వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.72.1
अतिकायं हतं श्रुत्वा लक्ष्मणेन महात्मना।
उद्वेगमगमद् राजा वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.७२.१ ॥
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు అతికాయుని చంపాడని విని రాజు ఉద్విగ్నుడై ఈ మాటలు పలికాడు.
6.72.2
धूम्राक्षः परमामर्षी सर्वशस्त्रभृतां वरः।
अकम्पनः प्रहस्तश्च कुम्भकर्णस्तथैव च ॥ ६.७२.२ ॥
అత్యంత కోపస్వభావుడూ, సర్వ శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడూ అయిన ధూమ్రాక్షుడు, అకంపనుడు, ప్రహస్తుడు, అలాగే కుంభకర్ణుడు.
6.72.3
एते महाबला वीरा राक्षसा युद्धकाङ्क्षिणः।
जेतारः परसैन्यानां परैर्नित्यापराजिताः ॥ ६.७२.३ ॥
ఈ మహాబలశాలురు, వీర రాక్షసులు యుద్ధాన్ని కోరేవారు; శత్రు సైన్యాలను జయించినవారు, శత్రువులచే ఎప్పుడూ ఓడించబడనివారు.
6.72.4
ससैन्यास्ते हता वीरा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
राक्षसाः सुमहाकाया नानाशस्त्रविशारदाः ॥ ६.७२.४ ॥
అనాయాసంగా కార్యాలు సాధించే రాముని చేత సైన్యాలతో సహా ఆ వీర రాక్షసులు హతమయ్యారు; వారు మహాకాయులు, అనేక శస్త్రాలలో నేర్పరులు.
6.72.5
अन्ये च बहवः शूरा महात्मानो निपातिताः।
प्रख्यातबलवीर्येण पुत्रेणेन्द्रजिता मम ॥ ६.७२.५ ॥
ఇంకా అనేకమంది శూర మహాత్ములు కూడా పడగొట్టబడ్డారు; బలపరాక్రమాల్లో ప్రఖ్యాతుడైన నా కుమారుడు ఇంద్రజిత్తు చేత.
6.72.6
तौ भ्रातरौ तदा बद्धौ घोरैर्दत्तवरैः शरैः।
यन्न शक्यं सुरैः सर्वैरसुरैर्वा महाबलैः ॥ ६.७२.६ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు సోదరులు వరం పొందిన భయంకర బాణాలతో బంధింపబడ్డారు; అది దేవతలందరికీ, అసురులకు, మహాబలులకు కూడా సాధ్యం కానిది.
6.72.7
मोक्तुं तद्बन्धनं घोरं यक्षगन्धर्वपन्नगैः।
तन्न जाने प्रभावैर्वा मायया मोहनेन वा ॥ ६.७२.७ ॥
యక్షులు, గంధర్వులు, నాగులు వేసిన ఆ భయంకర బంధాన్ని విడిపించడం — అది వారి శక్తివల్లనా, మాయవల్లనా, మోహనవల్లనా నాకు తెలియదు.
6.72.8
शरबन्धाद् विमुक्तौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
ये योधा निर्गताः शूरा राक्षसा मम शासनात् ॥ ६.७२.८ ॥
బాణబంధం నుండి విముక్తులైన ఆ ఇద్దరు సోదరులు రాముడు, లక్ష్మణుడు — నా ఆజ్ఞతో బయలుదేరిన శూర రాక్షస యోధులు.
6.72.9
ते सर्वे निहता युद्धे वानरैः सुमहाबलैः।
तं न पश्याम्यहं युद्धे योऽद्य रामं सलक्ष्मणम् ॥ ६.७२.९ ॥
వారందరూ యుద్ధంలో అతిబలవంతులైన వానరులచే హతులయ్యారు. ఈ రోజు యుద్ధంలో లక్ష్మణునితో కూడిన రాముణ్ణి ఓడించగల వాడిని నేను చూడలేను.
6.72.10
नाशयेत् सबलं वीरं ससुग्रीवं विभीषणम्।
अहो सुबलवान् रामो महदस्त्रबलं च वै ॥ ६.७२.१० ॥
సేనతో, సుగ్రీవునితో, విభీషణునితో కూడిన ఆ వీరుణ్ణి నాశనం చేయగల వాడు — అహో! రాముడు అత్యంత బలవంతుడు; ఆయన అస్త్రబలం కూడా గొప్పది.
6.72.11
यस्य विक्रममासाद्य राक्षसा निधनं गताः।
तं मन्ये राघवं वीरं नारायणमनामयम् ॥ ६.७२.११ ॥
ఎవరి పరాక్రమాన్ని ఎదుర్కొని రాక్షసులు మరణం పొందారో — ఆ వీర రాఘవుణ్ణి నిర్దోషుడైన నారాయణునిగా నేను భావిస్తున్నాను.
6.72.12
तद्भयाद्धि पुरी लङ्का पिहितद्वारतोरणा।
अप्रमत्तैश्च सर्वत्र गुल्मे रक्ष्या पुरी त्वियम् ॥ ६.७२.१२ ॥
ఆ భయంవల్లనే ఈ లంకా నగరం ద్వారాలు, తోరణాలు మూసివేయాలి; ప్రతిచోటా అప్రమత్తులైన కాపలా దళాలచే ఈ నగరాన్ని రక్షించాలి.
6.72.13
अशोकवनिका चैव यत्र सीताभिरक्ष्यते।
निष्क्रमो वा प्रवेशो वा ज्ञातव्यः सर्वदैव नः ॥ ६.७२.१३ ॥
అశోకవనిక, సీత రక్షించబడుతున్న చోటు — అక్కడ బయటకు వెళ్లడం లేదా లోపలికి రావడం ఎల్లప్పుడూ మనకు తెలిసి ఉండాలి.
6.72.14
यत्र यत्र भवेद् गुल्मस्तत्र तत्र पुनः पुनः।
सर्वतश्चापि तिष्ठध्वं स्वैः स्वैः परिवृता बलैः ॥ ६.७२.१४ ॥
కాపలా స్థావరం ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ మళ్ళీ మళ్ళీ, అన్ని వైపులా, ఎవరి సైన్యంతో వారు చుట్టుముట్టబడి స్థిరంగా నిలబడండి.
6.72.15
द्रष्टव्यं च पदं तेषां वानराणां निशाचराः।
प्रदोषे वार्धरात्रे वा प्रत्यूषे वापि सर्वशः ॥ ६.७२.१५ ॥
ఓ రాత్రిచరులారా! ఆ వానరుల స్థానాన్ని సాయంత్రం, అర్ధరాత్రి, లేదా తెల్లవారుజామున ఎల్లప్పుడూ గమనిస్తూ ఉండాలి.
6.72.16
नावज्ञा तत्र कर्तव्या वानरेषु कदाचन।
द्विषतां बलमुद्युक्तमापतत् किं स्थितं यथा ॥ ६.७२.१६ ॥
వానరుల పట్ల ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చూపరాదు; శత్రువుల సిద్ధమైన సైన్యం ఎలా, ఎప్పుడు దాడి చేస్తుందో ఎవరికి తెలుసు?
6.72.17
ततस्ते राक्षसाः सर्वे श्रुत्वा लङ्काधिपस्य तत्।
वचनं सर्वमातिष्ठन् यथावत् तु महाबलाः ॥ ६.७२.१७ ॥
అప్పుడు లంకాధిపతి ఆ ఆజ్ఞను విన్న ఆ మహాబలులైన రాక్షసులంతా దానిని యథావిధిగా నెరవేర్చారు.
6.72.18
तान् सर्वान् हि समादिश्य रावणो राक्षसाधिपः।
मन्युशल्यं वहन् दीनः प्रविवेश स्वमालयम् ॥ ६.७२.१८ ॥
వారందరికీ ఆజ్ఞ ఇచ్చి, రాక్షసాధిపతి రావణుడు మనసులోని కోపమనే ముల్లును మోస్తూ, దీనుడై తన నివాసంలోకి ప్రవేశించాడు.
6.72.19
ततः स संदीपितकोपवह्नि-
र्निशाचराणामधिपो महाबलः।
तदेव पुत्रव्यसनं विचिन्तयन्
मुहुर्मुहुश्चैव तदा विनिःश्वसन् ॥ ६.७२.१९ ॥
అప్పుడు కోపాగ్ని రగిలిన ఆ మహాబలుడైన రాక్షసాధిపతి, తన కుమారుల వినాశాన్నే మళ్లీ మళ్లీ ఆలోచిస్తూ దీర్ఘంగా నిట్టూర్చాడు.