Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
स लङ्घयित्वा प्राकारं गिरिकूटोपमो महान्।
निर्ययौ नगरात् तूर्णं कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६६.१ ॥
Saltando por encima de la muralla, grande como una cumbre montañosa, Kumbhakarṇa, de gran fuerza, salió rápidamente de la ciudad.
6.66.2
ननाद च महानादं समुद्रमभिनादयन्।
विजयन्निव निर्घातान् विधमन्निव पर्वतान् ॥ ६.६६.२ ॥
Lanzó un gran rugido, haciendo resonar el océano, como si venciera a los rayos y dispersara las montañas.
6.66.3
तमवध्यं मघवता यमेन वरुणेन वा।
प्रेक्ष्य भीमाक्षमायान्तं वानरा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.६६.३ ॥
Al ver que se acercaba, de ojos terribles e invencible incluso para Indra, Yama o Varuṇa, los monos huyeron en todas direcciones.
6.66.4
तांस्तु विप्रद्रुतान् दृष्ट्वा राजपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
नलं नीलं गवाक्षं च कुमुदं च महाबलम् ॥ ६.६६.४ ॥
Al verlos huir en todas direcciones, el príncipe Aṅgada habló a Nala, Nīla, Gavākṣa y el poderoso Kumuda.
6.66.5
आत्मनस्तानि विस्मृत्य वीर्याण्यभिजनानि च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा ॥ ६.६६.५ ॥
¿Adónde vais, olvidando vuestro valor y vuestro noble linaje, temblando de miedo como monos corrientes?
6.66.6
साधु सौम्या निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ।
नालं युद्धाय वै रक्षो महतीयं विभीषिका ॥ ६.६६.६ ॥
¡Buenos amigos, volved! ¿Por qué protegéis vuestras vidas? Este demonio no es digno de la batalla; esto es solo un gran terror.
6.66.7
महतीमुत्थितामेनां राक्षसानां विभीषिकाम्।
विक्रमाद् विधमिष्यामो निवर्तध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ६.६६.७ ॥
Destruiremos con valor este gran terror levantado por los rākṣasas. Volved, oh saltarines.
6.66.8
कृच्छ्रेण तु समाश्वस्य संगम्य च ततस्ततः।
वृक्षान् गृहीत्वा हरयः सम्प्रतस्थू रणाजिरे ॥ ६.६६.८ ॥
Con dificultad, recobrado el ánimo y reunidos de aquí y allá, los monos tomaron árboles y avanzaron hacia el campo de batalla.
6.66.9
ते निवर्त्य तु संरब्धाः कुम्भकर्णं वनौकसः।
निजघ्नुः परमक्रुद्धाः समदा इव कुञ्जराः ॥ ६.६६.९ ॥
Aquellos monos del bosque dieron la vuelta y, enfurecidos en extremo, como elefantes en celo, golpearon a Kumbhakarṇa.
6.66.10
प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्च शिलाभिश्च महाबलाः।
पादपैः पुष्पिताग्रैश्च हन्यमानो न कम्पते ॥ ६.६६.१० ॥
Aunque los poderosos monos lo golpean con altas cimas de montañas, con peñascos y con árboles de copas floridas, él no tiembla.
6.66.11
तस्य गात्रेषु पतिता भिद्यन्ते बहवः शिलाः।
पादपाः पुष्पिताग्राश्च भग्नाः पेतुर्महीतले ॥ ६.६६.११ ॥
Muchos peñascos que caen sobre su cuerpo se hacen añicos, y los árboles de copas floridas, rotos, caen al suelo.
6.66.12
सोऽपि सैन्यानि संक्रुद्धौ वानराणां महौजसाम्।
ममन्थ परमायत्तो वनान्यग्निरिवोत्थितः ॥ ६.६६.१२ ॥
Él también, enfurecido y completamente decidido, destrozó los ejércitos de los monos de gran poder, como un fuego alzado que consume los bosques.
6.66.13
लोहितार्द्रास्तु बहवः शेरते वानरर्षभाः।
निरस्ताः पतिता भूमौ ताम्रपुष्पा इव द्रुमाः ॥ ६.६६.१३ ॥
Muchos de los mejores jefes vānara, empapados de sangre, yacen en tierra, derribados y caídos, como árboles de flores color cobre.
6.66.14
लङ्घयन्तः प्रधावन्तो वानरा नावलोकयन्।
केचित् समुद्रे पतिताः केचिद् गगनमास्थिताः ॥ ६.६६.१४ ॥
Los vānara, saltando y huyendo a la carrera, no miraban atrás; algunos cayeron al océano y otros se elevaron al cielo.
6.66.15
वध्यमानास्तु ते वीरा राक्षसेन च लीलया।
सागरं येन ते तीर्णाः पथा तेनैव दुद्रुवुः ॥ ६.६६.१५ ॥
Aquellos héroes, muertos por el rakshasa como si jugara, huyeron por el mismo camino por el que habían cruzado el océano.
6.66.16
ते स्थलानि तदा निम्नं विवर्णवदना भयात्।
ऋक्षा वृक्षान् समारूढाः केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.६६.१६ ॥
Con los rostros pálidos de miedo, huyeron entonces por tierras altas y bajas; los osos subieron a los árboles y algunos se refugiaron en la montaña.
6.66.17
ममज्जुरर्णवे केचिद् गुहाः केचित् समाश्रिताः।
निपेतुः केचिदपरे केचिन्नैवावतस्थिरे।
केचिद् भूमौ निपतिताः केचित् सुप्ता मृता इव ॥ ६.६६.१७ ॥
Algunos se hundieron en el océano, otros buscaron refugio en cuevas; unos cayeron, otros no pudieron mantenerse en pie; algunos yacen en tierra, como si durmieran o estuvieran muertos.
6.66.18
तान् समीक्ष्याङ्गदो भग्नान् वानरानिदमब्रवीत्।
अवतिष्ठत युध्यामो निवर्तध्वं प्लवंगमाः ॥ ६.६६.१८ ॥
Al verlos derrotados, Aṅgada habló a los vānara: "¡Deteneos! Combatamos. ¡Volved, oh saltarines!"
6.66.19
भग्नानां वो न पश्यामि परिक्रम्य महीमिमाम्।
स्थानं सर्वे निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ ॥ ६.६६.१९ ॥
Aunque he recorrido esta tierra, no veo a ninguno de vosotros, dispersos, manteniéndose firme. ¡Volved todos! ¿Por qué protegéis vuestras vidas?
6.66.20
निरायुधानां क्रमतामसङ्गगतिपौरुषाः।
दारा ह्युपहसिष्यन्ति स वै घातः सुजीवताम् ॥ ६.६६.२० ॥
A los que huyen sin armas, sin firmeza de paso ni valor, incluso sus esposas se burlarán. Para quienes desean vivir con honor, eso es en verdad una muerte.
6.66.21
कुलेषु जाताः सर्वेऽस्मिन् विस्तीर्णेषु महत्सु च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा।
अनार्याः खलु यद्भीतास्त्यक्त्वा वीर्यं प्रधावत ॥ ६.६६.२१ ॥
Nacidos en familias tan vastas y grandes, ¿adónde huís todos aterrados, como simples monos? Sois verdaderamente indignos, huyendo por miedo y abandonando vuestro valor.
6.66.22
विकत्थनानि वो यानि भवद्भिर्जनसंसदि।
तानि वः क्व नु यातानि सोदग्राणि हितानि च ॥ ६.६६.२२ ॥
¿Dónde han ido ahora aquellas jactancias que pronunciasteis en la asamblea del pueblo, aquellas palabras orgullosas y provechosas?
6.66.23
भीरोः प्रवादाः श्रूयन्ते यस्तु जीवति धिक्कृतः।
मार्गः सत्पुरुषैर्जुष्टः सेव्यतां त्यज्यतां भयम् ॥ ६.६६.२३ ॥
Se oyen reproches sobre el cobarde: aun vivo, es maldecido. Seguid el camino que recorren los hombres de bien; abandonad el miedo.
6.66.24
शयामहे वा निहताः पृथिव्यामल्पजीविताः।
प्राप्नुयामो ब्रह्मलोकं दुष्प्रापं च कुयोधिभिः ॥ ६.६६.२४ ॥
O yaceremos muertos sobre la tierra, de vida breve, o alcanzaremos el mundo de Brahmā, difícil de alcanzar para los guerreros cobardes.
6.66.25
अवाप्नुयामः कीर्तिं वा निहत्वा शत्रुमाहवे।
निहता वीरलोकस्य भोक्ष्यामो वसु वानराः ॥ ६.६६.२५ ॥
O bien, matando al enemigo en la batalla, obtendremos gloria; o bien, caídos, disfrutaremos de la riqueza del mundo de los héroes, oh vānaras.
6.66.26
न कुम्भकर्णः काकुत्स्थं दृष्ट्वा जीवन् गमिष्यति।
दीप्यमानमिवासाद्य पतङ्गो ज्वलनं यथा ॥ ६.६६.२६ ॥
Kumbhakarṇa, al ver a Rāma del linaje Kakutstha, no seguirá con vida, como la polilla que llega a un fuego ardiente.
6.66.27
पलायनेन चोद्दिष्टाः प्राणान् रक्षामहे वयम्।
एकेन बहवो भग्ना यशो नाशं गमिष्यति ॥ ६.६६.२७ ॥
¿Salvaremos nuestras vidas huyendo? Si muchos son derrotados por uno solo, la gloria perecerá.
6.66.28
एवं ब्रुवाणं तं शूरमङ्गदं कनकाङ्गदम्।
द्रवमाणास्ततो वाक्यमूचुः शूरविगर्हितम् ॥ ६.६६.२८ ॥
A Aṅgada, el valiente de brazaletes de oro, que hablaba así, los vānaras que huían dijeron entonces palabras censuradas por los héroes.
6.66.29
कृतं नः कदनं घोरं कुम्भकर्णेन रक्षसा।
न स्थानकालो गच्छामो दयितं जीवितं हि नः ॥ ६.६६.२९ ॥
El rākṣasa Kumbhakarṇa nos ha causado una terrible matanza. Este no es momento ni lugar para resistir; vayamos con nuestras queridas vidas.
6.66.30
एतावदुक्त्वा वचनं सर्वे ते भेजिरे दिशः।
भीमं भीमाक्षमायान्तं दृष्ट्वा वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३० ॥
Tras decir esto, todos aquellos jefes de las tropas de vānaras, al ver venir al terrible de ojos espantosos, huyeron en todas direcciones.
6.66.31
द्रवमाणास्तु ते वीरा अङ्गदेन बलीमुखाः।
सान्त्वनैश्चानुमानैश्च ततः सर्वे निवर्तिताः ॥ ६.६६.३१ ॥
Huyendo, aquellos héroes monos fueron entonces todos hechos volver por las palabras consoladoras y las exhortaciones de Aṅgada.
6.66.32
प्रहर्षमुपनीताश्च वालिपुत्रेण धीमता।
आज्ञाप्रतीक्षास्तस्थुश्च सर्वे वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३२ ॥
Alegrados por el sabio hijo de Vālin, todos los jefes de las tropas de monos se quedaron de pie esperando su orden.
6.66.33
ऋषभशरभमैन्दधूम्रनीलाः
कुमुदसुषेणगवाक्षरम्भताराः।
द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्या-
स्त्वरिततराभिमुखं रणं प्रयाताः ॥ ६.६६.३३ ॥
Ṛṣabha, Śarabha, Maindha, Dhūmra y Nīla, Kumuda, Suṣeṇa, Gavākṣa, Rambha, Tāra, Dvivida, Panasa, y sobre todos el hijo del Viento (Hanumān), partieron velozmente hacia la batalla.