ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.79.1
निर्गतं मकराक्षं ते दृष्ट्वा वानरपुंगवाः।
आप्लुत्य सहसा सर्वे योद्धुकामा व्यवस्थिताः ॥ ६.७९.१ ॥
ମକରାକ୍ଷ ବାହାରି ଆସିବାର ଦେଖି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ହଠାତ୍ ଡେଇଁ ପଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
6.79.2
ततः प्रवृत्तं सुमहत् तद् युद्धं लोमहर्षणम्।
निशाचरैः प्लवंगानां देवानां दानवैरिव ॥ ६.७९.२ ॥
ତା'ପରେ ବାନର ଓ ନିଶାଚରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.79.3
वृक्षशूलनिपातैश्च गदापरिघपातनैः।
अन्योन्यं मर्दयन्ति स्म तदा कपिनिशाचराः ॥ ६.७९.३ ॥
ସେତେବେଳେ ବାନର ଓ ନିଶାଚରମାନେ ଗଛ ଓ ଶୂଳର ପ୍ରହାର ଏବଂ ଗଦା ଓ ପରିଘର ଆଘାତରେ ପରସ୍ପରକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.79.4
शक्तिखड्गगदाकुन्तैस्तोमरैश्च निशाचराः।
पट्टिशैर्भिन्दिपालैश्च बाणपातैः समन्ततः ॥ ६.७९.४ ॥
ଶକ୍ତି, ଖଡ୍ଗ, ଗଦା, କୁନ୍ତ ଓ ତୋମରରେ ଏବଂ ପଟ୍ଟିଶ, ଭିନ୍ଦିପାଳ ଓ ବାଣବର୍ଷଣରେ ନିଶାଚରମାନେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
6.79.5
पाशमुद्गरदण्डैश्च निर्घातैश्चापरैस्तथा।
कदनं कपिसिंहानां चक्रुस्ते रजनीचराः ॥ ६.७९.५ ॥
ପାଶ, ମୁଦ୍ଗର, ଦଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟ ବଜ୍ର ସମାନ ଆଘାତରେ ସେହି ନିଶାଚରମାନେ ବାନରସିଂହମାନଙ୍କର ସଂହାର କଲେ।
6.79.6
बाणौघैरर्दिताश्चापि खरपुत्रेण वानराः।
सम्भ्रान्तमनसः सर्वे दुद्रुवुर्भयपीडिताः ॥ ६.७९.६ ॥
ଖରଙ୍କ ପୁଅର ବାଣବର୍ଷଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଚଳିତ ମନରେ ଓ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ।
6.79.7
तान् दृष्ट्वा राक्षसाः सर्वे द्रवमाणान् वनौकसः।
नेदुस्ते सिंहवद् दृप्ता राक्षसा जितकाशिनः ॥ ६.७९.७ ॥
ପଳାଉଥିବା ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ; ନିଜକୁ ବିଜୟୀ ଭାବୁଥିବା ସେହି ଗର୍ବିତ ରାକ୍ଷସମାନେ।
6.79.8
विद्रवत्सु तदा तेषु वानरेषु समन्ततः।
रामस्तान् वारयामास शरवर्षेण राक्षसान् ॥ ६.७९.८ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ବାନରମାନେ ଚାରିଦିଗରେ ପଳାଉଥିବା ବେଳେ, ରାମ ବାଣବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
6.79.9
वारितान् राक्षसान् दृष्ट्वा मकराक्षो निशाचरः।
कोपानलसमाविष्टो वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.७९.९ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ରୋକାଯାଇଥିବା ଦେଖି ନିଶାଚର ମକରାକ୍ଷ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.79.10
तिष्ठ राम मया सार्धं द्वन्द्वयुद्धं भविष्यति।
त्याजयिष्यामि ते प्राणान् धनुर्मुक्तैः शितैः शरैः ॥ ६.७९.१० ॥
ରାମ, ଅଟକ! ମୋ ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ହେବ; ଧନୁରୁ ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରାଣ ନେବି।
6.79.11
यत् तदा दण्डकारण्ये पितरं हतवान् मम।
तदग्रतः स्वकर्मस्थं स्मृत्वा रोषोऽभिवर्धते ॥ ६.७९.११ ॥
ସେତେବେଳେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲ; ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ କର୍ମରେ ସ୍ଥିର ସେହି ପିତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମୋ କ୍ରୋଧ ବଢ଼ୁଛି।
6.79.12
दह्यन्ते भृशमङ्गानि दुरात्मन् मम राघव।
यन्मयासि न दृष्टस्त्वं तस्मिन् काले महावने ॥ ६.७९.१२ ॥
ହେ ଦୁରାତ୍ମା ରାଘବ! ସେହି ମହାବନରେ ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖି ନ ଥିବାରୁ ମୋର ଅଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଳୁଛି।
6.79.13
दिष्ट्यासि दर्शनं राम मम त्वं प्राप्तवानिह।
कांक्षितोऽसि क्षुधार्तस्य सिंहस्येवेतरो मृगः ॥ ६.७९.१३ ॥
ରାମ, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମୋତେ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ। କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ସିଂହ ପାଇଁ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ମୃଗ ଇଚ୍ଛିତ, ସେପରି ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛିତ।
6.79.14
अद्य मद्बाणवेगेन प्रेतराड्विषयं गतः।
ये त्वया निहताः शूराः सह तैश्च वसिष्यसि ॥ ६.७९.१४ ॥
ଆଜି ମୋ ବାଣର ବେଗରେ ତୁମେ ଯମଲୋକକୁ ଯିବ; ତୁମେ ବଧ କରିଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ରହିବ।
6.79.15
बहुनात्र किमुक्तेन शृणु राम वचो मम।
पश्यन्तु सकला लोकास्त्वां मां चैव रणाजिरे ॥ ६.७९.१५ ॥
ଏଠାରେ ଅଧିକ କହିବାରେ କ'ଣ ଲାଭ? ରାମ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ରଣଭୂମିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ଓ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତୁ।
6.79.16
अस्त्रैर्वा गदया वापि बाहुभ्यां वा रणाजिरे।
अभ्यस्तं येन वा राम वर्ततां तेन वा मृधम् ॥ ६.७९.१६ ॥
ରାମ, ଅସ୍ତ୍ରରେ, ଗଦାରେ, କିମ୍ବା ବାହୁବଳରେ, ରଣଭୂମିରେ ତୁମେ ଯାହାର ଅଭ୍ୟାସ କରିଛ ତାହାରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉ।
6.79.17
मकराक्षवचः श्रुत्वा रामो दशरथात्मजः।
अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यमुत्तरोत्तरवादिनम् ॥ ६.७९.१७ ॥
ମକରାକ୍ଷଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ହସି ହସି, ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ତର ଦେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.79.18
कत्थसे किं वृथा रक्षो बहून्यसदृशानि ते।
न रणे शक्यते जेतुं विना युद्धेन वाग्बलात् ॥ ६.७९.१८ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସ, ବୃଥା କାହିଁକି ଗର୍ବ କରୁଛ? ତୁମର ଅନେକ କଥା ଅନୁଚିତ। ଯୁଦ୍ଧ ବିନା କେବଳ ବାକ୍ୟବଳରେ ରଣରେ କାହାକୁ ଜିଣିହେବ ନାହିଁ।
6.79.19
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां त्वत्पिता च यः।
त्रिशिरा दूषणश्चापि दण्डके निहतो मया ॥ ६.७९.१९ ॥
ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ, ତୁମ ପିତା, ତ୍ରିଶିରା ଓ ଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।
6.79.20
स्वाशिताश्चापि मांसेन गृध्रगोमायुवायसाः।
भविष्यन्त्यद्य वै पाप तीक्ष्णतुण्डनखाङ्कुशाः ॥ ६.७९.२० ॥
ହେ ପାପୀ, ଆଜି ଗଧ, ଶିଆଳ ଓ କାଉମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚଞ୍ଚୁ, ନଖ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ପରି ପଞ୍ଜାରେ ମାଂସ ଖାଇ ତୃପ୍ତ ହେବେ।
6.79.21
राघवेणैवमुक्तस्तु मकराक्षो महाबलः।
बाणौघानमुचत् तस्मै राघवाय रणाजिरे ॥ ६.७९.२१ ॥
ରାଘବ ଏହିପରି କହିବାରୁ ମହାବଳ ମକରାକ୍ଷ ରଣଭୂମିରେ ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ବାଣର ଧାରା ଛାଡିଲା।
6.79.22
ताञ्छराञ्छरवर्षेण रामश्चिच्छेद नैकधा।
निपेतुर्भुवि विच्छिन्ना रुक्मपुङ्खाः सहस्रशः ॥ ६.७९.२२ ॥
ରାମ ସେହି ବାଣଗୁଡିକୁ ବାଣବର୍ଷାରେ ଅନେକ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ; ସୁନାପଖା ଥିବା ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡିଲେ।
6.79.23
तद् युद्धमभवत् तत्र समेत्यान्योन्यमोजसा।
खरराक्षसपुत्रस्य सूनोर्दशरथस्य च ॥ ६.७९.२३ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ରାକ୍ଷସ ଖରର ପୁତ୍ର ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଳରେ ପରସ୍ପର ସହ ଭିଡିଗଲେ।
6.79.24
जीमूतयोरिवाकाशे शब्दो ज्यातलयोरिव।
धनुर्मुक्तः स्वनोऽन्योन्यं श्रूयते च रणाजिरे ॥ ६.७९.२४ ॥
ଆକାଶରେ ଦୁଇ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଓ ଧନୁ-ଜ୍ୟାର ଶବ୍ଦ ପରି, ରଣଭୂମିରେ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ଶବ୍ଦ ପରସ୍ପର ଶୁଣାଗଲା।
6.79.25
देवदानवगन्धर्वाः किंनराश्च महोरगाः।
अन्तरिक्षगताः सर्वे द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ ६.७९.२५ ॥
ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ମହୋରଗ ସମସ୍ତେ ଆକାଶରେ ରହି ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
6.79.26
विद्धमन्योन्यगात्रेषु द्विगुणं वर्धते बलम्।
कृतप्रतिकृतान्योन्यं कुरुतां तौ रणाजिरे ॥ ६.७९.२६ ॥
ପରସ୍ପରର ଶରୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କ ବଳ ଦୁଇଗୁଣ ହେଲା; ସେମାନେ ଦୁହେଁ ରଣାଙ୍ଗଣରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ପ୍ରତିଆଘାତ କରିଚାଲିଲେ।
6.79.27
राममुक्तांस्तु बाणौघान् राक्षसस्त्वच्छिनद् रणे।
रक्षोमुक्तांस्तु रामो वै नैकधा प्राच्छिनच्छरैः ॥ ६.७९.२७ ॥
ରାମଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣସମୂହକୁ ରାକ୍ଷସ ରଣରେ କାଟିଦେଲା; ଏବଂ ରାକ୍ଷସର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ରାମ ନାନା ପ୍ରକାରରେ ନିଜ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
6.79.28
बाणौघवितताः सर्वा दिशश्च प्रदिशस्तथा।
संछन्ना वसुधा चैव समन्तान्न प्रकाशते ॥ ६.७९.२८ ॥
ବାଣସମୂହରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା; ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ଢାଙ୍କି ହୋଇଗଲା, ଚାରିପଟେ କିଛି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ ନଥିଲା।
6.79.29
ततः क्रुद्धो महाबाहुर्धनुश्चिच्छेद संयुगे।
अष्टाभिरथ नाराचैः सूतं विव्याध राघवः ॥ ६.७९.२९ ॥
ଏବେ କ୍ରୋଧିତ ମହାବାହୁ ରାଘବ ରଣରେ ତାହାର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଆଠଟି ନାରାଚରେ ତାହାର ସାରଥିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.79.30
भित्त्वा रथं शरै रामो हत्वा अश्वानपातयत्।
विरथो वसुधास्थः स मकराक्षो निशाचरः ॥ ६.७९.३० ॥
ରାମ ବାଣରେ ତାହାର ରଥ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଘୋଡ଼ା ମାରି ପକାଇଲେ; ରଥହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ନିଶାଚର ମକରାକ୍ଷ।
6.79.31
तत्तिष्ठद् वसुधां रक्षः शूलं जग्राह पाणिना।
त्रासनं सर्वभूतानां युगान्ताग्निसमप्रभम् ॥ ६.७९.३१ ॥
ଏବେ ପୃଥିବୀରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସ ହାତରେ ଶୂଳ ଧରିଲା; ତାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିଲା ଏବଂ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନିପରି ଜଳୁଥିଲା।
6.79.32
दुरवापं महच्छूलं रुद्रदत्तं भयंकरम्।
जाज्वल्यमानमाकाशे संहारास्त्रमिवापरम् ॥ ६.७९.३२ ॥
ସେହି ଦୁର୍ଲଭ ମହାନ ଶୂଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଥିଲା; ଆକାଶରେ ଜଳୁଥିବା ସେ ଯେମିତି ଆଉ ଏକ ସଂହାରାସ୍ତ୍ର ପରି ଥିଲା।
6.79.33
यं दृष्ट्वा देवताः सर्वा भयार्ता विद्रुता दिशः।
विभ्राम्य च महच्छूलं प्रज्वलन्तं निशाचरः ॥ ६.७९.३३ ॥
ତାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଦିଗ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ; ସେହି ନିଶାଚର ଜଳୁଥିବା ମହାଶୂଳକୁ ଘୂରାଇଲା।
6.79.34
स क्रोधात् प्राहिणोत् तस्मै राघवाय महाहवे।
तमापतन्तं ज्वलितं खरपुत्रकराच्च्युतम् ॥ ६.७९.३४ ॥
ସେ କ୍ରୋଧରେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ତାହା ନିକ୍ଷେପ କଲା; ଖରଙ୍କ ପୁତ୍ରର ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ସେହି ଜଳୁଥିବା ଶୂଳ ରାଘବଙ୍କ ଦିଗରେ ଧାଇଁଲା।
6.79.35
बाणैश्चतुर्भिराकाशे शूलं चिच्छेद राघवः।
स भिन्नो नैकधा शूलो दिव्यहाटकमण्डितः।
व्यशीर्यत महोल्केव रामबाणार्दितो भुवि ॥ ६.७९.३५ ॥
ରାଘବ ଆକାଶରେ ଚାରିଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଶୂଳକୁ କାଟି ଦେଲେ; ଦିବ୍ୟ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ସେ ଶୂଳ ଅନେକ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ, ରାମବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ମହାଉଲ୍କା ପରି ପୃଥିବୀରେ ଖସି ପଡ଼ିଲା।
6.79.36
तच्छूलं निहतं दृष्ट्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
साधु साध्विति भूतानि व्याहरन्ति नभोगताः ॥ ६.७९.३६ ॥
ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଶୂଳ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଦେଖି, ଅନାୟାସକର୍ମା ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଆକାଶରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ "ସାଧୁ! ସାଧୁ!" କହିଲେ।
6.79.37
तं दृष्ट्वा निहतं शूलं मकराक्षो निशाचरः।
मुष्टिमुद्यम्य काकुत्स्थं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.७९.३७ ॥
ସେହି ଶୂଳକୁ ନିହତ ଦେଖି ନିଶାଚର ମକରାକ୍ଷ ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ କହିଲା, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"
6.79.38
स तं दृष्ट्वा पतन्तं तु प्रहस्य रघुनन्दनः।
पावकास्त्रं ततो रामः संदधे तु शरासने ॥ ६.७९.३८ ॥
ତାକୁ ନିଜ ଉପରକୁ ଝାସି ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ହସିଲେ ଏବଂ ପରେ ନିଜ ଧନୁରେ ପାବକାସ୍ତ୍ର ଯୋଡ଼ିଲେ।
6.79.39
तेनास्त्रेण हतं रक्षः काकुत्स्थेन तदा रणे।
संछिन्नहृदयं तत्र पपात च ममार च ॥ ६.७९.३९ ॥
ସେହି ଅସ୍ତ୍ରରେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କଲେ; ତାର ହୃଦୟ ଚିରିଗଲା ଏବଂ ସେ ସେଠାରେ ପଡ଼ି ମରିଗଲା।
6.79.40
दृष्ट्वा ते राक्षसाः सर्वे मकराक्षस्य पातनम्।
लङ्कामेव प्रधावन्त रामबाणभयार्दिताः ॥ ६.७९.४० ॥
ମକରାକ୍ଷଙ୍କ ପତନ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ରାମଙ୍କ ବାଣର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ହିଁ ପଳାଇଲେ।
6.79.41
दशरथनृपसूनुबाणवेगै
रजनिचरं निहतं खरात्मजं तम्।
प्रददृशुरथ देवताः प्रहृष्टा
गिरिमिव वज्रहतं यथा विकीर्णम् ॥ ६.७९.४१ ॥
ଦଶରଥ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣର ବେଗରେ ନିହତ ଖରପୁତ୍ର ସେହି ନିଶାଚରକୁ ଦେବତାମାନେ ହର୍ଷରେ ଦେଖିଲେ; ବଜ୍ରାହତ ହୋଇ ଭଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିବା ପର୍ବତ ପରି ସେ ପଡ଼ିଥିଲା।