथिं व्यथसे त्वं सदानघ ॥ ६.६३.४० ॥
无过之人啊!你已被这些罗刹与我安慰,为何总为那些想杀死十车王之子的人而忧伤?
6.63.41
मां निहत्य किल त्वां हि निहनिष्यति राघवः।
नाहमात्मनि संतापं गच्छेयं राक्षसाधिप ॥ ६.६३.४१ ॥
罗怙之后(罗摩)杀了我之后,必定也会杀你;罗刹之主啊,我心中不会因此而痛苦。
6.63.42
कामं त्विदानीमपि मां व्यादिश त्वं परंतप।
न परः प्रेक्षणीयस्ते युद्धायातुलविक्रम ॥ ६.६३.४२ ॥
灼烧敌人者啊,现在你仍可如意地命令我;无与伦比的勇士啊,对你而言,战场上没有他人值得一看。
6.63.43
अहमुत्सादयिष्यामि शत्रूंस्तव महाबलान्।
यदि शक्रो यदि यमो यदि पावकमारुतौ ॥ ६.६३.४३ ॥
无论是因陀罗、阎摩,还是火神与风神,我都将消灭你那些强大的敌人。
6.63.44
तानहं योधयिष्यामि कुबेरवरुणावपि।
गिरिमात्रशरीरस्य शितशूलधरस्य मे ॥ ६.६३.४४ ॥
我将与他们作战,即使是俱毗罗和伐楼那,我身躯如山,手持利矛。
6.63.45
नर्दतस्तीक्ष्णदंष्ट्रस्य बिभीयाद् वै पुरंदरः।
अथ वा त्यक्तशस्त्रस्य मृद्नतस्तरसा रिपून् ॥ ६.६३.४५ ॥
我怒吼着、獠牙锐利,连因陀罗也会畏惧;即便我放下兵器,以力量碾碎敌人。
6.63.46
न मे प्रतिमुखः कश्चित् स्थातुं शक्तो जिजीविषुः।
नैव शक्त्या न गदया नासिना निशितैः शरैः ॥ ६.६३.४६ ॥
凡想活命的人,无人能与我正面抗衡;无论长矛、铁棒、利剑还是锐利的箭。
6.63.47
हस्ताभ्यामेव संरभ्य हनिष्यामि सवज्रिणम्।
यदि मे मुष्टिवेगं स राघवोऽद्य सहिष्यति ॥ ६.६३.४७ ॥
我将怒而只凭双手,连同持金刚者一并击杀,若今日那罗怙后裔能承受我拳头的力量。
6.63.48
ततः पास्यन्ति बाणौघा रुधिरं राघवस्य मे।
चिन्तया तप्यसे राजन् किमर्थं मयि तिष्ठति ॥ ६.६३.४८ ॥
那时,箭雨将饮尽罗怙之子的鲜血。大王啊,我在此,您何故为忧虑所苦?
6.63.49
सोऽहं शत्रुविनाशाय तव निर्यातुमुद्यतः।
मुञ्च रामाद् भयं घोरं निहनिष्यामि संयुगे ॥ ६.६३.४९ ॥
我已准备好出阵,为你消灭敌人。请抛开对罗摩的可怕恐惧;在战场上我必将杀死他。
6.63.50
राघवं लक्ष्मणं चैव सुग्रीवं च महाबलम्।
हनूमन्तं च रक्षोघ्नं येन लङ्का प्रदीपिता ॥ ६.६३.५० ॥
罗怙之后罗摩、罗什曼那、大力的须羯哩婆,以及摧毁罗刹的哈奴曼——正是他焚烧了楞伽——这些人我都将杀死。
6.63.51
हरींश्च भक्षयिष्यामि संयुगे समुपस्थिते।
असाधारणमिच्छामि तव दातुं महद् यशः ॥ ६.६३.५१ ॥
战事来临时,我也要吞噬那些猴子。我愿赐予你非凡而伟大的荣耀。
6.63.52
यदि चेन्द्राद् भयं राजन् यदि चापि स्वयंभुवः।
ततोऽहं नाशयिष्यामि नैशं तम इवांशुमान् ॥ ६.६३.५२ ॥
君王啊!即使有对因陀罗的恐惧,甚至对自生者(梵天)的恐惧,我也会将其消除,正如太阳驱散夜晚的黑暗。
6.63.53
अपि देवाः शयिष्यन्ते मयि क्रुद्धे महीतले।
यमं च शमयिष्यामि भक्षयिष्यामि पावकम् ॥ ६.६३.५३ ॥
即使诸神,在我愤怒之时也将倒卧于大地之上。我将制服阎摩,吞噬火神。
6.63.54
आदित्यं पातयिष्यामि सनक्षत्रं महीतले।
शतक्रतुं वधिष्यामि पास्यामि वरुणालयम् ॥ ६.६३.५४ ॥
我要让太阳连同星辰坠落于大地。我要杀死百祭之主因陀罗,并饮尽婆楼那的居所——大海。
6.63.55
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्।
दीर्घकालं प्रसुप्तस्य कुम्भकर्णस्य विक्रमम् ॥ ६.६३.५५ ॥
我要将群山碾为粉末,劈开大地。请看长久沉睡的鸠槃羯罗的威力。
6.63.56
अद्य पश्यन्तु भूतानि भक्ष्यमाणानि सर्वशः।
न त्विदं त्रिदिवं सर्वमाहारो मम पूर्यते ॥ ६.६३.५६ ॥
愿今日众生看到自己被四面吞噬。然而,即便整个三界,也不足以充满我的食量。
6.63.57
वधेन ते दाशरथेः सुखावहं
सुखं समाहर्तुमहं व्रजामि।
निहत्य रामं सह लक्ष्मणेन
खादामि सर्वान् हरियूथमुख्यान् ॥ ६.६३.५७ ॥
为你带来快乐,我前去杀死十车王之子罗摩,以取得那份喜悦。杀死罗摩与罗什曼那之后,我将吞食猴群的所有首领。
6.63.58
रमस्व राजन् पिब चाद्य वारुणीं
कुरुष्व कृत्यानि विनीय दुःखम्।
मयाद्य रामे गमिते यमक्षयं
चिराय सीता वशगा भविष्यति ॥ ६.६३.५८ ॥
大王,尽情欢乐吧,今日饮下美酒。抛开忧愁,去处理你的政务。今日若由我将罗摩送往阎摩之所,悉多将长久地归你掌控。