వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.78.1
निकुम्भं निहतं श्रुत्वा कुम्भं च विनिपातितम्।
रावणः परमामर्षी प्रजज्वालानलो यथा ॥ ६.७८.१ ॥
నికుంభుడు హతుడయ్యాడని, కుంభుడు నేలకూలాడని విని, అత్యంత ఆగ్రహించిన రావణుడు అగ్నిలా జ్వలించాడు.
6.78.2
नैर्ऋतः क्रोधशोकाभ्यां द्वाभ्यां तु परिमूर्च्छितः।
खरपुत्रं विशालाक्षं मकराक्षमचोदयत् ॥ ६.७८.२ ॥
క్రోధంతో, శోకంతో రెండింటితోనూ అత్యంతగా కలత చెందిన నైరృతుడు (రావణుడు) ఖరుని కుమారుడైన మకరాక్షుని ప్రేరేపించాడు.
6.78.3
गच्छ पुत्र मयाऽऽज्ञप्तो बलेनाभिसमन्वितः।
राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तौ सवनौकसौ ॥ ६.७८.३ ॥
కుమారా, నా ఆజ్ఞ ప్రకారం సైన్యంతో వెళ్లు; ఆ ఇద్దరు అడవివాసులైన రాఘవుని, లక్ష్మణుని సంహరించు.
6.78.4
रावणस्य वचः श्रुत्वा शूरमानी खरात्मजः।
बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मकराक्षो निशाचरम् ॥ ६.७८.४ ॥
రావణుని మాటలు విని, తనను తాను శూరునిగా భావించుకున్న ఖరపుత్రుడు మకరాక్షుడు సంతోషించి "సరే" అని ఆ నిశాచరునితో పలికాడు.
6.78.5
सोऽभिवाद्य दशग्रीवं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।
निर्जगाम गृहाच्छुभ्राद् रावणस्याज्ञया बली ॥ ६.७८.५ ॥
అతను దశగ్రీవునికి నమస్కరించి, ప్రదక్షిణ చేసి, రావణుని ఆజ్ఞ మేరకు ఆ ప్రకాశవంతమైన గృహం నుండి బలవంతుడు బయలుదేరాడు.
6.78.6
समीपस्थं बलाध्यक्षं खरपुत्रोऽब्रवीद् वचः।
रथमानीयतां तूर्णं सैन्यं त्वानीयतां त्वरात् ॥ ६.७८.६ ॥
దగ్గర నిలిచిన సేనాధిపతితో ఖరపుత్రుడు ఇలా పలికాడు: "రథాన్ని వెంటనే తీసుకురండి; సైన్యాన్ని కూడా త్వరగా సమకూర్చండి."
6.78.7
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो निशाचरः।
स्यन्दनं च बलं चैव समीपं प्रत्यपादयत् ॥ ६.७८.७ ॥
అతని ఆ మాటలు విని సేనాధిపతియైన నిశాచరుడు రథాన్ని, సైన్యాన్ని కూడా దగ్గరకు తెప్పించాడు.
6.78.8
प्रदक्षिणं रथं कृत्वा समारुह्य निशाचरः।
सूतं संचोदयामास शीघ्रं वै रथमावह ॥ ६.७८.८ ॥
రథానికి ప్రదక్షిణం చేసి, దానిపై ఎక్కిన నిశాచరుడు సారథిని వేగంగా రథాన్ని నడపమని ప్రోత్సహించాడు.
6.78.9
अथ तान् राक्षसान् सर्वान् मकराक्षोऽब्रवीदिदम्।
यूयं सर्वे प्रयुध्यध्वं पुरस्तान्मम राक्षसाः ॥ ६.७८.९ ॥
అప్పుడు మకరాక్షుడు ఆ రాక్షసులందరితో ఇలా అన్నాడు: 'రాక్షసులారా, మీరంతా నా ముందు నిలిచి యుద్ధం చేయండి.'
6.78.10
अहं राक्षसराजेन रावणेन महात्मना।
आज्ञप्तः समरे हन्तुं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७८.१० ॥
మహాత్ముడైన రాక్షసరాజు రావణుడు యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరు రాముడిని, లక్ష్మణుడిని చంపమని నాకు ఆజ్ఞాపించాడు.
6.78.11
अद्य रामं वधिष्यामि लक्ष्मणं च निशाचराः।
शाखामृगं च सुग्रीवं वानरांश्च शरोत्तमैः ॥ ६.७८.११ ॥
ఈ రోజు నేను రాముడిని, లక్ష్మణుడిని చంపుతాను, నిశాచరులారా! ఉత్తమ బాణాలతో వానరుడైన సుగ్రీవుడిని, వానరులను కూడా చంపుతాను.
6.78.12
अद्य शूलनिपातैश्च वानराणां महाचमूम्।
प्रदहिष्यामि सम्प्राप्तां शुष्केन्धनमिवानलः ॥ ६.७८.१२ ॥
ఈ రోజు నేను శూలాల పాతంతో, ఎండిన కట్టెను అగ్ని దహించినట్లు, వానరుల ఆ మహాసేనను దహించివేస్తాను.
6.78.13
मकराक्षस्य तच्छ्रुत्वा वचनं ते निशाचराः।
सर्वे नानायुधोपेता बलवन्तः समाहिताः ॥ ६.७८.१३ ॥
మకరాక్షుని ఆ మాటను విని, నానావిధ ఆయుధాలతో కూడిన ఆ రాక్షసులందరూ బలవంతులై, సన్నద్ధులై నిలిచారు.
6.78.14
ते कामरूपिणः क्रूरा दंष्ट्रिणः पिङ्गलेक्षणाः।
मातंगा इव नर्दन्तो ध्वस्तकेशा भयावहाः ॥ ६.७८.१४ ॥
కామరూపులు, క్రూరులు, కోరలు గలవారు, పింగళ నేత్రులు, ఏనుగుల వలె గర్జించేవారు, చెదిరిన జుట్టు గలవారు, భయం కలిగించేవారు వారు.
6.78.15
परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम्।
अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम् ॥ ६.७८.१५ ॥
మహాకాయులైన వారు ఖరుని కుమారుడైన మహాకాయుని చుట్టుముట్టి, సంతోషంతో భూమిని కంపింపజేస్తూ ముందుకు సాగారు.
6.78.16
शङ्खभेरीसहस्राणामाहतानां समन्ततः।
क्ष्वेलितास्फोटितानां च तत्र शब्दो महानभूत् ॥ ६.७८.१६ ॥
అన్ని వైపులా వేలాది శంఖాలు, భేరీలు మ్రోగాయి; గర్జనలు, చప్పట్లు కలిసి అక్కడ గొప్ప ధ్వని ఏర్పడింది.
6.78.17
प्रभ्रष्टोऽथ करात् तस्य प्रतोदः सारथेस्तदा।
पपात सहसा दैवाद् ध्वजस्तस्य तु रक्षसः ॥ ६.७८.१७ ॥
అప్పుడు ఆ సారథి చేతి నుండి అంకుశం జారిపడింది; దైవవశాత్తు ఆ రాక్షసుని ధ్వజం కూడా అకస్మాత్తుగా పడిపోయింది.
6.78.18
तस्य ते रथसंयुक्ता हया विक्रमवर्जिताः।
चरणैराकुलैर्गत्वा दीनाः सास्रमुखा ययुः ॥ ६.७८.१८ ॥
అతని రథానికి కట్టిన ఆ గుర్రాలు శౌర్యం కోల్పోయి, తడబడే కాళ్లతో, దీనంగా కన్నీటి ముఖాలతో ముందుకు సాగాయి.
6.78.19
प्रवाति पवनस्तस्मिन् सपांसुः खरदारुणः।
निर्याणे तस्य रौद्रस्य मकराक्षस्य दुर्मतेः ॥ ६.७८.१९ ॥
ఆ క్రూరుడు, దుర్బుద్ధి గల మకరాక్షుడు బయలుదేరినప్పుడు, ధూళితో కూడిన భయంకరమైన గాలి వీచింది.
6.78.20
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि राक्षसा वीर्यवत्तमाः।
अचिन्त्य निर्गताः सर्वे यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७८.२० ॥
ఆ శకునాలను చూసినా, ఆ పరాక్రమవంతులైన రాక్షసులంతా వాటిని లెక్కచేయక, రాముడు, లక్ష్మణుడు ఉన్నచోటికి బయలుదేరారు.
6.78.21
घनगजमहिषाङ्गतुल्यवर्णाः
समरमुखेष्वसकृद्गदासिभिन्नाः।
अहमहमिति युद्धकौशलास्ते
रजनिचराः परिबभ्रमुर्मुहुस्ते ॥ ६.७८.२१ ॥
మేఘాలు, ఏనుగులు, దున్నపోతుల వంటి రంగులు గల ఆ రాత్రిచరులు యుద్ధముఖాలలో గదలతో, ఖడ్గాలతో పదేపదే గాయపడినా, "నేను ముందు, నేను ముందు" అంటూ యుద్ధనైపుణ్యంతో మళ్ళీ మళ్ళీ తిరిగారు.