ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
स लङ्घयित्वा प्राकारं गिरिकूटोपमो महान्।
निर्ययौ नगरात् तूर्णं कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६६.१ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಮಹಾಕಾಯನಾದ ಅವನು ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಮಹಾಬಲ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದನು.
6.66.2
ननाद च महानादं समुद्रमभिनादयन्।
विजयन्निव निर्घातान् विधमन्निव पर्वतान् ॥ ६.६६.२ ॥
ಅವನು ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದನು; ಸಿಡಿಲುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ, ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವಂತೆ ಅಬ್ಬರಿಸಿದನು.
6.66.3
तमवध्यं मघवता यमेन वरुणेन वा।
प्रेक्ष्य भीमाक्षमायान्तं वानरा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.६६.३ ॥
ಇಂದ್ರ, ಯಮ, ವರುಣರಿಂದಲೂ ವಧಿಸಲಾಗದ, ಭಯಂಕರ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ಅವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ವಾನರರು ಚದುರಿ ಓಡಿದರು.
6.66.4
तांस्तु विप्रद्रुतान् दृष्ट्वा राजपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
नलं नीलं गवाक्षं च कुमुदं च महाबलम् ॥ ६.६६.४ ॥
ಅವರು ಚದುರಿ ಓಡುವುದನ್ನು ಕಂಡು ರಾಜಕುಮಾರ ಅಂಗದನು ನಳ, ನೀಲ, ಗವಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ ಕುಮುದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.66.5
आत्मनस्तानि विस्मृत्य वीर्याण्यभिजनानि च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा ॥ ६.६६.५ ॥
ನಿಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶವನ್ನು ಮರೆತು, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಪಿಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
6.66.6
साधु सौम्या निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ।
नालं युद्धाय वै रक्षो महतीयं विभीषिका ॥ ६.६६.६ ॥
ಸೌಮ್ಯರೇ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಏಕೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಈ ರಾಕ್ಷಸನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ; ಇದು ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಭಯ.
6.66.7
महतीमुत्थितामेनां राक्षसानां विभीषिकाम्।
विक्रमाद् विधमिष्यामो निवर्तध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ६.६६.७ ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ಈ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನು ನಾವು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ನಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ಓ ವಾನರರೇ, ಹಿಂತಿರುಗಿ.
6.66.8
कृच्छ्रेण तु समाश्वस्य संगम्य च ततस्ततः।
वृक्षान् गृहीत्वा हरयः सम्प्रतस्थू रणाजिरे ॥ ६.६६.८ ॥
ಕಷ್ಟದಿಂದ ಧೈರ್ಯ ತಂದುಕೊಂಡು, ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ವಾನರರು ಮರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಣಾಂಗಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
6.66.9
ते निवर्त्य तु संरब्धाः कुम्भकर्णं वनौकसः।
निजघ्नुः परमक्रुद्धाः समदा इव कुञ्जराः ॥ ६.६६.९ ॥
ಆ ವನವಾಸಿ ವಾನರರು ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳಂತೆ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಹೊಡೆದರು.
6.66.10
प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्च शिलाभिश्च महाबलाः।
पादपैः पुष्पिताग्रैश्च हन्यमानो न कम्पते ॥ ६.६६.१० ॥
ಎತ್ತರದ ಗಿರಿಶಿಖರಗಳಿಂದ, ಶಿಲೆಗಳಿಂದ, ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ತುದಿಯ ಮರಗಳಿಂದ ಮಹಾಬಲರು ಹೊಡೆದರೂ ಅವನು ಕಂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.66.11
तस्य गात्रेषु पतिता भिद्यन्ते बहवः शिलाः।
पादपाः पुष्पिताग्राश्च भग्नाः पेतुर्महीतले ॥ ६.६६.११ ॥
ಅವನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಅನೇಕ ಶಿಲೆಗಳು ಒಡೆದು ಚೂರಾಗುತ್ತವೆ; ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ತುದಿಯ ಮರಗಳು ಮುರಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
6.66.12
सोऽपि सैन्यानि संक्रुद्धौ वानराणां महौजसाम्।
ममन्थ परमायत्तो वनान्यग्निरिवोत्थितः ॥ ६.६६.१२ ॥
ಅವನೂ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ, ಮಹಾಬಲರಾದ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು, ಎದ್ದ ಬೆಂಕಿ ಕಾಡನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಮರ್ದಿಸಿದನು.
6.66.13
लोहितार्द्रास्तु बहवः शेरते वानरर्षभाः।
निरस्ताः पतिता भूमौ ताम्रपुष्पा इव द्रुमाः ॥ ६.६६.१३ ॥
ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರ ವೀರರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ; ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಹೂವುಳ್ಳ ಮರಗಳಂತೆ ಉರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
6.66.14
लङ्घयन्तः प्रधावन्तो वानरा नावलोकयन्।
केचित् समुद्रे पतिताः केचिद् गगनमास्थिताः ॥ ६.६६.१४ ॥
ಹಾರುತ್ತ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ; ಕೆಲವರು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿದರು.
6.66.15
वध्यमानास्तु ते वीरा राक्षसेन च लीलया।
सागरं येन ते तीर्णाः पथा तेनैव दुद्रुवुः ॥ ६.६६.१५ ॥
ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೀರರು, ಸಮುದ್ರ ದಾಟಿ ಬಂದ ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಿದರು.
6.66.16
ते स्थलानि तदा निम्नं विवर्णवदना भयात्।
ऋक्षा वृक्षान् समारूढाः केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.६६.१६ ॥
ಭಯದಿಂದ ಬಿಳುಚಿದ ಮುಖದವರಾದ ಅವರು ಆಗ ಎತ್ತರ ತಗ್ಗುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಓಡಿದರು; ಕರಡಿಗಳು ಮರಗಳನ್ನು ಏರಿದವು, ಕೆಲವರು ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
6.66.17
ममज्जुरर्णवे केचिद् गुहाः केचित् समाश्रिताः।
निपेतुः केचिदपरे केचिन्नैवावतस्थिरे।
केचिद् भूमौ निपतिताः केचित् सुप्ता मृता इव ॥ ६.६६.१७ ॥
ಕೆಲವರು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು, ಕೆಲವರು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು; ಕೆಲವರು ಬಿದ್ದರು, ಇತರರು ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ ಹೋದರು; ಕೆಲವರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ನಿದ್ರಿಸಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಸತ್ತಂತೆ ಇದ್ದಾರೆ.
6.66.18
तान् समीक्ष्याङ्गदो भग्नान् वानरानिदमब्रवीत्।
अवतिष्ठत युध्यामो निवर्तध्वं प्लवंगमाः ॥ ६.६६.१८ ॥
ಅವರು ಚದುರಿ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅಂಗದನು ವಾನರರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನಿಲ್ಲಿ! ನಾವು ಯುದ್ಧ ಮಾಡೋಣ. ಓ ಜಿಗಿಯುವ ವಾನರರೇ, ಹಿಂದಿರುಗಿ!"
6.66.19
भग्नानां वो न पश्यामि परिक्रम्य महीमिमाम्।
स्थानं सर्वे निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ ॥ ६.६६.१९ ॥
ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಿ ನೋಡಿದರೂ ಚದುರಿ ಓಡಿದ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದು ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದಿರುಗಿ! ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಏಕೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ?
6.66.20
निरायुधानां क्रमतामसङ्गगतिपौरुषाः।
दारा ह्युपहसिष्यन्ति स वै घातः सुजीवताम् ॥ ६.६६.२० ॥
ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೆ ಓಡುತ್ತಿರುವ, ದೃಢ ನಡೆ ಮತ್ತು ಪೌರುಷವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರೂ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವರು. ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬದುಕಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಮರಣವೇ.
6.66.21
कुलेषु जाताः सर्वेऽस्मिन् विस्तीर्णेषु महत्सु च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा।
अनार्याः खलु यद्भीतास्त्यक्त्वा वीर्यं प्रधावत ॥ ६.६६.२१ ॥
ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಉನ್ನತ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನೀವೆಲ್ಲ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೋತಿಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಭಯದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೊರೆದು ಓಡುತ್ತಿರುವ ನೀವು ನಿಜವಾಗಿ ಅನಾರ್ಯರು.
6.66.22
विकत्थनानि वो यानि भवद्भिर्जनसंसदि।
तानि वः क्व नु यातानि सोदग्राणि हितानि च ॥ ६.६६.२२ ॥
ಜನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಆಡಿದ ಆ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳು, ಗರ್ವಭರಿತ ಮತ್ತು ಹಿತಕರ ಮಾತುಗಳು ಈಗ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದವು?
6.66.23
भीरोः प्रवादाः श्रूयन्ते यस्तु जीवति धिक्कृतः।
मार्गः सत्पुरुषैर्जुष्टः सेव्यतां त्यज्यतां भयम् ॥ ६.६६.२३ ॥
ಹೇಡಿಯ ಕುರಿತು ನಿಂದನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ; ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಅವನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಪುರುಷರು ಅನುಸರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ, ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರಿ.
6.66.24
शयामहे वा निहताः पृथिव्यामल्पजीविताः।
प्राप्नुयामो ब्रह्मलोकं दुष्प्रापं च कुयोधिभिः ॥ ६.६६.२४ ॥
ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿರುತ್ತೇವೆ; ಅಥವಾ ಹೇಡಿ ಯೋಧರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ.
6.66.25
अवाप्नुयामः कीर्तिं वा निहत्वा शत्रुमाहवे।
निहता वीरलोकस्य भोक्ष्यामो वसु वानराः ॥ ६.६६.२५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಂದು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ, ಅಥವಾ ಹತರಾಗಿ ವೀರಲೋಕದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅನುಭವಿಸೋಣ, ವಾನರರೇ.
6.66.26
न कुम्भकर्णः काकुत्स्थं दृष्ट्वा जीवन् गमिष्यति।
दीप्यमानमिवासाद्य पतङ्गो ज्वलनं यथा ॥ ६.६६.२६ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನನ್ನು ಕಂಡು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗನು; ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಸೇರಿದ ಪತಂಗದಂತೆ.
6.66.27
पलायनेन चोद्दिष्टाः प्राणान् रक्षामहे वयम्।
एकेन बहवो भग्ना यशो नाशं गमिष्यति ॥ ६.६६.२७ ॥
ಓಡಿ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣವೇ? ಒಬ್ಬನಿಂದ ಅನೇಕರು ಸೋತರೆ ಯಶಸ್ಸು ನಾಶವಾಗುವುದು.
6.66.28
एवं ब्रुवाणं तं शूरमङ्गदं कनकाङ्गदम्।
द्रवमाणास्ततो वाक्यमूचुः शूरविगर्हितम् ॥ ६.६६.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶೂರ, ಚಿನ್ನದ ತೋಳ್ಬಂದಿಯ ಅಂಗದನಿಗೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರರು ಆಗ ಶೂರರು ನಿಂದಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
6.66.29
कृतं नः कदनं घोरं कुम्भकर्णेन रक्षसा।
न स्थानकालो गच्छामो दयितं जीवितं हि नः ॥ ६.६६.२९ ॥
ರಾಕ್ಷಸ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ನಮಗೆ ಘೋರ ಸಂಹಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ನಿಲ್ಲುವ ಸಮಯವೂ ಸ್ಥಳವೂ ಅಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹೋಗೋಣ.
6.66.30
एतावदुक्त्वा वचनं सर्वे ते भेजिरे दिशः।
भीमं भीमाक्षमायान्तं दृष्ट्वा वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಯಂಕರ ನೇತ್ರಗಳ ಭೀಮ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ವಾನರ ಯೂಥಪರೆಲ್ಲರೂ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿದರು.
6.66.31
द्रवमाणास्तु ते वीरा अङ्गदेन बलीमुखाः।
सान्त्वनैश्चानुमानैश्च ततः सर्वे निवर्तिताः ॥ ६.६६.३१ ॥
ಅಂಗದನ ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೀರ ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
6.66.32
प्रहर्षमुपनीताश्च वालिपुत्रेण धीमता।
आज्ञाप्रतीक्षास्तस्थुश्च सर्वे वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३२ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಾಲಿಯ ಮಗ ಅಂಗದನಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳೂ ಆಜ್ಞೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತರು.
6.66.33
ऋषभशरभमैन्दधूम्रनीलाः
कुमुदसुषेणगवाक्षरम्भताराः।
द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्या-
स्त्वरिततराभिमुखं रणं प्रयाताः ॥ ६.६६.३३ ॥
ಋಷಭ, ಶರಭ, ಮೈಂದ, ಧೂಮ್ರ, ನೀಲ, ಕುಮುದ, ಸುಷೇಣ, ಗವಾಕ್ಷ, ರಂಭ, ತಾರ, ದ್ವಿವಿದ, ಪನಸ ಮತ್ತು ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತರು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಾನರರು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.