ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.79.1
निर्गतं मकराक्षं ते दृष्ट्वा वानरपुंगवाः।
आप्लुत्य सहसा सर्वे योद्धुकामा व्यवस्थिताः ॥ ६.७९.१ ॥
ਮਕਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਸਾਰੇ ਅਚਾਨਕ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।
6.79.2
ततः प्रवृत्तं सुमहत् तद् युद्धं लोमहर्षणम्।
निशाचरैः प्लवंगानां देवानां दानवैरिव ॥ ६.७९.२ ॥
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ।
6.79.3
वृक्षशूलनिपातैश्च गदापरिघपातनैः।
अन्योन्यं मर्दयन्ति स्म तदा कपिनिशाचराः ॥ ६.७९.३ ॥
ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸ਼ੂਲਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਦਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਿਘਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲੱਗੇ।
6.79.4
शक्तिखड्गगदाकुन्तैस्तोमरैश्च निशाचराः।
पट्टिशैर्भिन्दिपालैश्च बाणपातैः समन्ततः ॥ ६.७९.४ ॥
ਸ਼ਕਤੀ, ਖੜਗ, ਗਦਾ, ਕੁੰਤ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੱਟਿਸ਼, ਭਿੰਦੀਪਾਲ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.79.5
पाशमुद्गरदण्डैश्च निर्घातैश्चापरैस्तथा।
कदनं कपिसिंहानां चक्रुस्ते रजनीचराः ॥ ६.७९.५ ॥
ਪਾਸ਼, ਮੁੱਗਰ, ਦੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰ-ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ।
6.79.6
बाणौघैरर्दिताश्चापि खरपुत्रेण वानराः।
सम्भ्रान्तमनसः सर्वे दुद्रुवुर्भयपीडिताः ॥ ६.७९.६ ॥
ਖਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਾਨਰ ਘਬਰਾਏ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਸਭ ਭੱਜ ਗਏ।
6.79.7
तान् दृष्ट्वा राक्षसाः सर्वे द्रवमाणान् वनौकसः।
नेदुस्ते सिंहवद् दृप्ता राक्षसा जितकाशिनः ॥ ६.७९.७ ॥
ਭੱਜ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜੇ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਸਮਝਦੇ ਉਹ ਹੰਕਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ।
6.79.8
विद्रवत्सु तदा तेषु वानरेषु समन्ततः।
रामस्तान् वारयामास शरवर्षेण राक्षसान् ॥ ६.७९.८ ॥
ਉਦੋਂ ਉਹ ਵਾਨਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
6.79.9
वारितान् राक्षसान् दृष्ट्वा मकराक्षो निशाचरः।
कोपानलसमाविष्टो वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.७९.९ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
6.79.10
तिष्ठ राम मया सार्धं द्वन्द्वयुद्धं भविष्यति।
त्याजयिष्यामि ते प्राणान् धनुर्मुक्तैः शितैः शरैः ॥ ६.७९.१० ॥
ਰਾਮ, ਰੁਕ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।
6.79.11
यत् तदा दण्डकारण्ये पितरं हतवान् मम।
तदग्रतः स्वकर्मस्थं स्मृत्वा रोषोऽभिवर्धते ॥ ६.७९.११ ॥
ਉਦੋਂ ਦੰਡਕਾਰਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.79.12
दह्यन्ते भृशमङ्गानि दुरात्मन् मम राघव।
यन्मयासि न दृष्टस्त्वं तस्मिन् काले महावने ॥ ६.७९.१२ ॥
ਹੇ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਘਵ! ਉਸ ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ।
6.79.13
दिष्ट्यासि दर्शनं राम मम त्वं प्राप्तवानिह।
कांक्षितोऽसि क्षुधार्तस्य सिंहस्येवेतरो मृगः ॥ ६.७९.१३ ॥
ਰਾਮ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਭੁੱਖੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਿਰਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈਂ।
6.79.14
अद्य मद्बाणवेगेन प्रेतराड्विषयं गतः।
ये त्वया निहताः शूराः सह तैश्च वसिष्यसि ॥ ६.७९.१४ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਤੂੰ ਯਮਲੋਕ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਵੱਸੇਂਗਾ।
6.79.15
बहुनात्र किमुक्तेन शृणु राम वचो मम।
पश्यन्तु सकला लोकास्त्वां मां चैव रणाजिरे ॥ ६.७९.१५ ॥
ਏਥੇ ਬਹੁਤਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ? ਰਾਮ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ।
6.79.16
अस्त्रैर्वा गदया वापि बाहुभ्यां वा रणाजिरे।
अभ्यस्तं येन वा राम वर्ततां तेन वा मृधम् ॥ ६.७९.१६ ॥
ਰਾਮ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਦਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਾ ਤੂੰ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇ।
6.79.17
मकराक्षवचः श्रुत्वा रामो दशरथात्मजः।
अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यमुत्तरोत्तरवादिनम् ॥ ६.७९.१७ ॥
ਮਕਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.79.18
कत्थसे किं वृथा रक्षो बहून्यसदृशानि ते।
न रणे शक्यते जेतुं विना युद्धेन वाग्बलात् ॥ ६.७९.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਾ, ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਸ਼ੇਖ਼ੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਯੋਗ ਹਨ। ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੇਵਲ ਬੋਲ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
6.79.19
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां त्वत्पिता च यः।
त्रिशिरा दूषणश्चापि दण्डके निहतो मया ॥ ६.७९.१९ ॥
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਵੀ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
6.79.20
स्वाशिताश्चापि मांसेन गृध्रगोमायुवायसाः।
भविष्यन्त्यद्य वै पाप तीक्ष्णतुण्डनखाङ्कुशाः ॥ ६.७९.२० ॥
ਹੇ ਪਾਪੀ, ਅੱਜ ਹੀ ਗਿਰਝਾਂ, ਗਿੱਦੜ ਅਤੇ ਕਾਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੁੰਝਾਂ, ਨਹੁੰਆਂ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਪੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਰਜ ਜਾਣਗੇ।
6.79.21
राघवेणैवमुक्तस्तु मकराक्षो महाबलः।
बाणौघानमुचत् तस्मै राघवाय रणाजिरे ॥ ६.७९.२१ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
6.79.22
ताञ्छराञ्छरवर्षेण रामश्चिच्छेद नैकधा।
निपेतुर्भुवि विच्छिन्ना रुक्मपुङ्खाः सहस्रशः ॥ ६.७९.२२ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.79.23
तद् युद्धमभवत् तत्र समेत्यान्योन्यमोजसा।
खरराक्षसपुत्रस्य सूनोर्दशरथस्य च ॥ ६.७९.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਰਾਕਸ਼ਸ ਖਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਏ।
6.79.24
जीमूतयोरिवाकाशे शब्दो ज्यातलयोरिव।
धनुर्मुक्तः स्वनोऽन्योन्यं श्रूयते च रणाजिरे ॥ ६.७९.२४ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਵਾਂਗ, ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਆਵਾਜ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ।
6.79.25
देवदानवगन्धर्वाः किंनराश्च महोरगाः।
अन्तरिक्षगताः सर्वे द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ ६.७९.२५ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂਨਾਗ ਸਭ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਕੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
6.79.26
विद्धमन्योन्यगात्रेषु द्विगुणं वर्धते बलम्।
कृतप्रतिकृतान्योन्यं कुरुतां तौ रणाजिरे ॥ ६.७९.२६ ॥
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਜਵਾਬੀ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
6.79.27
राममुक्तांस्तु बाणौघान् राक्षसस्त्वच्छिनद् रणे।
रक्षोमुक्तांस्तु रामो वै नैकधा प्राच्छिनच्छरैः ॥ ६.७९.२७ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ।
6.79.28
बाणौघवितताः सर्वा दिशश्च प्रदिशस्तथा।
संछन्ना वसुधा चैव समन्तान्न प्रकाशते ॥ ६.७९.२८ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ; ਧਰਤੀ ਵੀ ਢਕ ਗਈ, ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.79.29
ततः क्रुद्धो महाबाहुर्धनुश्चिच्छेद संयुगे।
अष्टाभिरथ नाराचैः सूतं विव्याध राघवः ॥ ६.७९.२९ ॥
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅੱਠ ਨਾਰਾਚਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.79.30
भित्त्वा रथं शरै रामो हत्वा अश्वानपातयत्।
विरथो वसुधास्थः स मकराक्षो निशाचरः ॥ ६.७९.३० ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਰਥ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ; ਰਥ-ਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਮਕਰਾਕਸ਼।
6.79.31
तत्तिष्ठद् वसुधां रक्षः शूलं जग्राह पाणिना।
त्रासनं सर्वभूतानां युगान्ताग्निसमप्रभम् ॥ ६.७९.३१ ॥
ਤਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲ ਫੜ ਲਿਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
6.79.32
दुरवापं महच्छूलं रुद्रदत्तं भयंकरम्।
जाज्वल्यमानमाकाशे संहारास्त्रमिवापरम् ॥ ६.७९.३२ ॥
ਉਹ ਦੁਰਲਭ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਲ ਰੁਦਰ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਸੀ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੰਹਾਰਕ ਅਸਤ੍ਰ ਹੋਵੇ।
6.79.33
यं दृष्ट्वा देवताः सर्वा भयार्ता विद्रुता दिशः।
विभ्राम्य च महच्छूलं प्रज्वलन्तं निशाचरः ॥ ६.७९.३३ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ; ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਉਸ ਬਲਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਘੁਮਾਇਆ।
6.79.34
स क्रोधात् प्राहिणोत् तस्मै राघवाय महाहवे।
तमापतन्तं ज्वलितं खरपुत्रकराच्च्युतम् ॥ ६.७९.३४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸੁੱਟਿਆ; ਖਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟਿਆ ਉਹ ਬਲਦਾ ਸ਼ੂਲ ਰਾਘਵ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
6.79.35
बाणैश्चतुर्भिराकाशे शूलं चिच्छेद राघवः।
स भिन्नो नैकधा शूलो दिव्यहाटकमण्डितः।
व्यशीर्यत महोल्केव रामबाणार्दितो भुवि ॥ ६.७९.३५ ॥
ਰਾਘਵ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਦਿਵ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਸ਼ੂਲ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ, ਮਹਾਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.79.36
तच्छूलं निहतं दृष्ट्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
साधु साध्विति भूतानि व्याहरन्ति नभोगताः ॥ ६.७९.३६ ॥
ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਹਿਜ ਕਰਮੀ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਜੀਵ "ਸਾਧੂ! ਸਾਧੂ!" ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।
6.79.37
तं दृष्ट्वा निहतं शूलं मकराक्षो निशाचरः।
मुष्टिमुद्यम्य काकुत्स्थं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.७९.३७ ॥
ਉਸ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਮਕਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਮੁੱਠੀ ਉਠਾ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰੁਕ ਜਾ, ਰੁਕ ਜਾ!"
6.79.38
स तं दृष्ट्वा पतन्तं तु प्रहस्य रघुनन्दनः।
पावकास्त्रं ततो रामः संदधे तु शरासने ॥ ६.७९.३८ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਰਘੂਨੰਦਨ ਰਾਮ ਹੱਸ ਪਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਪਾਵਕਾਸਤਰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
6.79.39
तेनास्त्रेण हतं रक्षः काकुत्स्थेन तदा रणे।
संछिन्नहृदयं तत्र पपात च ममार च ॥ ६.७९.३९ ॥
ਉਸ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ।
6.79.40
दृष्ट्वा ते राक्षसाः सर्वे मकराक्षस्य पातनम्।
लङ्कामेव प्रधावन्त रामबाणभयार्दिताः ॥ ६.७९.४० ॥
ਮਕਰਾਕਸ਼ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਹੀ ਭੱਜ ਗਏ।
6.79.41
दशरथनृपसूनुबाणवेगै
रजनिचरं निहतं खरात्मजं तम्।
प्रददृशुरथ देवताः प्रहृष्टा
गिरिमिव वज्रहतं यथा विकीर्णम् ॥ ६.७९.४१ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਖਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ; ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਹਤੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਉਹ ਖਿੰਡਿਆ ਪਿਆ ਸੀ।