ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.64.1
तदुक्तमतिकायस्य बलिनो बाहुशालिनः।
कुम्भकर्णस्य वचनं श्रुत्वोवाच महोदरः ॥ ६.६४.१ ॥
ಅತಿಕಾಯ ಮತ್ತು ಬಲಶಾಲಿ ಬಾಹುಗಳ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹೋದರನು ಹೇಳಿದನು.
6.64.2
कुम्भकर्ण कुले जातो धृष्टः प्राकृतदर्शनः।
अवलिप्तो न शक्नोषि कृत्यं सर्वत्र वेदितुम् ॥ ६.६४.२ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣಾ! ನೀನು ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು; ಆದರೆ ಧೈರ್ಯ ಮೀರಿದವನು, ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದವನು. ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರಿಯಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯಲಾರೆ.
6.64.3
नहि राजा न जानीते कुम्भकर्ण नयानयौ।
त्वं तु कैशोरकाद् धृष्टः केवलं वक्तुमिच्छसि ॥ ६.६४.३ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣಾ! ರಾಜನಿಗೆ ನೀತಿ ಅನೀತಿ ತಿಳಿಯದು ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀನು ಯೌವನದಿಂದ ಧೈರ್ಯ ತೋರಿ ಕೇವಲ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
6.64.4
स्थानं वृद्धिं च हानिं च देशकालविधानवित्।
आत्मनश्च परेषां च बुध्यते राक्षसर्षभः ॥ ६.६४.४ ॥
ದೇಶ ಕಾಲದ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ಆ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನು ತನ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸ್ಥಾನ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ನಷ್ಟವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.
6.64.5
यत् त्वशक्यं बलवता वक्तुं प्राकृतबुद्धिना।
अनुपासितवृद्धेन कः कुर्यात् तादृशं बुधः ॥ ६.६४.५ ॥
ಬಲವಂತನಿಗೂ ಹೇಳಲಾಗದ ಮಾತನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಯವನೂ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸೇವಿಸದವನೂ ಹೇಳಿದರೆ, ಅಂಥದನ್ನು ಯಾವ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಮಾಡುವನು?
6.64.6
यांस्तु धर्मार्थकामांस्त्वं ब्रवीषि पृथगाश्रयान्।
अवबोद्धुं स्वभावेन नहि लक्षणमस्ति तान् ॥ ६.६४.६ ॥
ನೀನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಶ್ರಯವುಳ್ಳವು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ತಿಳಿಯುವ ಲಕ್ಷಣವೇ ಇಲ್ಲ.
6.64.7
कर्म चैव हि सर्वेषां कारणानां प्रयोजनम्।
श्रेयः पापीयसां चात्र फलं भवति कर्मणाम् ॥ ६.६४.७ ॥
ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವು ಕರ್ಮವೇ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಗಳ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
6.64.8
निःश्रेयसफलावेव धर्मार्थावितरावपि।
अधर्मानर्थयोः प्राप्तं फलं च प्रत्यवायिकम् ॥ ६.६४.८ ॥
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಎರಡೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನೇ ಫಲವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಇತರವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅನರ್ಥಗಳ ಫಲ ಹಾನಿಕರ.
6.64.9
ऐहलौकिकपारक्यं कर्म पुंभिर्निषेव्यते।
कर्माण्यपि तु कल्याणि लभते काममास्थितः ॥ ६.६४.९ ॥
ಇಹ-ಪರ ಸಂಬಂಧಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.64.10
तत्र क्लृप्तमिदं राज्ञा हृदि कार्यं मतं च नः।
शत्रौ हि साहसं यत् तत् किमिवात्रापनीयते ॥ ६.६४.१० ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಇದೇ ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ತೋರುವ ಸಾಹಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತಡೆಯಬಹುದು?
6.64.11
एकस्यैवाभियाने तु हेतुर्यः प्राहृतस्त्वया।
तत्राप्यनुपपन्नं ते वक्ष्यामि यदसाधु च ॥ ६.६४.११ ॥
ಒಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗೆ ನೀವು ಮುಂದಿಟ್ಟ ಕಾರಣದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ವಾದ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಚಿತವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
6.64.12
येन पूर्वं जनस्थाने बहवोऽतिबला हताः।
राक्षसा राघवं तं त्वं कथमेको जयिष्यसि ॥ ६.६४.१२ ॥
ಹಿಂದೆ ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದ ಆ ರಾಘವನನ್ನು ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲುವೆ?
6.64.13
ये पूर्वं निर्जितास्तेन जनस्थाने महौजसः।
राक्षसांस्तान् पुरे सर्वान् भीतानद्य न पश्यसि ॥ ६.६४.१३ ॥
ಹಿಂದೆ ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು, ಈಗ ನಗರದಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
6.64.14
तं सिंहमिव संक्रुद्धं रामं दशरथात्मजम्।
सर्पं सुप्तमहो बुद्ध्वा प्रबोधयितुमिच्छसि ॥ ६.६४.१४ ॥
ಸಿಂಹದಂತೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವ ದಶರಥನ ಪುತ್ರ ರಾಮನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ನೀನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ; ಮಲಗಿರುವ ಸರ್ಪವೆಂದು ತಿಳಿದೂ ಅದನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಬಯಸುವಂತೆ!
6.64.15
ज्वलन्तं तेजसा नित्यं क्रोधेन च दुरासदम्।
कस्तं मृत्युमिवासह्यमासादयितुमर्हति ॥ ६.६४.१५ ॥
ಸದಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ, ಮೃತ್ಯುವಿನಂತೆ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಅವನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಲು ಯಾರು ಯೋಗ್ಯರು?
6.64.16
संशयस्थमिदं सर्वं शत्रोः प्रतिसमासने।
एकस्य गमनं तात नहि मे रोचते भृशम् ॥ ६.६४.१६ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ! ಶತ್ರುವಿನ ಮುಖಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಸಂಶಯದಲ್ಲಿದೆ; ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಹಿತಕರವಲ್ಲ.
6.64.17
हीनार्थस्तु समृद्धार्थं को रिपुं प्राकृतं यथा।
निश्चितं जीवितत्यागे वशमानेतुमिच्छति ॥ ६.६४.१७ ॥
ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದವನು, ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿದ್ಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶತ್ರುವನ್ನು, ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ?
6.64.18
यस्य नास्ति मनुष्येषु सदृशो राक्षसोत्तम।
कथमाशंससे योद्धुं तुल्येनेन्द्रविवस्वतोः ॥ ६.६४.१८ ॥
ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮನೇ! ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸಮಾನರಿಲ್ಲದವನೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ನೀನು ಹೇಗೆ ಆಶಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
6.64.19
एवमुक्त्वा तु संरब्धं कुम्भकर्णं महोदरः।
उवाच रक्षसां मध्ये रावणं लोकरावणम् ॥ ६.६४.१९ ॥
ಹೀಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದ ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಮಹೋದರನು ರಾಕ್ಷಸರ ನಡುವೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸುವ ರಾವಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.64.20
लब्ध्वा पुरस्ताद् वैदेहीं किमर्थं त्वं विलम्बसे।
यदीच्छसि तदा सीता वशगा ते भविष्यति ॥ ६.६४.२० ॥
ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪಡೆದೂ ನೀನು ಏಕೆ ವಿಳಂಬಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ ಸೀತೆ ನಿನ್ನ ವಶವಾಗುವಳು.
6.64.21
दृष्टः कश्चिदुपायो मे सीतोपस्थानकारकः।
रुचितश्चेत् स्वया बुद्ध्या राक्षसेन्द्र ततः शृणु ॥ ६.६४.२१ ॥
ಸೀತೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತರುವ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನೇ, ಅದು ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಒಪ್ಪಿದರೆ ಕೇಳು.
6.64.22
अहं द्विजिह्वः संह्रादी कुम्भकर्णो वितर्दनः।
पञ्च रामवधायैते निर्यान्तीत्यवघोषय ॥ ६.६४.२२ ॥
ನಾನು, ದ್ವಿಜಿಹ್ವ, ಸಂಹ್ರಾದಿ, ಕುಂಭಕರ್ಣ, ವಿತರ್ದನ — ಈ ಐವರು ರಾಮನ ವಧೆಗಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸು.
6.64.23
ततो गत्वा वयं युद्धं दास्यामस्तस्य यत्नतः।
जेष्यामो यदि ते शत्रून् नोपायैः कार्यमस्ति नः ॥ ६.६४.२३ ॥
ಆಗ ನಾವು ಹೋಗಿ ಅವನೊಡನೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನಿನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾವು ಗೆದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಉಪಾಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
6.64.24
अथ जीवति नः शत्रुर्वयं च कृतसंयुगाः।
ततः समभिपत्स्यामो मनसा यत् समीक्षितम् ॥ ६.६४.२४ ॥
ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದಂತೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗುತ್ತೇವೆ.
6.64.25
वयं युद्धादिहैष्यामो रुधिरेण समुक्षिताः।
विदार्य स्वतनुं बाणै रामनामाङ्कितैः शरैः ॥ ६.६४.२५ ॥
ನಾವು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತೇವೆ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದವರಾಗಿ; ರಾಮನ ಹೆಸರು ಅಂಕಿತವಾಗಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು.
6.64.26
भक्षितो राघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेति वादिनः।
ततः पादौ ग्रहीष्यामस्त्वं नः कामं प्रपूरय ॥ ६.६४.२६ ॥
"ರಾಘವ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ನಾವು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟೆವು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ; ಅನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ—ನಮ್ಮ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿ.
6.64.27
ततोऽवघोषय पुरे गजस्कन्धेन पार्थिव।
हतो रामः सह भ्रात्रा ससैन्य इति सर्वतः ॥ ६.६४.२७ ॥
ನಂತರ, ಓ ರಾಜನೇ, ಆನೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲಿಂದ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಸಾರಿಸು—ರಾಮನು ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ, ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹತನಾದನೆಂದು.
6.64.28
प्रीतो नाम ततो भूत्वा भृत्यानां त्वमरिंदम।
भोगांश्च परिवारांश्च कामान् वसु च दापय ॥ ६.६४.२८ ॥
ಓ ಶತ್ರುದಮನನೇ, ನಂತರ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಸೇವಕರಿಗೆ ಭೋಗಗಳು, ಪರಿವಾರ, ಬಯಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ನೀಡಿಸು.
6.64.29
ततो माल्यानि वासांसि वीराणामनुलेपनम्।
पेयं च बहु योधेभ्यः स्वयं च मुदितः पिब ॥ ६.६४.२९ ॥
ನಂತರ ವೀರರಿಗೆ ಮಾಲೆಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಗಂಧಲೇಪನ, ಯೋಧರಿಗೆ ಹೇರಳ ಪಾನೀಯ; ನೀನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕುಡಿ.
6.64.30
ततोऽस्मिन् बहुलीभूते कौलीने सर्वतो गते।
भक्षितः ससुहृद् रामो राक्षसैरिति विश्रुते ॥ ६.६४.३० ॥
ನಂತರ ಈ ವದಂತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, "ರಾಮನು ಮಿತ್ರರೊಡನೆ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟನು" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೇಲೆ.
6.64.31
प्रविश्याश्वास्य चापि त्वं सीतां रहसि सान्त्वयन्।
धनधान्यैश्च कामैश्च रत्नैश्चैनां प्रलोभय ॥ ६.६४.३१ ॥
ನೀನು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಧನ-ಧಾನ್ಯ, ಭೋಗವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಆಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸು.
6.64.32
अनयोपधया राजन् भूयः शोकानुबन्धया।
अकामा त्वद्वशं सीता नष्टनाथा गमिष्यति ॥ ६.६४.३२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಉಪಾಯದಿಂದ, ಪದೇಪದೇ ದುಃಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ಗಂಡನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸೀತೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ವಶವಾಗುವಳು.
6.64.33
रमणीयं हि भर्तारं विनष्टमधिगम्य सा।
नैराश्यात् स्त्रीलघुत्वाच्च त्वद्वशं प्रतिपत्स्यते ॥ ६.६४.३३ ॥
ಸುಂದರ ಗಂಡ ನಾಶವಾದನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವಳು ನಿರಾಶೆಯಿಂದಲೂ ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ವಶವಾಗುವಳು.
6.64.34
सा पुरा सुखसंवृद्धा सुखार्हा दुःखकर्शिता।
त्वय्यधीनं सुखं ज्ञात्वा सर्वथैव गमिष्यति ॥ ६.६४.३४ ॥
ಮೊದಲು ಸುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಸುಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾದ ಆಕೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೃಶಳಾಗಿ, ಸುಖ ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಹೋಗುವಳು.
6.64.35
एतत् सुनीतं मम दर्शनेन
रामं हि दृष्ट्वैव भवेदनर्थः।
इहैव ते सेत्स्यति मोत्सुको भू-
र्महानयुद्धेन सुखस्य लाभः ॥ ६.६४.३५ ॥
ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ನೀತಿ; ರಾಮನನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅನರ್ಥವಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದು; ಆತುರಪಡಬೇಡ, ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಸುಖ ದೊರೆಯುವುದು.
6.64.36
अनष्टसैन्यो ह्यनवाप्तसंशयो
रिपुं त्वयुद्धेन जयञ्जनाधिपः।
यशश्च पुण्यं च महान्महीपते
श्रियं च कीर्तिं च चिरं समश्नुते ॥ ६.६४.३६ ॥
ಸೇನೆಗೆ ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ, ಯುದ್ಧವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ರಾಜ, ಓ ಮಹೀಪತಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸು, ಪುಣ್ಯ, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವನು.