ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.72.1
अतिकायं हतं श्रुत्वा लक्ष्मणेन महात्मना।
उद्वेगमगमद् राजा वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.७२.१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿਕਾਇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
6.72.2
धूम्राक्षः परमामर्षी सर्वशस्त्रभृतां वरः।
अकम्पनः प्रहस्तश्च कुम्भकर्णस्तथैव च ॥ ६.७२.२ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੂਮ੍ਰਾਕਸ਼, ਅਕੰਪਨ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਅਤੇ ਕੁੰਭਕਰਣ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
6.72.3
एते महाबला वीरा राक्षसा युद्धकाङ्क्षिणः।
जेतारः परसैन्यानां परैर्नित्यापराजिताः ॥ ६.७२.३ ॥
ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਅਜਿੱਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
6.72.4
ससैन्यास्ते हता वीरा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
राक्षसाः सुमहाकाया नानाशस्त्रविशारदाः ॥ ६.७२.४ ॥
ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਹ ਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
6.72.5
अन्ये च बहवः शूरा महात्मानो निपातिताः।
प्रख्यातबलवीर्येण पुत्रेणेन्द्रजिता मम ॥ ६.७२.५ ॥
ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵੀ ਡੇਗੇ ਗਏ; ਬਲ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੁਆਰਾ।
6.72.6
तौ भ्रातरौ तदा बद्धौ घोरैर्दत्तवरैः शरैः।
यन्न शक्यं सुरैः सर्वैरसुरैर्वा महाबलैः ॥ ६.७२.६ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ; ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾਬਲੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।
6.72.7
मोक्तुं तद्बन्धनं घोरं यक्षगन्धर्वपन्नगैः।
तन्न जाने प्रभावैर्वा मायया मोहनेन वा ॥ ६.७२.७ ॥
ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਪੰਨਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਇਆ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਬੰਧਨ ਖੋਲ੍ਹਣਾ — ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਮੋਹਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
6.72.8
शरबन्धाद् विमुक्तौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
ये योधा निर्गताः शूरा राक्षसा मम शासनात् ॥ ६.७२.८ ॥
ਬਾਣ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ — ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਿਕਲੇ ਸੂਰਮੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਯੋਧੇ।
6.72.9
ते सर्वे निहता युद्धे वानरैः सुमहाबलैः।
तं न पश्याम्यहं युद्धे योऽद्य रामं सलक्ष्मणम् ॥ ६.७२.९ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
6.72.10
नाशयेत् सबलं वीरं ससुग्रीवं विभीषणम्।
अहो सुबलवान् रामो महदस्त्रबलं च वै ॥ ६.७२.१० ॥
ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕੇ — ਅਹੋ! ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰਬਲ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ।
6.72.11
यस्य विक्रममासाद्य राक्षसा निधनं गताः।
तं मन्ये राघवं वीरं नारायणमनामयम् ॥ ६.७२.११ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ — ਉਸ ਵੀਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
6.72.12
तद्भयाद्धि पुरी लङ्का पिहितद्वारतोरणा।
अप्रमत्तैश्च सर्वत्र गुल्मे रक्ष्या पुरी त्वियम् ॥ ६.७२.१२ ॥
ਉਸੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਇਸ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਤੋਰਣ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ; ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਚੇਤ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਦਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨਗਰੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
6.72.13
अशोकवनिका चैव यत्र सीताभिरक्ष्यते।
निष्क्रमो वा प्रवेशो वा ज्ञातव्यः सर्वदैव नः ॥ ६.७२.१३ ॥
ਅਸ਼ੋਕਵਾਟਿਕਾ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ — ਉੱਥੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਅੰਦਰ ਆਉਣਾ ਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
6.72.14
यत्र यत्र भवेद् गुल्मस्तत्र तत्र पुनः पुनः।
सर्वतश्चापि तिष्ठध्वं स्वैः स्वैः परिवृता बलैः ॥ ६.७२.१४ ॥
ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਰਾ-ਚੌਕੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ, ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੋ।
6.72.15
द्रष्टव्यं च पदं तेषां वानराणां निशाचराः।
प्रदोषे वार्धरात्रे वा प्रत्यूषे वापि सर्वशः ॥ ६.७२.१५ ॥
ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੋ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਾਮ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਜਾਂ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸਦਾ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
6.72.16
नावज्ञा तत्र कर्तव्या वानरेषु कदाचन।
द्विषतां बलमुद्युक्तमापतत् किं स्थितं यथा ॥ ६.७२.१६ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁੱਛਤਾ ਨਾ ਵਿਖਾਓ; ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਤਿਆਰ ਫ਼ੌਜ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਮਲਾ ਕਰੇਗੀ, ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ?
6.72.17
ततस्ते राक्षसाः सर्वे श्रुत्वा लङ्काधिपस्य तत्।
वचनं सर्वमातिष्ठन् यथावत् तु महाबलाः ॥ ६.७२.१७ ॥
ਫਿਰ ਲੰਕਾਪਤੀ ਦਾ ਉਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
6.72.18
तान् सर्वान् हि समादिश्य रावणो राक्षसाधिपः।
मन्युशल्यं वहन् दीनः प्रविवेश स्वमालयम् ॥ ६.७२.१८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਰਾਵਣ ਮਨ ਦੇ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧ ਸਹਾਰਦਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
6.72.19
ततः स संदीपितकोपवह्नि-
र्निशाचराणामधिपो महाबलः।
तदेव पुत्रव्यसनं विचिन्तयन्
मुहुर्मुहुश्चैव तदा विनिःश्वसन् ॥ ६.७२.१९ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕੀ ਹੋਈ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉਸ ਵਿਨਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਹੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।