Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.7.1

इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसास्ते महाबलाः।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे रावणं राक्षसेश्वरम् ॥ ६.७.१ ॥

ਰਾਖਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਖਸ਼ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

6.7.2

द्विषत्पक्षमविज्ञाय नीतिबाह्यास्त्वबुद्धयः।
राजन् परिघशक्त्यृष्टिशूलपट्टिशकुन्तलम् ॥ ६.७.२ ॥

ਵੈਰੀ ਪੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਨੀਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਹੀਣ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ — ਹੇ ਰਾਜਨ — ਪਰਿਘ, ਸ਼ਕਤੀ, ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸ਼ੂਲ, ਪੱਟਿਸ਼ ਅਤੇ ਕੁੰਤ ਨਾਲ (ਲੈਸ ਸਨ)।

6.7.3

सुमहन्नो बलं कस्माद् विषादं भजते भवान्।
त्वया भोगवतीं गत्वा निर्जिताः पन्नगा युधि ॥ ६.७.३ ॥

ਸਾਡਾ ਬਲ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਭੋਗਵਤੀ ਜਾ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।

6.7.4

कैलासशिखरावासी यक्षैर्बहुभिरावृतः।
सुमहत्कदनं कृत्वा वश्यस्ते धनदः कृतः ॥ ६.७.४ ॥

ਕੈਲਾਸ਼ ਸਿਖਰ ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਰੀ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਕੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

6.7.5

स महेश्वरसख्येन श्लाघमानस्त्वया विभो।
निर्जितः समरे रोषाल्लोकपालो महाबलः ॥ ६.७.५ ॥

ਹੇ ਵਿਭੋ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਲੋਕਪਾਲ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ।

6.7.6

विनिपात्य च यक्षौघान् विक्षोभ्य विनिगृह्य च।
त्वया कैलासशिखराद् विमानमिदमाहृतम् ॥ ६.७.६ ॥

ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਕੁਲ ਅਤੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕੈਲਾਸ਼ ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਇਹ ਵਿਮਾਨ ਖੋਹ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ।

6.7.7

मयेन दानवेन्द्रेण त्वद्भयात् सख्यमिच्छता।
दुहिता तव भार्यार्थे दत्ता राक्षसपुङ्गव ॥ ६.७.७ ॥

ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮਯ ਨੇ ਤੇਰੇ ਡਰੋਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।

6.7.8

दानवेन्द्रो महाबाहो वीर्योत्सिक्तो दुरासदः।
विगृह्य वशमानीतः कुम्भीनस्याः सुखावहः ॥ ६.७.८ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਬਲ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੀ, ਅਜਿੱਤ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਫੜ ਕੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਕੁੰਭੀਨਸੀ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।

6.7.9

निर्जितास्ते महाबाहो नागा गत्वा रसातलम्।
वासुकिस्तक्षकः शङ्खो जटी च वशमाहृताः ॥ ६.७.९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਨਾਗ ਰਸਾਤਲ ਜਾ ਕੇ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰੇ; ਵਾਸੁਕੀ, ਤਕਸ਼ਕ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਜਟੀ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ।

6.7.10

अक्षया बलवन्तश्च शूरा लब्धवराः पुनः।
त्वया संवत्सरं युद्ध्वा समरे दानवा विभो ॥ ६.७.१० ॥

ਹੇ ਵਿਭੋ, ਅਕਸ਼ੈ, ਬਲਵਾਨ, ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦਾਨਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਜਿੱਤੇ ਗਏ।

6.7.11

स्वबलं समुपाश्रित्य नीता वशमरिंदम।
मायाश्चाधिगतास्तत्र बह्व्यो वै राक्षसाधिप ॥ ६.७.११ ॥

ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ; ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਧਿਪ, ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ।

6.7.12

शूराश्च बलवन्तश्च वरुणस्य सुता रणे।
निर्जितास्ते महाभाग चतुर्विधबलानुगाः ॥ ६.७.१२ ॥

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਚਤੁਰੰਗ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰੇ।

6.7.13

मृत्युदण्डमहाग्राहं शाल्मलीद्रुममण्डितम्।
कालपाशमहावीचिं यमकिंकरपन्नगम् ॥ ६.७.१३ ॥

ਮ੍ਰਿਤਯੂਦੰਡ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਬਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਕਾਲਪਾਸ਼ ਰੂਪੀ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਯਮਦੂਤਾਂ ਰੂਪੀ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲਾ (ਸਮੁੰਦਰ)।

6.7.14

महाज्वरेण दुर्धर्षं यमलोकमहार्णवम्।
अवगाह्य त्वया राजन् यमस्य बलसागरम् ॥ ६.७.१४ ॥

ਮਹਾਜ੍ਵਰ ਨਾਲ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਯਮਲੋਕ ਰੂਪੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਯਮ ਦੀ ਸੈਨਾ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

6.7.15

जयश्च विपुलः प्राप्तो मृत्युश्च प्रतिषेधितः।
सुयुद्धेन च ते सर्वे लोकस्तत्र सुतोषिताः ॥ ६.७.१५ ॥

ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।

6.7.16

क्षत्रियैर्बहुभिर्वीरैः शक्रतुल्यपराक्रमैः।
आसीद् वसुमती पूर्णा महद्भिरिव पादपैः ॥ ६.७.१६ ॥

ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਿਰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਵੇ।

6.7.17

तेषां वीर्यगुणोत्साहैर्न समो राघवो रणे।
प्रसह्य ते त्वया राजन् हताः समरदुर्जयाः ॥ ६.७.१७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

6.7.18

तिष्ठ वा किं महाराज श्रमेण तव वानरान्।
अयमेको महाबाहुरिन्द्रजित् क्षपयिष्यति ॥ ६.७.१८ ॥

ਜਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ ਜਾਓ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਮਹਾਬਾਹੂ ਇੰਦਰਜਿਤ ਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।

6.7.19

अनेन च महाराज माहेश्वरमनुत्तमम्।
इष्ट्वा यज्ञं वरो लब्धो लोके परमदुर्लभः ॥ ६.७.१९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਇਸ ਨੇ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

6.7.20

शक्तितोमरमीनं च विनिकीर्णान्त्रशैवलम्।
गजकच्छपसम्बाधमश्वमण्डूकसंकुलम् ॥ ६.७.२० ॥

ਬਰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਰੂਪੀ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਖਿੱਲਰੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਰੂਪੀ ਸਿਵਾਰ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ-ਕੱਛੂਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜੇ-ਡੱਡੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।

6.7.21

रुद्रादित्यमहाग्राहं मरुद्वसुमहोरगम्।
रथाश्वगजतोयौघं पदातिपुलिनं महत् ॥ ६.७.२१ ॥

ਰੁਦਰਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿੱਤਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਰੱਥਾਂ-ਘੋੜਿਆਂ-ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਲਾ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ।

6.7.22

अनेन हि समासाद्य देवानां बलसागरम्।
गृहीतो दैवतपतिर्लङ्कां चापि प्रवेशितः ॥ ६.७.२२ ॥

ਇਸ ਨੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਲ-ਸਾਗਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਆਂਦਾ।

6.7.23

पितामहनियोगाच्च मुक्तः शम्बरवृत्रहा।
गतस्त्रिविष्टपं राजन् सर्वदेवनमस्कृतः ॥ ६.७.२३ ॥

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਹਨਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਇੰਦਰ) ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

6.7.24

तमेव त्वं महाराज विसृजेन्द्रजितं सुतम्।
यावद् वानरसेनां तां सरामां नयति क्षयम् ॥ ६.७.२४ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਜੋ; ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਰਾਮ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੇ।

6.7.25

राजन्नापदयुक्तेयमागता प्राकृताज्जनात्।
हृदि नैव त्वया कार्या त्वं वधिष्यसि राघवम् ॥ ६.७.२५ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਬਿਪਤਾ ਕਿਸੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲੋਂ ਆਈ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖੋ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਦਾ ਵਧ ਕਰੋਗੇ।