Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.64.1
तदुक्तमतिकायस्य बलिनो बाहुशालिनः।
कुम्भकर्णस्य वचनं श्रुत्वोवाच महोदरः ॥ ६.६४.१ ॥
Al oír estas palabras de Kumbhakarṇa, de cuerpo enorme, fuerte y de brazos poderosos, Mahodara habló.
6.64.2
कुम्भकर्ण कुले जातो धृष्टः प्राकृतदर्शनः।
अवलिप्तो न शक्नोषि कृत्यं सर्वत्र वेदितुम् ॥ ६.६४.२ ॥
Kumbhakarṇa, naciste en una noble familia, pero eres audaz y de aspecto común. Arrogante, no eres capaz de conocer en todo momento la acción adecuada.
6.64.3
नहि राजा न जानीते कुम्भकर्ण नयानयौ।
त्वं तु कैशोरकाद् धृष्टः केवलं वक्तुमिच्छसि ॥ ६.६४.३ ॥
Kumbhakarṇa, no es que el rey no conozca la buena política de la mala. Pero tú, audaz por tu juventud, solo quieres hablar.
6.64.4
स्थानं वृद्धिं च हानिं च देशकालविधानवित्।
आत्मनश्च परेषां च बुध्यते राक्षसर्षभः ॥ ६.६४.४ ॥
Ese toro de los rākṣasas, que conoce las reglas del lugar y del tiempo, comprende la posición, el crecimiento y la pérdida, tanto propios como ajenos.
6.64.5
यत् त्वशक्यं बलवता वक्तुं प्राकृतबुद्धिना।
अनुपासितवृद्धेन कः कुर्यात् तादृशं बुधः ॥ ६.६४.५ ॥
Lo que ni siquiera un hombre fuerte puede decir, un hombre de entendimiento común que no ha servido a sus mayores lo dice: ¿qué sabio haría tal cosa?
6.64.6
यांस्तु धर्मार्थकामांस्त्वं ब्रवीषि पृथगाश्रयान्।
अवबोद्धुं स्वभावेन नहि लक्षणमस्ति तान् ॥ ६.६४.६ ॥
Esos dharma, artha y kāma que dices que tienen bases separadas: no hay señal alguna por la que puedan comprenderse por naturaleza.
6.64.7
कर्म चैव हि सर्वेषां कारणानां प्रयोजनम्।
श्रेयः पापीयसां चात्र फलं भवति कर्मणाम् ॥ ६.६४.७ ॥
La acción es, en verdad, el propósito de todas las causas; aquí, incluso para los pecadores, el fruto de sus obras resulta ser bienestar.
6.64.8
निःश्रेयसफलावेव धर्मार्थावितरावपि।
अधर्मानर्थयोः प्राप्तं फलं च प्रत्यवायिकम् ॥ ६.६४.८ ॥
El dharma y el artha dan ambos como fruto el bien supremo, y también los demás; pero el fruto del adharma y de la desgracia es perjudicial.
6.64.9
ऐहलौकिकपारक्यं कर्म पुंभिर्निषेव्यते।
कर्माण्यपि तु कल्याणि लभते काममास्थितः ॥ ६.६४.९ ॥
Los hombres practican acciones relativas a este mundo y al otro; y así, oh auspiciosa, quien se apoya en las obras obtiene el deseo.
6.64.10
तत्र क्लृप्तमिदं राज्ञा हृदि कार्यं मतं च नः।
शत्रौ हि साहसं यत् तत् किमिवात्रापनीयते ॥ ६.६४.१० ॥
Sobre esto, el rey lo ha decidido en su corazón, y ésta es también nuestra opinión: ¿cómo podría aquí apartarse el audaz atrevimiento frente al enemigo?
6.64.11
एकस्यैवाभियाने तु हेतुर्यः प्राहृतस्त्वया।
तत्राप्यनुपपन्नं ते वक्ष्यामि यदसाधु च ॥ ६.६४.११ ॥
Incluso en la razón que diste para atacar a un solo hombre, tu argumento no es sólido; por ello te diré lo que además es impropio.
6.64.12
येन पूर्वं जनस्थाने बहवोऽतिबला हताः।
राक्षसा राघवं तं त्वं कथमेको जयिष्यसि ॥ ६.६४.१२ ॥
Aquel Rāghava, por quien antes en Janasthāna fueron abatidos muchos rākṣasas muy poderosos, ¿cómo lo vencerás tú solo?
6.64.13
ये पूर्वं निर्जितास्तेन जनस्थाने महौजसः।
राक्षसांस्तान् पुरे सर्वान् भीतानद्य न पश्यसि ॥ ६.६४.१३ ॥
¿No ves a todos aquellos rākṣasas de gran poder, a quienes él venció antes en Janasthāna, ahora atemorizados en la ciudad?
6.64.14
तं सिंहमिव संक्रुद्धं रामं दशरथात्मजम्।
सर्पं सुप्तमहो बुद्ध्वा प्रबोधयितुमिच्छसि ॥ ६.६४.१४ ॥
Deseas despertar a Rāma, hijo de Daśaratha, airado como un león; como quien, sabiendo que una serpiente duerme, quiere despertarla.
6.64.15
ज्वलन्तं तेजसा नित्यं क्रोधेन च दुरासदम्।
कस्तं मृत्युमिवासह्यमासादयितुमर्हति ॥ ६.६४.१५ ॥
¿Quién es capaz de acercarse a él, siempre resplandeciente de gloria, inabordable en su ira, insoportable como la Muerte?
6.64.16
संशयस्थमिदं सर्वं शत्रोः प्रतिसमासने।
एकस्य गमनं तात नहि मे रोचते भृशम् ॥ ६.६४.१६ ॥
¡Oh querido! En el encuentro cara a cara con el enemigo todo esto es incierto; tu ida solo no me agrada en absoluto.
6.64.17
हीनार्थस्तु समृद्धार्थं को रिपुं प्राकृतं यथा।
निश्चितं जीवितत्यागे वशमानेतुमिच्छति ॥ ६.६४.१७ ॥
¿Quién, cuyo propósito está incompleto, desearía someter a un enemigo ordinario cuyo propósito está cumplido y que está resuelto a entregar su vida?
6.64.18
यस्य नास्ति मनुष्येषु सदृशो राक्षसोत्तम।
कथमाशंससे योद्धुं तुल्येनेन्द्रविवस्वतोः ॥ ६.६४.१८ ॥
¡Oh mejor de los rākṣasas! ¿Cómo esperas combatir con quien no tiene igual entre los hombres, igual a Indra y a Vivasvat?
6.64.19
एवमुक्त्वा तु संरब्धं कुम्भकर्णं महोदरः।
उवाच रक्षसां मध्ये रावणं लोकरावणम् ॥ ६.६४.१९ ॥
Tras hablar así al furioso Kumbhakarṇa, Mahodara se dirigió a Rāvaṇa, el terror de los mundos, en medio de los rākṣasas.
6.64.20
लब्ध्वा पुरस्ताद् वैदेहीं किमर्थं त्वं विलम्बसे।
यदीच्छसि तदा सीता वशगा ते भविष्यति ॥ ६.६४.२० ॥
Habiendo obtenido ya a Vaidehī, ¿por qué te demoras? Si lo deseas, Sītā quedará bajo tu dominio.
6.64.21
दृष्टः कश्चिदुपायो मे सीतोपस्थानकारकः।
रुचितश्चेत् स्वया बुद्ध्या राक्षसेन्द्र ततः शृणु ॥ ६.६४.२१ ॥
He hallado un cierto medio que hará que Sītā se presente ante ti. Si agrada a tu propio juicio, señor de los rākṣasas, escucha.
6.64.22
अहं द्विजिह्वः संह्रादी कुम्भकर्णो वितर्दनः।
पञ्च रामवधायैते निर्यान्तीत्यवघोषय ॥ ६.६४.२२ ॥
Yo, Dvijihva, Saṃhrādi, Kumbhakarṇa y Vitardana — estos cinco partimos para matar a Rāma. Proclámalo.
6.64.23
ततो गत्वा वयं युद्धं दास्यामस्तस्य यत्नतः।
जेष्यामो यदि ते शत्रून् नोपायैः कार्यमस्ति नः ॥ ६.६४.२३ ॥
Entonces, marchando, le daremos batalla con empeño. Si vencemos a tus enemigos, no tendremos necesidad de ardides.
6.64.24
अथ जीवति नः शत्रुर्वयं च कृतसंयुगाः।
ततः समभिपत्स्यामो मनसा यत् समीक्षितम् ॥ ६.६४.२४ ॥
Pero si nuestro enemigo sigue vivo, nosotros, preparados para la batalla, caeremos sobre él tal como lo hemos meditado en nuestra mente.
6.64.25
वयं युद्धादिहैष्यामो रुधिरेण समुक्षिताः।
विदार्य स्वतनुं बाणै रामनामाङ्कितैः शरैः ॥ ६.६४.२५ ॥
Regresaremos aquí desde la batalla, empapados en sangre, habiendo desgarrado nuestros propios cuerpos con flechas marcadas con el nombre de Rāma.
6.64.26
भक्षितो राघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेति वादिनः।
ततः पादौ ग्रहीष्यामस्त्वं नः कामं प्रपूरय ॥ ६.६४.२६ ॥
Diciendo: "Hemos devorado a Rāghava y a Lakṣmaṇa"; luego tomaremos tus pies—cumple nuestro deseo.
6.64.27
ततोऽवघोषय पुरे गजस्कन्धेन पार्थिव।
हतो रामः सह भ्रात्रा ससैन्य इति सर्वतः ॥ ६.६४.२७ ॥
Entonces, oh rey, desde el lomo de un elefante proclama por toda la ciudad que Rāma ha sido muerto junto con su hermano y su ejército.
6.64.28
प्रीतो नाम ततो भूत्वा भृत्यानां त्वमरिंदम।
भोगांश्च परिवारांश्च कामान् वसु च दापय ॥ ६.६४.२८ ॥
Oh subyugador de enemigos, entonces, complacido, haz que se den placeres, séquitos, deseos y riquezas a tus servidores.
6.64.29
ततो माल्यानि वासांसि वीराणामनुलेपनम्।
पेयं च बहु योधेभ्यः स्वयं च मुदितः पिब ॥ ६.६४.२९ ॥
Luego da guirnaldas, vestidos y ungüentos a los héroes, y abundante bebida a los guerreros; y tú mismo, alegre, bebe.
6.64.30
ततोऽस्मिन् बहुलीभूते कौलीने सर्वतो गते।
भक्षितः ससुहृद् रामो राक्षसैरिति विश्रुते ॥ ६.६४.३० ॥
Luego, cuando este rumor se haya extendido por todas partes y sea famoso: que Rāma, con sus aliados, ha sido devorado por los rākṣasas.
6.64.31
प्रविश्याश्वास्य चापि त्वं सीतां रहसि सान्त्वयन्।
धनधान्यैश्च कामैश्च रत्नैश्चैनां प्रलोभय ॥ ६.६४.३१ ॥
Entra, consuela a Sītā en privado y tiéntala con riquezas, grano, cosas deseables y joyas.
6.64.32
अनयोपधया राजन् भूयः शोकानुबन्धया।
अकामा त्वद्वशं सीता नष्टनाथा गमिष्यति ॥ ६.६४.३२ ॥
Oh rey, mediante esta artimaña, uniéndola repetidamente al dolor, Sītā, sin quererlo y habiendo perdido a su protector, caerá bajo tu poder.
6.64.33
रमणीयं हि भर्तारं विनष्टमधिगम्य सा।
नैराश्यात् स्त्रीलघुत्वाच्च त्वद्वशं प्रतिपत्स्यते ॥ ६.६४.३३ ॥
Al saber que su amado esposo ha perecido, ella se someterá a tu poder por desesperanza y por la fragilidad de las mujeres.
6.64.34
सा पुरा सुखसंवृद्धा सुखार्हा दुःखकर्शिता।
त्वय्यधीनं सुखं ज्ञात्वा सर्वथैव गमिष्यति ॥ ६.६४.३४ ॥
Ella, criada antes en la dicha y digna de ella, consumida por el dolor, sabiendo que la dicha está bajo tu poder, irá sin duda hacia ti.
6.64.35
एतत् सुनीतं मम दर्शनेन
रामं हि दृष्ट्वैव भवेदनर्थः।
इहैव ते सेत्स्यति मोत्सुको भू-
र्महानयुद्धेन सुखस्य लाभः ॥ ६.६४.३५ ॥
En mi opinión este es el buen consejo, pues solo ver a Rāma podría traer la ruina. Tu propósito se cumplirá aquí mismo; no te apresures. Sin batalla obtendrás una gran dicha.
6.64.36
अनष्टसैन्यो ह्यनवाप्तसंशयो
रिपुं त्वयुद्धेन जयञ्जनाधिपः।
यशश्च पुण्यं च महान्महीपते
श्रियं च कीर्तिं च चिरं समश्नुते ॥ ६.६४.३६ ॥
El rey que vence a su enemigo sin batalla, con su ejército intacto y libre de dudas, oh señor de la tierra, disfruta de gran gloria, mérito, prosperidad y renombre durante mucho tiempo.