Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.80

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.80.1

मकराक्षं हतं श्रुत्वा रावणः समितिंजयः।
रोषेण महताविष्टो दन्तान् कटकटाय्य च ॥ ६.८०.१ ॥

ਮਕਰਾਕਸ਼ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੁੱਧ-ਜੇਤੂ ਰਾਵਣ ਮਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੰਦ ਪੀਸਣ ਲੱਗਾ।

6.80.2

कुपितश्च तदा तत्र किं कार्यमिति चिन्तयन्।
आदिदेशाथ संक्रुद्धो रणायेन्द्रजितं सुतम् ॥ ६.८०.२ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ 'ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਸੋਚਦਿਆਂ, ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

6.80.3

जहि वीर महावीर्यौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
अदृश्यो दृश्यमानो वा सर्वथा त्वं बलाधिकः ॥ ६.८०.३ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਮਹਾਂ-ਪਰਾਕਰਮੀ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ; ਤੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਵੇਂ ਜਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੈਂ।

6.80.4

त्वमप्रतिमकर्माणमिन्द्रं जयसि संयुगे।
किं पुनर्मानुषौ दृष्ट्वा न वधिष्यसि संयुगे ॥ ६.८०.४ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੀ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਂਗਾ?

6.80.5

तथोक्तो राक्षसेन्द्रेण प्रतिगृह्य पितुर्वचः।
यज्ञभूमौ स विधिवत् पावकं जुहुवेन्द्रजित् ॥ ६.८०.५ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਯਗ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਾਈ।

6.80.6

जुह्वतश्चापि तत्राग्निं रक्तोष्णीषधराः स्त्रियः।
आजग्मुस्तत्र सम्भ्रान्ता राक्षस्यो यत्र रावणिः ॥ ६.८०.६ ॥

ਉੱਥੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਾਉਂਦਿਆਂ, ਲਾਲ ਪੱਗੜੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਘਬਰਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰਾਵਣ-ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਆਈਆਂ।

6.80.7

शस्त्राणि शरपत्राणि समिधोऽथ बिभीतकाः।
लोहितानि च वासांसि स्रुवं कार्ष्णायसं तथा ॥ ६.८०.७ ॥

ਸ਼ਸਤਰ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਖੰਭ, ਸਮਿਧਾਂ, ਬਿਭੀਤਕ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਲਾਲ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸਰੁਵ।

6.80.8

सर्वतोऽग्निं समास्तीर्य शरपत्रैः सतोमरैः।
छागस्य सर्वकृष्णस्य गलं जग्राह जीवतः ॥ ६.८०.८ ॥

ਅੱਗ ਦੇ ਚੁਫੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਅਤੇ ਤੋਮਰ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਜਿਉਂਦੇ ਪੂਰੇ ਕਾਲੇ ਬੱਕਰੇ ਦਾ ਗਲਾ ਫੜਿਆ।

6.80.9

सकृद्धोमसमिद्धस्य विधूमस्य महार्चिषः।
बभूवुस्तानि लिङ्गानि विजयं दर्शयन्ति च ॥ ६.८०.९ ॥

ਇੱਕੋ ਹੋਮ ਨਾਲ ਬਲਦੀ, ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ ਮਹਾਜਵਾਲਾ ਦੇ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦਰਸਾਈ।

6.80.10

प्रदक्षिणावर्तशिखस्तप्तहाटकसंनिभः।
हविस्तत् प्रतिजग्राह पावकः स्वयमुत्थितः ॥ ६.८०.१० ॥

ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਲਾਟ ਵਾਲੀ, ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਅੱਗ ਨੇ ਆਪ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਹਵਿ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀ।

6.80.11

हुत्वाग्निं तर्पयित्वाथ देवदानवराक्षसान्।
आरुरोह रथश्रेष्ठमन्तर्धानगतं शुभम् ॥ ६.८०.११ ॥

ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਏ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਉੱਤਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।

6.80.12

स वाजिभिश्चतुर्भिस्तु बाणैस्तु निशितैर्युतः।
आरोपितमहाचापः शुशुभे स्यन्दनोत्तमः ॥ ६.८०.१२ ॥

ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਥ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗਾ।

6.80.13

जाज्वल्यमानो वपुषा तपनीयपरिच्छदः।
मृगैश्चन्द्रार्धचन्द्रैश्च स रथः समलंकृतः ॥ ६.८०.१३ ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਰਥ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹੀ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਹਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

6.80.14

जाम्बूनदमहाकम्बुर्दीप्तपावकसंनिभः।
बभूवेन्द्रजितः केतुर्वैदूर्यसमलंकृतः ॥ ६.८०.१४ ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਸੀ; ਵੈਦੂਰਿਆ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

6.80.15

तेन चादित्यकल्पेन ब्रह्मास्त्रेण च पालितः।
स बभूव दुराधर्षो रावणिः सुमहाबलः ॥ ६.८०.१५ ॥

ਉਸ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਅਜੇਯ ਹੋ ਗਿਆ।

6.80.16

सोऽभिनिर्याय नगरादिन्द्रजित् समितिंजयः।
हुत्वाग्निं राक्षसैर्मन्त्रैरन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ॥ ६.८०.१६ ॥

ਨਗਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਯੁੱਧ-ਜੇਤੂ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਅਲੋਪ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।

6.80.17

अद्य हत्वा रणे यौ तौ मिथ्या प्रव्रजितौ वने।
जयं पित्रे प्रदास्यामि रावणाय रणेऽधिकम् ॥ ६.८०.१७ ॥

ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਹੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਦਿਆਂਗਾ।

6.80.18

अद्य निर्वानरामुर्वीं हत्वा रामं च लक्ष्मणम्।
करिष्ये परमां प्रीतिमित्युक्त्वान्तरधीयत ॥ ६.८०.१८ ॥

ਅੱਜ ਬਾਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਧਰਤੀ ਬਣਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਵਾਂਗਾ—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।

6.80.19

आपपाताथ संक्रुद्धो दशग्रीवेण चोदितः।
तीक्ष्णकार्मुकनाराचैस्तीक्ष्णस्त्विन्द्ररिपू रणे ॥ ६.८०.१९ ॥

ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੈਰੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

6.80.20

स ददर्श महावीर्यौ नागौ त्रिशिरसाविव।
सृजन्ताविषुजालानि वीरौ वानरमध्यगौ ॥ ६.८०.२० ॥

ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਛੱਡ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਨਾਗ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।

6.80.21

इमौ ताविति संचिन्त्य सज्यं कृत्वा च कार्मुकम्।
संततानेषुधाराभिः पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ ६.८०.२१ ॥

'ਇਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਨ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਾਈਆਂ।

6.80.22

स तु वैहायसरथो युधि तौ रामलक्ष्मणौ।
अचक्षुर्विषये तिष्ठन् विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.८०.२२ ॥

ਆਕਾਸ਼-ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗਾ।

6.80.23

तौ तस्य शरवेगेन परीतौ रामलक्ष्मणौ।
धनुषी सशरे कृत्वा दिव्यमस्त्रं प्रचक्रतुः ॥ ६.८०.२३ ॥

ਉਸ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦਿਵ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ।

6.80.24

प्रच्छादयन्तौ गगनं शरजालैर्महाबलौ।
तमस्त्रैः सूर्यसंकाशैर्नैव पस्पर्शतुः शरैः ॥ ६.८०.२४ ॥

ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢਕਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਅਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਾ ਸਕੇ।

6.80.25

स हि धूमान्धकारं च चक्रे प्रच्छादयन्नभः।
दिशश्चान्तर्दधे श्रीमान् नीहारतमसा वृताः ॥ ६.८०.२५ ॥

ਉਸਨੇ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਧੁੰਦ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।

6.80.26

नैव ज्यातलनिर्घोषो न च नेमिखुरस्वनः।
शुश्रुवे चरतस्तस्य न च रूपं प्रकाशते ॥ ६.८०.२६ ॥

ਉਸਦੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਤਾਰ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਨਾ ਪਹੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼; ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿਸਿਆ ਨਹੀਂ।

6.80.27

घनान्धकारे तिमिरे शिलावर्षमिवाद्भुतम्।
स ववर्ष महाबाहुर्नाराचशरवृष्टिभिः ॥ ६.८०.२७ ॥

ਸੰਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਭੁਤ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।

6.80.28

स रामं सूर्यसंकाशैः शरैर्दत्तवरैर्भृशम्।
विव्याध समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु रावणिः ॥ ६.८०.२८ ॥

ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਵਣੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

6.80.29

तौ हन्यमानौ नाराचैर्धाराभिरिव पर्वतौ।
हेमपुङ्खान् नरव्याघ्रौ तिग्मान् मुमुचतुः शरान् ॥ ६.८०.२९ ॥

ਨਾਰਾਚਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਧਾਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਦੋ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।

6.80.30

अन्तरिक्षे समासाद्य रावणिं कङ्कपत्रिणः।
निकृत्य पतगा भूमौ पेतुस्ते शोणिताप्लुताः ॥ ६.८०.३० ॥

ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੰਕ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਉੱਡਦੇ ਬਾਣ ਉਸਨੂੰ ਕੱਟ ਗਏ; ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਲਿਬੜੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

6.80.31

अतिमात्रं शरौघेण दीप्यमानौ नरोत्तमौ।
तानिषून् पततो भल्लैरनेकैर्विचकर्ततुः ॥ ६.८०.३१ ॥

ਬਹੁਤ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਰੋੱਤਮਾਂ ਨੇ ਡਿੱਗਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ।

6.80.32

यतो हि ददृशाते तौ शरान् निपतिताञ्छितान्।
ततस्तु तौ दाशरथी ससृजातेऽस्त्रमुत्तमम् ॥ ६.८०.३२ ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਦੇਖੇ, ਤਦ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉੱਤਮ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।

6.80.33

रावणिस्तु दिशः सर्वा रथेनातिरथोऽपतत्।
विव्याध तौ दाशरथी लघ्वस्त्रो निशितैः शरैः ॥ ६.८०.३३ ॥

ਪਰ ਰਾਵਣ-ਪੁੱਤਰ ਅਤਿਰਥ ਨੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਝਪਟ ਕੇ, ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

6.80.34

तेनातिविद्धौ तौ वीरौ रुक्मपुङ्खैः सुसंहतैः।
बभूवतुर्दाशरथी पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.८०.३४ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਦਸ਼ਰਥ-ਪੁੱਤਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਘਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਦੋ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।

6.80.35

नास्य वेगगतिं कश्चिन्न च रूपं धनुः शरान्।
न चास्य विदितं किंचित् सूर्यस्येवाभ्रसम्प्लवे ॥ ६.८०.३५ ॥

ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ; ਨਾ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਧਨੁਸ਼, ਨਾ ਬਾਣ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਛਾਣੇ; ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਘਿਰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ।

6.80.36

तेन विद्धाश्च हरयो निहताश्च गतासवः।
बभूवुः शतशस्तत्र पतिता धरणीतले ॥ ६.८०.३६ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬਾਂਦਰ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਏ; ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਸਨ।

6.80.37

लक्ष्मणस्तु ततः क्रुद्धो भ्रातरं वाक्यमब्रवीत्।
ब्राह्ममस्त्रं प्रयोक्ष्यामि वधार्थं सर्वरक्षसाम् ॥ ६.८०.३७ ॥

ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਚਲਾਵਾਂਗਾ।

6.80.38

तमुवाच ततो रामो लक्ष्मणं शुभलक्षणम्।
नैकस्य हेतो रक्षांसि पृथिव्यां हन्तुमर्हसि ॥ ६.८०.३८ ॥

ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੁਭ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਇੱਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

6.80.39

अयुध्यमानं प्रच्छन्नं प्राञ्जलिं शरणागतम्।
पलायमानं मत्तं वा न हन्तुं त्वमिहार्हसि ॥ ६.८०.३९ ॥

ਜੋ ਲੜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੱਥ ਜੋੜੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਉਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਮਾਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

6.80.40

तस्यैव तु वधे यत्नं करिष्यामि महाभुज।
आदेक्ष्यावो महावेगानस्त्रानाशीविषोपमान् ॥ ६.८०.४० ॥

ਪਰ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਆਓ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਅਸਤਰ ਛੱਡੀਏ।

6.80.41

तमेनं मायिनं क्षुद्रमन्तर्हितरथं बलात्।
राक्षसं निहनिष्यन्ति दृष्ट्वा वानरयूथपाः ॥ ६.८०.४१ ॥

ਇਸ ਮਾਇਆਵੀ, ਨੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ — ਜਿਸਦਾ ਰੱਥ ਅਲੋਪ ਹੈ — ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾਪਤੀ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।

6.80.42

यद्येष भूमिं विशते दिवं वा
रसातलं वापि नभस्तलं वा।
एवं विगूढोऽपि ममास्त्रदग्धः
पतिष्यते भूमितले गतासुः ॥ ६.८०.४२ ॥

ਜੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੇਰੇ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇਗਾ।

6.80.43

इत्येवमुक्त्वा वचनं महार्थं
रघुप्रवीरः प्लवगर्षभैर्वृतः।
वधाय रौद्रस्य नृशंसकर्मण-
स्तदा महात्मा त्वरितं निरीक्षते ॥ ६.८०.४३ ॥

ਇਹ ਅਰਥ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਘੁਵੀਰ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਝਟਪਟ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ।