ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.78.1
निकुम्भं निहतं श्रुत्वा कुम्भं च विनिपातितम्।
रावणः परमामर्षी प्रजज्वालानलो यथा ॥ ६.७८.१ ॥
ਨਿਕੁੰਭ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁੰਭ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਵਣ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ।
6.78.2
नैर्ऋतः क्रोधशोकाभ्यां द्वाभ्यां तु परिमूर्च्छितः।
खरपुत्रं विशालाक्षं मकराक्षमचोदयत् ॥ ६.७८.२ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਸੋਗ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਏ ਨੈਰਿਤ (ਰਾਵਣ) ਨੇ ਖਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
6.78.3
गच्छ पुत्र मयाऽऽज्ञप्तो बलेनाभिसमन्वितः।
राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तौ सवनौकसौ ॥ ६.७८.३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਫ਼ੌਜ ਸਮੇਤ ਜਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗਲਵਾਸੀਆਂ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
6.78.4
रावणस्य वचः श्रुत्वा शूरमानी खरात्मजः।
बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मकराक्षो निशाचरम् ॥ ६.७८.४ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਮਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਖਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ "ਬਹੁਤ ਠੀਕ" ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
6.78.5
सोऽभिवाद्य दशग्रीवं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।
निर्जगाम गृहाच्छुभ्राद् रावणस्याज्ञया बली ॥ ६.७८.५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ।
6.78.6
समीपस्थं बलाध्यक्षं खरपुत्रोऽब्रवीद् वचः।
रथमानीयतां तूर्णं सैन्यं त्वानीयतां त्वरात् ॥ ६.७८.६ ॥
ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰਥ ਝਟਪਟ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ; ਸੈਨਾ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।"
6.78.7
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो निशाचरः।
स्यन्दनं च बलं चैव समीपं प्रत्यपादयत् ॥ ६.७८.७ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਰਥ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
6.78.8
प्रदक्षिणं रथं कृत्वा समारुह्य निशाचरः।
सूतं संचोदयामास शीघ्रं वै रथमावह ॥ ६.७८.८ ॥
ਰਥ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਰਥ ਹਾਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
6.78.9
अथ तान् राक्षसान् सर्वान् मकराक्षोऽब्रवीदिदम्।
यूयं सर्वे प्रयुध्यध्वं पुरस्तान्मम राक्षसाः ॥ ६.७८.९ ॥
ਫਿਰ ਮਕਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਰਾਖਸ਼ੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰੋ।'
6.78.10
अहं राक्षसराजेन रावणेन महात्मना।
आज्ञप्तः समरे हन्तुं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७८.१० ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
6.78.11
अद्य रामं वधिष्यामि लक्ष्मणं च निशाचराः।
शाखामृगं च सुग्रीवं वानरांश्च शरोत्तमैः ॥ ६.७८.११ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੋ! ਉੱਤਮ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਖਾਮ੍ਰਿਗ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਾਂਗਾ।
6.78.12
अद्य शूलनिपातैश्च वानराणां महाचमूम्।
प्रदहिष्यामि सम्प्राप्तां शुष्केन्धनमिवानलः ॥ ६.७८.१२ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਸ਼ੂਲਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਸੁੱਕੇ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਅੱਗ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
6.78.13
मकराक्षस्य तच्छ्रुत्वा वचनं ते निशाचराः।
सर्वे नानायुधोपेता बलवन्तः समाहिताः ॥ ६.७८.१३ ॥
ਮਕਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
6.78.14
ते कामरूपिणः क्रूरा दंष्ट्रिणः पिङ्गलेक्षणाः।
मातंगा इव नर्दन्तो ध्वस्तकेशा भयावहाः ॥ ६.७८.१४ ॥
ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਰੂਰ, ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿੰਗਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ, ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਉਹ ਸਨ।
6.78.15
परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम्।
अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम् ॥ ६.७८.१५ ॥
ਵੱਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਕਾਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.78.16
शङ्खभेरीसहस्राणामाहतानां समन्ततः।
क्ष्वेलितास्फोटितानां च तत्र शब्दो महानभूत् ॥ ६.७८.१६ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਖ ਅਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਗਰਜਣ ਅਤੇ ਤਾੜੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਉੱਥੇ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ।
6.78.17
प्रभ्रष्टोऽथ करात् तस्य प्रतोदः सारथेस्तदा।
पपात सहसा दैवाद् ध्वजस्तस्य तु रक्षसः ॥ ६.७८.१७ ॥
ਤਦ ਉਸ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅੰਕੁਸ਼ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਦੈਵ ਵੱਸ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਧੁਜਾ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਈ।
6.78.18
तस्य ते रथसंयुक्ता हया विक्रमवर्जिताः।
चरणैराकुलैर्गत्वा दीनाः सास्रमुखा ययुः ॥ ६.७८.१८ ॥
ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਬਲ ਗਵਾ ਕੇ, ਡਗਮਗਾਉਂਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੇ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.78.19
प्रवाति पवनस्तस्मिन् सपांसुः खरदारुणः।
निर्याणे तस्य रौद्रस्य मकराक्षस्य दुर्मतेः ॥ ६.७८.१९ ॥
ਉਸ ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਧੂੜ ਭਰੀ, ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਚੱਲੀ।
6.78.20
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि राक्षसा वीर्यवत्तमाः।
अचिन्त्य निर्गताः सर्वे यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.७८.२० ॥
ਉਹ ਅਪਸ਼ਗਨ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਨਿਕਲ ਤੁਰੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਨ।
6.78.21
घनगजमहिषाङ्गतुल्यवर्णाः
समरमुखेष्वसकृद्गदासिभिन्नाः।
अहमहमिति युद्धकौशलास्ते
रजनिचराः परिबभ्रमुर्मुहुस्ते ॥ ६.७८.२१ ॥
ਬੱਦਲਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਝਾਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼, ਰਣ ਦੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਤੇ ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਵੀ "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ" ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ-ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।