ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
स लङ्घयित्वा प्राकारं गिरिकूटोपमो महान्।
निर्ययौ नगरात् तूर्णं कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६६.१ ॥
ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਣ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਟੱਪ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਨਗਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ।
6.66.2
ननाद च महानादं समुद्रमभिनादयन्।
विजयन्निव निर्घातान् विधमन्निव पर्वतान् ॥ ६.६६.२ ॥
ਮਹਾਨ ਗਰਜਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ; ਮਾਨੋ ਬਿਜਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ, ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗਰਜਿਆ।
6.66.3
तमवध्यं मघवता यमेन वरुणेन वा।
प्रेक्ष्य भीमाक्षमायान्तं वानरा विप्रदुद्रुवुः ॥ ६.६६.३ ॥
ਇੰਦਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਨਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.66.4
तांस्तु विप्रद्रुतान् दृष्ट्वा राजपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
नलं नीलं गवाक्षं च कुमुदं च महाबलम् ॥ ६.६६.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਨਲ, ਨੀਲ, ਗਵਾਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁਮੁਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.66.5
आत्मनस्तानि विस्मृत्य वीर्याण्यभिजनानि च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा ॥ ६.६६.५ ॥
ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ, ਆਮ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?
6.66.6
साधु सौम्या निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ।
नालं युद्धाय वै रक्षो महतीयं विभीषिका ॥ ६.६६.६ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜੋ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਕਿਉਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਯੁੱਧ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ।
6.66.7
महतीमुत्थितामेनां राक्षसानां विभीषिकाम्।
विक्रमाद् विधमिष्यामो निवर्तध्वं प्लवङ्गमाः ॥ ६.६६.७ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇਸ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਡਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਵਾਪਸ ਜਾਓ।
6.66.8
कृच्छ्रेण तु समाश्वस्य संगम्य च ततस्ततः।
वृक्षान् गृहीत्वा हरयः सम्प्रतस्थू रणाजिरे ॥ ६.६६.८ ॥
ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
6.66.9
ते निवर्त्य तु संरब्धाः कुम्भकर्णं वनौकसः।
निजघ्नुः परमक्रुद्धाः समदा इव कुञ्जराः ॥ ६.६६.९ ॥
ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ ਮੁੜ ਕੇ ਅਤਿ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕੁੰਭਕਰਨ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
6.66.10
प्रांशुभिर्गिरिशृङ्गैश्च शिलाभिश्च महाबलाः।
पादपैः पुष्पिताग्रैश्च हन्यमानो न कम्पते ॥ ६.६६.१० ॥
ਉੱਚੇ ਪਹਾੜੀ ਸ਼ਿਖਰਾਂ, ਚੱਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕੰਬਦਾ।
6.66.11
तस्य गात्रेषु पतिता भिद्यन्ते बहवः शिलाः।
पादपाः पुष्पिताग्राश्च भग्नाः पेतुर्महीतले ॥ ६.६६.११ ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
6.66.12
सोऽपि सैन्यानि संक्रुद्धौ वानराणां महौजसाम्।
ममन्थ परमायत्तो वनान्यग्निरिवोत्थितः ॥ ६.६६.१२ ॥
ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਅਤਿ ਤਤਪਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਉੱਠੀ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ, ਮਸਲਣ ਲੱਗਾ।
6.66.13
लोहितार्द्रास्तु बहवः शेरते वानरर्षभाः।
निरस्ताः पतिता भूमौ ताम्रपुष्पा इव द्रुमाः ॥ ६.६६.१३ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਵੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ; ਤਾਂਬੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਹਨ।
6.66.14
लङ्घयन्तः प्रधावन्तो वानरा नावलोकयन्।
केचित् समुद्रे पतिताः केचिद् गगनमास्थिताः ॥ ६.६६.१४ ॥
ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਵਾਨਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ, ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਏ।
6.66.15
वध्यमानास्तु ते वीरा राक्षसेन च लीलया।
सागरं येन ते तीर्णाः पथा तेनैव दुद्रुवुः ॥ ६.६६.१५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹ ਵੀਰ ਉਸੇ ਰਾਹ ਭੱਜੇ ਜਿਸ ਰਾਹੋਂ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ।
6.66.16
ते स्थलानि तदा निम्नं विवर्णवदना भयात्।
ऋक्षा वृक्षान् समारूढाः केचित् पर्वतमाश्रिताः ॥ ६.६६.१६ ॥
ਡਰ ਨਾਲ ਫਿੱਕੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਚੀਆਂ-ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੇ; ਰਿੱਛ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਕੁਝ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
6.66.17
ममज्जुरर्णवे केचिद् गुहाः केचित् समाश्रिताः।
निपेतुः केचिदपरे केचिन्नैवावतस्थिरे।
केचिद् भूमौ निपतिताः केचित् सुप्ता मृता इव ॥ ६.६६.१७ ॥
ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਕੁਝ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ; ਕੁਝ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਟਿਕ ਨਾ ਸਕੇ; ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹਨ।
6.66.18
तान् समीक्ष्याङ्गदो भग्नान् वानरानिदमब्रवीत्।
अवतिष्ठत युध्यामो निवर्तध्वं प्लवंगमाः ॥ ६.६६.१८ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਗਦ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਖੜ੍ਹੋ! ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗੇ। ਹੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਓ ਵਾਨਰੋ, ਮੁੜ ਆਓ!"
6.66.19
भग्नानां वो न पश्यामि परिक्रम्य महीमिमाम्।
स्थानं सर्वे निवर्तध्वं किं प्राणान् परिरक्षथ ॥ ६.६६.१९ ॥
ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘੁੰਮ ਕੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਖਿੰਡ ਗਏ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਸਾਰੇ ਮੁੜੋ! ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
6.66.20
निरायुधानां क्रमतामसङ्गगतिपौरुषाः।
दारा ह्युपहसिष्यन्ति स वै घातः सुजीवताम् ॥ ६.६६.२० ॥
ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਭੱਜਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਪੌਰਖ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣਗੀਆਂ। ਚੰਗੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਹੈ।
6.66.21
कुलेषु जाताः सर्वेऽस्मिन् विस्तीर्णेषु महत्सु च।
क्व गच्छत भयत्रस्ताः प्राकृता हरयो यथा।
अनार्याः खलु यद्भीतास्त्यक्त्वा वीर्यं प्रधावत ॥ ६.६६.२१ ॥
ਇੰਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਆਮ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿੱਥੇ ਭੱਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਡਰ ਕਾਰਨ ਬਹਾਦਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਨਾਰਿਆ ਹੋ।
6.66.22
विकत्थनानि वो यानि भवद्भिर्जनसंसदि।
तानि वः क्व नु यातानि सोदग्राणि हितानि च ॥ ६.६६.२२ ॥
ਲੋਕ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਮਾਣ ਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਗੱਲਾਂ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ?
6.66.23
भीरोः प्रवादाः श्रूयन्ते यस्तु जीवति धिक्कृतः।
मार्गः सत्पुरुषैर्जुष्टः सेव्यतां त्यज्यतां भयम् ॥ ६.६६.२३ ॥
ਕਾਇਰ ਬਾਰੇ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਊਂਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਧਿੱਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਪਣਾਇਆ ਰਾਹ ਹੀ ਅਪਣਾਓ, ਡਰ ਛੱਡ ਦਿਓ।
6.66.24
शयामहे वा निहताः पृथिव्यामल्पजीविताः।
प्राप्नुयामो ब्रह्मलोकं दुष्प्रापं च कुयोधिभिः ॥ ६.६६.२४ ॥
ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਪਏ ਰਹਾਂਗੇ; ਜਾਂ ਕਾਇਰ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ।
6.66.25
अवाप्नुयामः कीर्तिं वा निहत्वा शत्रुमाहवे।
निहता वीरलोकस्य भोक्ष्यामो वसु वानराः ॥ ६.६६.२५ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਯਸ਼ ਪਾਵਾਂਗੇ, ਜਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਵੀਰਲੋਕ ਦਾ ਸੁਖ ਭੋਗਾਂਗੇ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ।
6.66.26
न कुम्भकर्णः काकुत्स्थं दृष्ट्वा जीवन् गमिष्यति।
दीप्यमानमिवासाद्य पतङ्गो ज्वलनं यथा ॥ ६.६६.२६ ॥
ਕੁੰਭਕਰਨ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਪਤੰਗਾ।
6.66.27
पलायनेन चोद्दिष्टाः प्राणान् रक्षामहे वयम्।
एकेन बहवो भग्ना यशो नाशं गमिष्यति ॥ ६.६६.२७ ॥
ਭੱਜ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਬਚਾਵਾਂਗੇ? ਇੱਕ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਹਾਰ ਜਾਣ ਤਾਂ ਯਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
6.66.28
एवं ब्रुवाणं तं शूरमङ्गदं कनकाङ्गदम्।
द्रवमाणास्ततो वाक्यमूचुः शूरविगर्हितम् ॥ ६.६६.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਉਸ ਸੂਰਮੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਵਾਲੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.66.29
कृतं नः कदनं घोरं कुम्भकर्णेन रक्षसा।
न स्थानकालो गच्छामो दयितं जीवितं हि नः ॥ ६.६६.२९ ॥
ਰਾਖਸ਼ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੇ ਸਾਡਾ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਥਾਂ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਚੱਲੀਏ।
6.66.30
एतावदुक्त्वा वचनं सर्वे ते भेजिरे दिशः।
भीमं भीमाक्षमायान्तं दृष्ट्वा वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३० ॥
ਏਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀ ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
6.66.31
द्रवमाणास्तु ते वीरा अङ्गदेन बलीमुखाः।
सान्त्वनैश्चानुमानैश्च ततः सर्वे निवर्तिताः ॥ ६.६६.३१ ॥
ਅੰਗਦ ਦੇ ਧੀਰਜ ਭਰੇ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਮੋੜ ਲਏ ਗਏ।
6.66.32
प्रहर्षमुपनीताश्च वालिपुत्रेण धीमता।
आज्ञाप्रतीक्षास्तस्थुश्च सर्वे वानरयूथपाः ॥ ६.६६.३२ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਵੱਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
6.66.33
ऋषभशरभमैन्दधूम्रनीलाः
कुमुदसुषेणगवाक्षरम्भताराः।
द्विविदपनसवायुपुत्रमुख्या-
स्त्वरिततराभिमुखं रणं प्रयाताः ॥ ६.६६.३३ ॥
ਰਿਸ਼ਭ, ਸ਼ਰਭ, ਮੈਂਦ, ਧੂਮ੍ਰ ਅਤੇ ਨੀਲ, ਕੁਮੁਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਗਵਾਕਸ਼, ਰੰਭ, ਤਾਰ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਪਨਸ ਅਤੇ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।