Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.78

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.78.1

निकुम्भं निहतं श्रुत्वा कुम्भं च विनिपातितम्।
रावणः परमामर्षी प्रजज्वालानलो यथा ॥ ६.७८.१ ॥

ନିକୁମ୍ଭ ନିହତ ହୋଇଛି ଓ କୁମ୍ଭ ପଡ଼ି ଯାଇଛି ଶୁଣି, ପରମ କ୍ରୋଧୀ ରାବଣ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଉଠିଲା।

6.78.2

नैर्ऋतः क्रोधशोकाभ्यां द्वाभ्यां तु परिमूर्च्छितः।
खरपुत्रं विशालाक्षं मकराक्षमचोदयत् ॥ ६.७८.२ ॥

କ୍ରୋଧ ଓ ଶୋକ ଦୁହିଁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ନୈର୍ଋତ (ରାବଣ) ଖରପୁତ୍ର ମକରାକ୍ଷକୁ ପ୍ରେରିତ କଲା।

6.78.3

गच्छ पुत्र मयाऽऽज्ञप्तो बलेनाभिसमन्वितः।
राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तौ सवनौकसौ ॥ ६.७८.३ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେନା ସହିତ ଯାଅ; ସେହି ଦୁଇ ବନବାସୀ — ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଧ କର।

6.78.4

रावणस्य वचः श्रुत्वा शूरमानी खरात्मजः।
बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मकराक्षो निशाचरम् ॥ ६.७८.४ ॥

ରାବଣର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ନିଜକୁ ଶୂର ଭାବୁଥିବା ଖରପୁତ୍ର ମକରାକ୍ଷ ହର୍ଷିତ ହୋଇ "ଅତି ଭଲ" କହି ସେହି ନିଶାଚରକୁ କହିଲା।

6.78.5

सोऽभिवाद्य दशग्रीवं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।
निर्जगाम गृहाच्छुभ्राद् रावणस्याज्ञया बली ॥ ६.७८.५ ॥

ସେ ଦଶଗ୍ରୀବକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ କଲା, ତା'ପରେ ରାବଣର ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ବଳବାନ ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୃହରୁ ବାହାରି ଗଲା।

6.78.6

समीपस्थं बलाध्यक्षं खरपुत्रोऽब्रवीद् वचः।
रथमानीयतां तूर्णं सैन्यं त्वानीयतां त्वरात् ॥ ६.७८.६ ॥

ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେନାପତିଙ୍କୁ ଖରପୁତ୍ର କହିଲା: "ରଥ ଶୀଘ୍ର ଆଣାଯାଉ; ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଏକତ୍ର କରାଯାଉ।"

6.78.7

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो निशाचरः।
स्यन्दनं च बलं चैव समीपं प्रत्यपादयत् ॥ ६.७८.७ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସେନାପତି ନିଶାଚର ରଥ ଓ ସେନାକୁ ନିକଟକୁ ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲା।

6.78.8

प्रदक्षिणं रथं कृत्वा समारुह्य निशाचरः।
सूतं संचोदयामास शीघ्रं वै रथमावह ॥ ६.७८.८ ॥

ରଥକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ତା ଉପରେ ଚଢ଼ି ନିଶାଚର ସାରଥିକୁ ଶୀଘ୍ର ରଥ ଚଳାଇବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲା।

6.78.9

अथ तान् राक्षसान् सर्वान् मकराक्षोऽब्रवीदिदम्।
यूयं सर्वे प्रयुध्यध्वं पुरस्तान्मम राक्षसाः ॥ ६.७८.९ ॥

ତେବେ ମକରାକ୍ଷ ସେହି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲା, 'ହେ ରାକ୍ଷସଗଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଥାଇ ଯୁଦ୍ଧ କର।'

6.78.10

अहं राक्षसराजेन रावणेन महात्मना।
आज्ञप्तः समरे हन्तुं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७८.१० ॥

ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

6.78.11

अद्य रामं वधिष्यामि लक्ष्मणं च निशाचराः।
शाखामृगं च सुग्रीवं वानरांश्च शरोत्तमैः ॥ ६.७८.११ ॥

ଆଜି ମୁଁ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବି, ହେ ନିଶାଚରଗଣ! ଉତ୍ତମ ଶରରେ ଶାଖାମୃଗ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାନରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିବି।

6.78.12

अद्य शूलनिपातैश्च वानराणां महाचमूम्।
प्रदहिष्यामि सम्प्राप्तां शुष्केन्धनमिवानलः ॥ ६.७८.१२ ॥

ଆଜି ମୁଁ ଶୂଳର ପ୍ରହାରରେ, ଶୁଖିଲା କାଠକୁ ଅଗ୍ନି ଜାଳିଦିଏ ସେହିପରି, ଆସିଥିବା ବାନରମାନଙ୍କର ସେହି ମହା ସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବି।

6.78.13

मकराक्षस्य तच्छ्रुत्वा वचनं ते निशाचराः।
सर्वे नानायुधोपेता बलवन्तः समाहिताः ॥ ६.७८.१३ ॥

ମକରାକ୍ଷଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେସମସ୍ତ ନିଶାଚର ବଳବାନ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

6.78.14

ते कामरूपिणः क्रूरा दंष्ट्रिणः पिङ्गलेक्षणाः।
मातंगा इव नर्दन्तो ध्वस्तकेशा भयावहाः ॥ ६.७८.१४ ॥

ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କ୍ରୂର, ଦାଢ଼ବିଶିଷ୍ଟ, ପିଙ୍ଗଳ ନୟନ, ହାତୀ ପରି ଗର୍ଜନକାରୀ, ବିଥୁରା କେଶ ଓ ଭୟଙ୍କର ସେମାନେ ଥିଲେ।

6.78.15

परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम्।
अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम् ॥ ६.७८.१५ ॥

ମହାକାୟ ସେମାନେ ଖରପୁତ୍ର ମହାକାୟଙ୍କୁ ଘେରି ହର୍ଷରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।

6.78.16

शङ्खभेरीसहस्राणामाहतानां समन्ततः।
क्ष्वेलितास्फोटितानां च तत्र शब्दो महानभूत् ॥ ६.७८.१६ ॥

ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ସହସ୍ର ଶଙ୍ଖ ଓ ଭେରୀ ବାଜିଲା; ଗର୍ଜନ ଓ ତାଳି ମିଶି ସେଠାରେ ମହାଶବ୍ଦ ହେଲା।

6.78.17

प्रभ्रष्टोऽथ करात् तस्य प्रतोदः सारथेस्तदा।
पपात सहसा दैवाद् ध्वजस्तस्य तु रक्षसः ॥ ६.७८.१७ ॥

ସେତେବେଳେ ସାରଥିର ହାତରୁ ଅଙ୍କୁଶ ଖସି ପଡ଼ିଲା; ଦୈବବଶରୁ ସେହି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ମଧ୍ୟ ହଠାତ୍ ପଡ଼ିଗଲା।

6.78.18

तस्य ते रथसंयुक्ता हया विक्रमवर्जिताः।
चरणैराकुलैर्गत्वा दीनाः सास्रमुखा ययुः ॥ ६.७८.१८ ॥

ତାଙ୍କ ରଥରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ପରାକ୍ରମ ହରାଇ, ଅସ୍ଥିର ପାଦରେ, ଦୀନ ହୋଇ, ଲୁହଭରା ମୁଖରେ ଆଗକୁ ଗଲେ।

6.78.19

प्रवाति पवनस्तस्मिन् सपांसुः खरदारुणः।
निर्याणे तस्य रौद्रस्य मकराक्षस्य दुर्मतेः ॥ ६.७८.१९ ॥

ସେହି କ୍ରୂର ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ମକରାକ୍ଷ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ଧୂଳିରେ ଭରା କଠୋର ଓ ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିଲା।

6.78.20

तानि दृष्ट्वा निमित्तानि राक्षसा वीर्यवत्तमाः।
अचिन्त्य निर्गताः सर्वे यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७८.२० ॥

ସେହି ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ସେଥିକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଠାକୁ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ।

6.78.21

घनगजमहिषाङ्गतुल्यवर्णाः
समरमुखेष्वसकृद्गदासिभिन्नाः।
अहमहमिति युद्धकौशलास्ते
रजनिचराः परिबभ्रमुर्मुहुस्ते ॥ ६.७८.२१ ॥

ମେଘ, ହାତୀ ଓ ମହିଷ ପରି ରଙ୍ଗର ସେହି ରାତ୍ରିଚର ମାନେ ରଣମୁଖରେ ଗଦା ଓ ଖଡ଼୍‌ଗରେ ବାରମ୍ବାର ଆହତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ "ମୁଁ ଆଗେ, ମୁଁ ଆଗେ" କହି ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳରେ ବାରମ୍ବାର ବୁଲିଲେ।