ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
स लङ्घयित्वा प्राकारं गिरिकूटोपमो महान्।
निर्ययौ नगरात् तूर्णं कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६६.१ ॥
ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି ମହାନ୍ ସେ, ପ୍ରାକାର ଡେଇଁ ମହାବଳ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଶୀଘ୍ର ନଗରରୁ ବାହାରି ଗଲା।
6.66.2
ननाद च महानादं समुद्रमभिनादयन्।
विजयन्निव निर्घातान् विधमन्निव पर्वतान् ॥ ६.६६.२ ॥
ମହାନାଦ କରି ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା; ଯେପରି ବଜ୍ରକୁ ଜିଣୁଛି, ପର୍ବତକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରୁଛି, ସେପରି ସେ ଗର୍ଜନ କଲା।
6.66.3
तमवध्यं मघवता यमेन वरुणेन वा।
प्रेक्ष्य भीमाक्षमायान्तं वानरा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.६६.३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ କିମ୍ବା ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବଧ ଅଯୋଗ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର ଆଖିଥିବା ତାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ବାନରମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଇଲେ।
6.66.4
तांस्तु विप्रद्रुतान् दृष्ट्वा राजपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
नलं नीलं गवाक्षं च कुमुदं च महाबलम् ॥ ६.६६.४ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି ରାଜକୁମାର ଅଙ୍ଗଦ ନଳ, ନୀଳ, ଗବାକ୍ଷ ଓ ମହାବଳ କୁମୁଦକୁ କହିଲେ।
6.66.5
आत्मनस्तानि विस्मृत्य वीर्याण्यभिजनानि च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा ॥ ६.६६.५ ॥
ନିଜର ପରାକ୍ରମ ଓ ଉଚ୍ଚ କୁଳ ଭୁଲି, ଭୟରେ ଥରୁଥରୁ, ସାଧାରଣ ବାନରଙ୍କ ପରି ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ?
6.66.6
साधु सौम्या निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ।
नालं युद्धाय वै रक्षो महतीयं विभीषिका ॥ ६.६६.६ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟଗଣ, ଭଲ ଭାବରେ ଫେରିଆସ! ତୁମେ କାହିଁକି ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରୁଛ? ଏ ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା କେବଳ ମହାନ ଭୟ।
6.66.7
महतीमुत्थितामेनां राक्षसानां विभीषिकाम्।
विक्रमाद् विधमिष्यामो निवर्तध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ६.६६.७ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଏହି ଉଠିଥିବା ମହା ଭୟକୁ ଆମେ ପରାକ୍ରମରେ ବିନଷ୍ଟ କରିବୁ। ହେ ବାନରଗଣ, ଫେରିଯାଅ।
6.66.8
कृच्छ्रेण तु समाश्वस्य संगम्य च ततस्ततः।
वृक्षान् गृहीत्वा हरयः सम्प्रतस्थू रणाजिरे ॥ ६.६६.८ ॥
କଷ୍ଟରେ ସାହସ ଫେରାଇ, ଏଣୁତେଣୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ବାନରମାନେ ବୃକ୍ଷ ଧରି ରଣାଙ୍ଗଣ ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
6.66.9
ते निवर्त्य तु संरब्धाः कुम्भकर्णं वनौकसः।
निजघ्नुः परमक्रुद्धाः समदा इव कुञ्जराः ॥ ६.६६.९ ॥
ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ଫେରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣକୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.66.10
प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्च शिलाभिश्च महाबलाः।
पादपैः पुष्पिताग्रैश्च हन्यमानो न कम्पते ॥ ६.६६.१० ॥
ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତଶିଖର, ଶିଳା ଓ ପୁଷ୍ପିତ ଅଗ୍ରଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷରେ ମହାବଳ ବାନରମାନେ ଆଘାତ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କମ୍ପେ ନାହିଁ।
6.66.11
तस्य गात्रेषु पतिता भिद्यन्ते बहवः शिलाः।
पादपाः पुष्पिताग्राश्च भग्नाः पेतुर्महीतले ॥ ६.६६.११ ॥
ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ପଡ଼ିଥିବା ଅନେକ ଶିଳା ଭାଙ୍ଗି ଯାଏ; ପୁଷ୍ପିତ ଅଗ୍ରଭାଗ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼େ।
6.66.12
सोऽपि सैन्यानि संक्रुद्धौ वानराणां महौजसाम्।
ममन्थ परमायत्तो वनान्यग्निरिवोत्थितः ॥ ६.६६.१२ ॥
ସେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତତ୍ପରତାରେ, ମହାବଳ ବାନର ସେନାକୁ, ଉଠିଥିବା ଅଗ୍ନି ବନ ଜଳାଇବା ପରି, ମର୍ଦ୍ଦନ କଲା।
6.66.13
लोहितार्द्रास्तु बहवः शेरते वानरर्षभाः।
निरस्ताः पतिता भूमौ ताम्रपुष्पा इव द्रुमाः ॥ ६.६६.१३ ॥
ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ବହୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରବୀର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ତମ୍ବା ରଙ୍ଗ ଫୁଲବିଶିଷ୍ଟ ଗଛ ପରି ଉତ୍ପାଟିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
6.66.14
लङ्घयन्तः प्रधावन्तो वानरा नावलोकयन्।
केचित् समुद्रे पतिताः केचिद् गगनमास्थिताः ॥ ६.६६.१४ ॥
ଡେଇଁ ଡେଇଁ ପଳାଉଥିବା ବାନରମାନେ ପଛକୁ ଫେରି ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ; କେହି ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଲେ, କେହି ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ।
6.66.15
वध्यमानास्तु ते वीरा राक्षसेन च लीलया।
सागरं येन ते तीर्णाः पथा तेनैव दुद्रुवुः ॥ ६.६६.१५ ॥
ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଖେଳଛଳରେ ମରୁଥିବା ସେହି ବୀରମାନେ ଯେଉଁ ପଥରେ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ପଥରେ ପଳାଇଲେ।
6.66.16
ते स्थलानि तदा निम्नं विवर्णवदना भयात्।
ऋक्षा वृक्षान् समारूढाः केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.६६.१६ ॥
ଭୟରେ ବିବର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ ନେଇ ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚନୀଚ ସବୁଠାରେ ପଳାଇଲେ; ଋକ୍ଷମାନେ ଗଛ ଚଢ଼ିଲେ, କେହି କେହି ପର୍ବତର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
6.66.17
ममज्जुरर्णवे केचिद् गुहाः केचित् समाश्रिताः।
निपेतुः केचिदपरे केचिन्नैवावतस्थिरे।
केचिद् भूमौ निपतिताः केचित् सुप्ता मृता इव ॥ ६.६६.१७ ॥
କେହି ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଗଲେ, କେହି ଗୁମ୍ଫାର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; କେହି ପଡ଼ିଗଲେ, କେହି ଠିଆ ହୋଇ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ; କେହି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଶୋଇଥିବା ବା ମରିଥିବା ପରି ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
6.66.18
तान् समीक्ष्याङ्गदो भग्नान् वानरानिदमब्रवीत्।
अवतिष्ठत युध्यामो निवर्तध्वं प्लवंगमाः ॥ ६.६६.१८ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଭଗ୍ନ ହେବାର ଦେଖି ଅଙ୍ଗଦ ବାନରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଠିଆ ହୁଅ! ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା। ହେ ଡେଇଁବା ବାନରଗଣ, ଫେରି ଆସ!"
6.66.19
भग्नानां वो न पश्यामि परिक्रम्य महीमिमाम्।
स्थानं सर्वे निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ ॥ ६.६६.१९ ॥
ଏହି ପୃଥିବୀ ସାରା ବୁଲି ଦେଖିଲେ ବି ପଳାଇଥିବା ତୁମ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ସ୍ଥିର ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ମୁଁ ଦେଖୁନି। ସମସ୍ତେ ଫେରିଯାଅ! ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କାହିଁକି କରୁଛ?
6.66.20
निरायुधानां क्रमतामसङ्गगतिपौरुषाः।
दारा ह्युपहसिष्यन्ति स वै घातः सुजीवताम् ॥ ६.६६.२० ॥
ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା, ଦୃଢ଼ ଗତି ଓ ପୌରୁଷ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପହାସ କରିବେ। ଭଲ ଭାବେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ।
6.66.21
कुलेषु जाताः सर्वेऽस्मिन् विस्तीर्णेषु महत्सु च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा।
अनार्याः खलु यद्भीतास्त्यक्त्वा वीर्यं प्रधावत ॥ ६.६६.२१ ॥
ଏତେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ମହାନ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ତୁମେ ସମସ୍ତେ, ଭୟରେ ଥରିଥରି ସାଧାରଣ ବାନରଙ୍କ ପରି କେଉଁଠିକୁ ପଳାଉଛ? ଭୟରୁ ପରାକ୍ରମ ତ୍ୟାଗ କରି ପଳାଉଥିବା ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ଅନାର୍ଯ୍ୟ।
6.66.22
विकत्थनानि वो यानि भवद्भिर्जनसंसदि।
तानि वः क्व नु यातानि सोदग्राणि हितानि च ॥ ६.६६.२२ ॥
ଜନସଭାରେ ତୁମେ କହିଥିବା ସେହି ଗର୍ବମୟ ଓ ହିତକର ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କଥା ଏବେ କେଉଁଠିକୁ ଗଲା?
6.66.23
भीरोः प्रवादाः श्रूयन्ते यस्तु जीवति धिक्कृतः।
मार्गः सत्पुरुषैर्जुष्टः सेव्यतां त्यज्यतां भयम् ॥ ६.६६.२३ ॥
ଭୀରୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିନ୍ଦାର କଥା ଶୁଣାଯାଏ; ବଞ୍ଚି ଥିଲେ ବି ସେ ଧିକ୍କୃତ ହୁଏ। ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଅନୁସୃତ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କର, ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର।
6.66.24
शयामहे वा निहताः पृथिव्यामल्पजीविताः।
प्राप्नुयामो ब्रह्मलोकं दुष्प्रापं च कुयोधिभिः ॥ ६.६६.२४ ॥
ଅଥବା ଅଳ୍ପାୟୁ ଆମେ ପୃଥିବୀରେ ନିହତ ହୋଇ ପଡ଼ିରହିବା; ଅଥବା ଭୀରୁ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଇବା।
6.66.25
अवाप्नुयामः कीर्तिं वा निहत्वा शत्रुमाहवे।
निहता वीरलोकस्य भोक्ष्यामो वसु वानराः ॥ ६.६६.२५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରି ଆମେ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇବା, କିମ୍ବା ହତ ହୋଇ ବୀରଲୋକର ସମ୍ପଦ ଭୋଗିବା, ହେ ବାନରଗଣ।
6.66.26
न कुम्भकर्णः काकुत्स्थं दृष्ट्वा जीवन् गमिष्यति।
दीप्यमानमिवासाद्य पतङ्गो ज्वलनं यथा ॥ ६.६६.२६ ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଜୀବିତ ଫେରିବ ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳନ୍ତା ଅଗ୍ନିକୁ ଯାଇଥିବା ପତଙ୍ଗ।
6.66.27
पलायनेन चोद्दिष्टाः प्राणान् रक्षामहे वयम्।
एकेन बहवो भग्ना यशो नाशं गमिष्यति ॥ ६.६६.२७ ॥
ପଳାଇ ଆମେ ଆମ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରିବା କି? ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ପରାଜିତ ହେଲେ ଯଶ ନଷ୍ଟ ହେବ।
6.66.28
एवं ब्रुवाणं तं शूरमङ्गदं कनकाङ्गदम्।
द्रवमाणास्ततो वाक्यमूचुः शूरविगर्हितम् ॥ ६.६६.२८ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ସେହି ଶୂର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାଜୁବନ୍ଧ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ପଳାଉଥିବା ବାନରମାନେ ସେତେବେଳେ ଶୂରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.66.29
कृतं नः कदनं घोरं कुम्भकर्णेन रक्षसा।
न स्थानकालो गच्छामो दयितं जीवितं हि नः ॥ ६.६६.२९ ॥
ରାକ୍ଷସ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆମର ଭୟଙ୍କର ସଂହାର କରିଛି। ଏହା ରହିବାର ସମୟ କି ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ; ଆମ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ନେଇ ଚାଲ।
6.66.30
एतावदुक्त्वा वचनं सर्वे ते भेजिरे दिशः।
भीमं भीमाक्षमायान्तं दृष्ट्वा वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३० ॥
ଏତିକି କହି, ଭୟଙ୍କର ଆଖିବାଲା ଭୀମକୁ ଆସୁଥିବାର ଦେଖି ବାନରଯୂଥପମାନେ ସମସ୍ତେ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।
6.66.31
द्रवमाणास्तु ते वीरा अङ्गदेन बलीमुखाः।
सान्त्वनैश्चानुमानैश्च ततः सर्वे निवर्तिताः ॥ ६.६६.३१ ॥
ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଓ ଉତ୍ସାହଦାୟକ କଥାରେ ପଳାଉଥିବା ସେହି ବୀର ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ଫେରାଯାଇଥିଲେ।
6.66.32
प्रहर्षमुपनीताश्च वालिपुत्रेण धीमता।
आज्ञाप्रतीक्षास्तस्थुश्च सर्वे वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३२ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାଳୀପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ବାନରଯୂଥପତିମାନେ ଆଦେଶ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଠିଆ ହେଲେ।
6.66.33
ऋषभशरभमैन्दधूम्रनीलाः
कुमुदसुषेणगवाक्षरम्भताराः।
द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्या-
स्त्वरिततराभिमुखं रणं प्रयाताः ॥ ६.६६.३३ ॥
ଋଷଭ, ଶରଭ, ମୈନ୍ଦ, ଧୂମ୍ର ଓ ନୀଳ, କୁମୁଦ, ସୁଷେଣ, ଗବାକ୍ଷ, ରମ୍ଭ, ତାର, ଦ୍ୱିବିଦ, ପନସ ଓ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।