ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.81
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.81.1
विज्ञाय तु मनस्तस्य राघवस्य महात्मनः।
स निवृत्याहवात् तस्मात् प्रविवेश पुरं ततः ॥ ६.८१.१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਦੇ ਮਨੋਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਫਿਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।
6.81.2
सोऽनुस्मृत्य वधं तेषां राक्षसानां तरस्विनाम्।
क्रोधताम्रेक्षणः शूरो निर्जगामाथ रावणिः ॥ ६.८१.२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਧ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸੂਰਮਾ ਰਾਵਣਿ (ਇੰਦਰਜੀਤ) ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ।
6.81.3
स पश्चिमेन द्वारेण निर्ययौ राक्षसैर्वृतः।
इन्द्रजित् सुमहावीर्यः पौलस्त्यो देवकण्टकः ॥ ६.८१.३ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਇੰਦਰਜੀਤ, ਬਹੁਤ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਪੁਲਸਤਿ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੰਡਾ।
6.81.4
इन्द्रजित्तु ततो दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
रणायाभ्युुद्यतौ वीरौ मायां प्रादुष्करोत् तदा ॥ ६.८१.४ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਦੋ ਵੀਰ ਭਰਾਵਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਾਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
6.81.5
इन्द्रजित्तु रथे स्थाप्य सीतां मायामयीं तदा।
बलेन महतावृत्य तस्या वधमरोचयत् ॥ ६.८१.५ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ।
6.81.6
मोहनार्थं तु सर्वेषां बुद्धिं कृत्वा सुदुर्मतिः।
हन्तुं सीतां व्यवसितो वानराभिमुखो ययौ ॥ ६.८१.६ ॥
ਸਭ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚਾਲ ਪਾਈ।
6.81.7
तं दृष्ट्वा त्वभिनिर्यान्तं सर्वे ते काननौकसः।
उत्पेतुरभिसंक्रुद्धाः शिलाहस्ता युयुत्सवः ॥ ६.८१.७ ॥
ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਲੈ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਛਲ ਪਏ।
6.81.8
हनूमान् पुरतस्तेषां जगाम कपिकुञ्जरः।
प्रगृह्य सुमहच्छृङ्गं पर्वतस्य दुरासदम् ॥ ६.८१.८ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੂਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰਿਆ; ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਔਖੀ ਚੋਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ।
6.81.9
स ददर्श हतानन्दां सीतामिन्द्रजितो रथे।
एकवेणीधरां दीनामुपवासकृशाननाम् ॥ ६.८१.९ ॥
ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ ਹੀ ਵੇਣੀ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ, ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।
6.81.10
परिक्लिष्टैकवसनाममृजां राघवप्रियाम्।
रजोमलाभ्यामालिप्तैः सर्वगात्रैर्वरस्त्रियम् ॥ ६.८१.१० ॥
ਇੱਕੋ ਪੁਰਾਣਾ ਫਟਿਆ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰਾਘਵ ਦੀ ਪਿਆਰੀ; ਧੂੜ ਅਤੇ ਮੈਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਹ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀ ਸੀ।
6.81.11
तां निरीक्ष्य मुहूर्तं तु मैथिलीमध्यवस्य च।
बभूवाचिरदृष्टा हि तेन सा जनकात्मजा ॥ ६.८१.११ ॥
ਇੱਕ ਪਲ ਉਸ ਮੈਥਿਲੀ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ; ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਉਹੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਹਾਲੇ ਹੀ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
6.81.12
अब्रवीत् तां तु शोकार्तां निरानन्दां तपस्विनीम्।
दृष्ट्वा रथस्थितां दीनां राक्षसेन्द्रसुतश्रिताम् ॥ ६.८१.१२ ॥
ਸੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਦੁਖੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ।
6.81.13
किं समर्थितमस्येति चिन्तयन् स महाकपिः।
सह तैर्वानरश्रेष्ठैरभ्यधावत रावणिम् ॥ ६.८१.१३ ॥
"ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ?" ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਕਪੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣੀ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.81.14
तद् वानरबलं दृष्ट्वा रावणिः क्रोधमूर्च्छितः।
कृत्वा विकोशं निस्त्रिंशं मूर्ध्नि सीतामकर्षयत् ॥ ६.८१.१४ ॥
ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਵਣੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਮਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚੇ।
6.81.15
तां स्त्रियं पश्यतां तेषां ताडयामास राक्षसः।
क्रोशन्तीं राम रामेति मायया योजितां रथे ॥ ६.८१.१५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਈ ਗਈ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ "ਰਾਮ, ਰਾਮ" ਪੁਕਾਰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ।
6.81.16
गृहीतमूर्धजां दृष्ट्वा हनूमान् दैन्यमागतः।
दुःखजं वारि नेत्राभ्यामुत्सृजन् मारुतात्मजः ॥ ६.८१.१६ ॥
ਵਾਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਅੱਥਰੂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਹਿਣ ਲੱਗੇ।
6.81.17
तां दृष्ट्वा चारुसर्वाङ्गीं रामस्य महिषीं प्रियाम्।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं क्रोधाद् रक्षोधिपात्मजम् ॥ ६.८१.१७ ॥
ਸਰਬਾਂਗ ਸੁੰਦਰੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਹਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.81.18
दुरात्मन्नात्मनाशाय केशपक्षे परामृशः।
ब्रह्मर्षीणां कुले जातो राक्षसीं योनिमाश्रितः ॥ ६.८१.१८ ॥
ਹੇ ਦੁਰਾਤਮਾ! ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਜੂਨ ਅਪਣਾ ਲਈ ਹੈ।
6.81.19
धिक् त्वां पापसमाचारं यस्य ते मतिरीदृशी।
नृशंसानार्य दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम।
अनार्यस्येदृशं कर्म घृणा ते नास्ति निर्घृण ॥ ६.८१.१९ ॥
ਪਾਪਾਚਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ! ਤੇਰੀ ਮਤ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ! ਹੇ ਕਰੂਰ, ਅਨਾਰਿਆ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਨੀਚ, ਪਾਪ-ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ! ਅਨਾਰਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਨਹੀਂ।
6.81.20
च्युता गृहाच्च राज्याच्च रामहस्ताच्च मैथिली।
किं तवैषापराद्धा हि यदेनां हंसि निर्दय ॥ ६.८१.२० ॥
ਘਰ ਤੋਂ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵਿਛੜੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ?
6.81.21
सीतां हत्वा तु न चिरं जीविष्यसि कथंचन।
वधार्ह कर्मणा तेन मम हस्तगतो ह्यसि ॥ ६.८१.२१ ॥
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਜੀਵੇਂਗਾ; ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਧ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ।
6.81.22
ये च स्त्रीघातिनां लोका लोकवध्यैश्च कुत्सिताः।
इह जीवितमुत्सृज्य प्रेत्य तान् प्रति लप्स्यसे ॥ ६.८१.२२ ॥
ਜਿਹੜੇ ਇਸਤਰੀ-ਹੱਤਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧ-ਕਰਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਨਿੰਦੇ ਗਏ ਲੋਕ ਹਨ, ਇਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।
6.81.23
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धो राक्षसेन्द्रसुतं प्रति ॥ ६.८१.२३ ॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.81.24
आपतन्तं महावीर्यं तदनीकं वनौकसाम्।
रक्षसां भीमकोपानामनीकेन न्यवारयत् ॥ ६.८१.२४ ॥
ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
6.81.25
स तां बाणसहस्रेण विक्षोभ्य हरिवाहिनीम्।
हनूमन्तं हरिश्रेष्ठमिन्द्रजित् प्रत्युवाच ह ॥ ६.८१.२५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਚਲਿਤ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.81.26
सुग्रीवस्त्वं च रामश्च यन्निमित्तमिहागताः।
तां वधिष्यामि वैदेहीमद्यैव तव पश्यतः ॥ ६.८१.२६ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੂੰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਉਸ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
6.81.27
इमां हत्वा ततो रामं लक्ष्मणं त्वां च वानर।
सुग्रीवं च वधिष्यामि तं चानार्यं विभीषणम् ॥ ६.८१.२७ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨਾਰਿਆ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਾਂਗਾ।
6.81.28
न हन्तव्याः स्त्रियश्चेति यद् ब्रवीषि प्लवंगम।
पीडाकरममित्राणां यच्च कर्तव्यमेव तत् ॥ ६.८१.२८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਵੰਗਮ, ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣਾ ਹੀ ਕਰਤੱਵ ਹੈ।
6.81.29
तमेवमुक्त्वा रुदतीं सीतां मायामयीं च ताम्।
शितधारेण खड्गेन निजघानेन्द्रजित् स्वयम् ॥ ६.८१.२९ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰੋਂਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ—ਉਸ ਮਾਇਆਮਈ ਨੂੰ—ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.81.30
यज्ञोपवीतमार्गेण छिन्ना तेन तपस्विनी।
सा पृथिव्यां पृथुश्रोणी पपात प्रियदर्शना ॥ ६.८१.३० ॥
ਜਨੇਊ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵਣੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਚੌੜੇ ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
6.81.31
तामिन्द्रजित् स्त्रियं हत्वा हनूमन्तमुवाच ह।
मया रामस्य पश्येमां प्रियां शस्त्रनिषूदिताम्।
एषा विशस्ता वैदेही निष्फलो वः परिश्रमः ॥ ६.८१.३१ ॥
ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ ਦੀ ਇਸ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਵੈਦੇਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੀ ਗਈ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਗਈ।"
6.81.32
ततः खड्गेन महता हत्वा तामिन्द्रजित्स्वयम्।
हृष्टः स रथमास्थाय ननाद च महास्वनम् ॥ ६.८१.३२ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
6.81.33
वानराः शुश्रुवुः शब्दमदूरे प्रत्यवस्थिताः।
व्यादितास्यस्य नदतस्तद्दुर्गं संश्रितस्य तु ॥ ६.८१.३३ ॥
ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਗਰਜਦੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ।
6.81.34
तथा तु सीतां विनिहत्य दुर्मतिः
प्रहृष्टचेताः स बभूव रावणिः।
तं हृष्टरूपं समुदीक्ष्य वानरा
विषण्णरूपाः समभिप्रदुद्रुवुः ॥ ६.८१.३४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ ਰਾਵਣੀ ਖ਼ੁਸ਼-ਚਿੱਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਉਦਾਸ ਵਾਨਰ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।