ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
श्रुत्वा तु भीमनिर्ह्रादं शक्राशनिसमस्वनम्।
वीक्ष्यमाणा दिशः सर्वा दुद्रुवुर्वानरा भृशम् ॥ ६.८२.१ ॥
ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದ ಶಬ್ದದಂತಿದ್ದ ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾನರರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಭೀತಿಯಿಂದ ಓಡಿದರು.
6.82.2
तानुवाच ततः सर्वान् हनूमान् मारुतात्मजः।
विषण्णवदनान् दीनांस्त्रस्तान् विद्रवतः पृथक् ॥ ६.८२.२ ॥
ಆಗ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು, ಮುಖ ಬಾಡಿ, ದೀನರಾಗಿ, ಭಯಭೀತರಾಗಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.
6.82.3
कस्माद् विषण्णवदना विद्रवध्वं प्लवंगमाः।
त्यक्तयुद्धसमुत्साहाः शूरत्वं क्व नु वो गतम् ॥ ६.८२.३ ॥
ಓ ವಾನರರೇ! ಮುಖ ಬಾಡಿ ಏಕೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಶೌರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು?
6.82.4
पृष्ठतोऽनुव्रजध्वं मामग्रतो यान्तमाहवे।
शूरैरभिजनोपेतैरयुक्तं हि निवर्तितुम् ॥ ६.८२.४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ. ಉದಾತ್ತ ಕುಲದ ವೀರರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
6.82.5
एवमुक्ताः सुसंक्रुद्धा वायुपुत्रेण धीमता।
शैलशृङ्गान् द्रुमांश्चैव जगृहुर्हृष्टमानसाः ॥ ६.८२.५ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಾಯುಪುತ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧರಾದ, ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ವಾನರರು ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳನ್ನೂ ಮರಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದರು.
6.82.6
अभिपेतुश्च गर्जन्तो राक्षसान् वानरर्षभाः।
परिवार्य हनूमन्तमन्वयुश्च महाहवे ॥ ६.८२.६ ॥
ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ವಾನರ-ಶ್ರೇಷ್ಠರು ರಾಕ್ಷಸರ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು; ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅವನನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರು.
6.82.7
स तैर्वानरमुख्यैस्तु हनूमान् सर्वतो वृतः।
हुताशन इवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम् ॥ ६.८२.७ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಹನುಮಂತನು, ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟನು.
6.82.8
स राक्षसानां कदनं चकार सुमहाकपिः।
वृतो वानरसैन्येन कालान्तकयमोपमः ॥ ६.८२.८ ॥
ವಾನರ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆ ಮಹಾಕಪಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಅವನು ಕಾಲ, ಅಂತಕ, ಯಮನಂತೆ ಇದ್ದನು.
6.82.9
स तु शोकेन चाविष्टः कोपेन महता कपिः।
हनूमान् रावणिरथे महतीं पातयच्छिलाम् ॥ ६.८२.९ ॥
ದುಃಖ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಕಪಿ ಹನುಮಂತನು ರಾವಣಿಯ ರಥದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಎಸೆದನು.
6.82.10
तामापतन्तीं दृष्ट्वैव रथः सारथिना तदा।
विधेयाश्वसमायुक्तः विदूरमपवाहितः ॥ ६.८२.१० ॥
ಆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಬಂಡೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ, ಸಾರಥಿಯೊಂದಿಗಿದ್ದ ಆ ರಥವನ್ನು, ಪಳಗಿದ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು.
6.82.11
तमिन्द्रजितमप्राप्य रथस्थं सहसारथिम्।
विवेश धरणीं भित्त्वा सा शिला व्यर्थमुद्यता ॥ ६.८२.११ ॥
ರಥದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ತಲುಪದೆ, ಆ ಬಂಡೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಹೊಕ್ಕಿತು.
6.82.12
पतितायां शिलायां तु व्यथिता रक्षसां चमूः।
निपतन्त्या च शिलया राक्षसा मथिता भृशम् ॥ ६.८२.१२ ॥
ಬಂಡೆ ಬಿದ್ದಾಗ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು; ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಂಡೆಯಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಬಹಳವಾಗಿ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾದರು.
6.82.13
तमभ्यधावन् शतशो नदन्तः काननौकसः।
ते द्रुमांश्च महाकाया गिरिशृङ्गाणि चोद्यताः ॥ ६.८२.१३ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಾನರರು ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದರು. ಆ ಮಹಾಕಾಯರು ಮರಗಳನ್ನೂ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳನ್ನೂ ಮೇಲೆತ್ತಿದರು.
6.82.14
क्षिपन्तीन्द्रजितं संख्ये वानरा भीमविक्रमाः।
वृक्षशैलमहावर्षं विसृजन्तः प्लवंगमाः ॥ ६.८२.१४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ವಾನರರು ಇಂದ್ರಜಿತನ ಮೇಲೆ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಮಹಾಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು.
6.82.15
शत्रूणां कदनं चक्रुर्नेदुश्च विविधैः स्वनैः।
वानरैस्तैर्महाभीमैर्घोररूपा निशाचराः ॥ ६.८२.१५ ॥
ವಾನರರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ನಾನಾ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ಆ ಮಹಾಭೀಕರ ವಾನರರಿಂದ ಘೋರರೂಪಿ ನಿಶಾಚರರು ಪೀಡಿತರಾದರು.
6.82.16
वीर्यादभिहता वृक्षैर्व्यचेष्टन्त रणक्षितौ।
स सैन्यमभिवीक्ष्याथ वानरार्दितमिन्द्रजित् ॥ ६.८२.१६ ॥
ವಾನರರ ಬಲದಿಂದ ಮರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೊಳಲಾಡಿದರು. ಆಗ ವಾನರರಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಇಂದ್ರಜಿತ್...
6.82.17
प्रगृहीतायुधः क्रुद्धः परानभिमुखो ययौ।
स शरौघानवसृजन् स्वसैन्येनाभिसंवृतः ॥ ६.८२.१७ ॥
ಆಯುಧ ಹಿಡಿದು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನು ಶತ್ರುಗಳತ್ತ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ. ತನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ ಮುನ್ನಡೆದ.
6.82.18
जघान कपिशार्दूलान् सुबहून् दृढविक्रमः।
शूलैरशनिभिः खड्गैः पट्टिशैः शूलमुद्गरैः ॥ ६.८२.१८ ॥
ದೃಢ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಶೂಲ, ವಜ್ರ, ಖಡ್ಗ, ಪಟ್ಟಿಶ, ಶೂಲ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರನ್ನು ಕೊಂದನು.
6.82.19
ते चाप्यनुचरांस्तस्य वानरा जघ्नुराहवे।
सुस्कन्धविटपैः शैलैः शिलाभिश्च महाबलः ॥ ६.८२.१९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾನರರು ಅವನ ಅನುಚರರನ್ನು ಸುಂದರ ಕಾಂಡ-ಕೊಂಬೆಗಳ ಮರಗಳು, ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು; ಆ ಮಹಾಬಲನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
6.82.20
हनूमान् कदनं चक्रे रक्षसां भीमकर्मणाम्।
संनिवार्य परानीकमब्रवीत् तान् वनौकसः ॥ ६.८२.२० ॥
ಹನುಮಂತನು ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಆ ವನವಾಸಿ ವಾನರರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.82.21
हनूमान् संनिवर्तध्वं न नः साध्यमिदं बलम्।
त्यक्त्वा प्राणान् विचेष्टन्तो रामप्रियचिकीर्षवः ॥ ६.८२.२१ ॥
ಹನುಮಂತ: ಹಿಂದಿರುಗಿರಿ! ನಮ್ಮ ಈ ಬಲ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ.
6.82.22
यन्निमित्तं हि युध्यामो हता सा जनकात्मजा।
इममर्थं हि विज्ञाप्य रामं सुग्रीवमेव च ॥ ६.८२.२२ ॥
ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೋ, ಆ ಜನಕನ ಮಗಳು ಸೀತೆ ಹತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಮ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವರಿಗೂ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
6.82.23
तौ यत् प्रतिविधास्येते तत् करिष्यामहे वयम्।
इत्युक्त्वा वानरश्रेष्ठो वारयन् सर्ववानरान् ॥ ६.८२.२३ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರು ಏನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು ನಾವು ಮಾಡೋಣ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಲ್ಲ ವಾನರರನ್ನೂ ತಡೆದನು.
6.82.24
शनैः शनैरसंत्रस्तः सबलः संन्यवर्तत।
ततः प्रेक्ष्य हनूमन्तं व्रजन्तं यत्र राघवः ॥ ६.८२.२४ ॥
ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಆಗ ರಾಘವ (ರಾಮ) ಇರುವೆಡೆಗೆ ಹನುಮಂತ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—
6.82.25
स होतुकामो दुष्टात्मा गतश्चैत्यं निकुम्भिलाम्।
निकुम्भिलामधिष्ठाय पावकं जुहवेन्द्रजित् ॥ ६.८२.२५ ॥
ದುಷ್ಟಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಹೋಮ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಿಕುಂಭಿಲಾ ಎಂಬ ಚೈತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ನಿಕುಂಭಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿದನು.
6.82.26
यज्ञभूम्यां ततो गत्वा पावकस्तेन रक्षसा।
हूयमानः प्रजज्वाल होमशोणितभुक् तदा ॥ ६.८२.२६ ॥
ಆಗ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಆಹುತಿ ಪಡೆದ ಅಗ್ನಿ, ಹೋಮವನ್ನೂ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಭುಜಿಸುತ್ತಾ ಆಗ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತು.
6.82.27
सार्चिःपिनद्धो ददृशे होमशोणिततर्पितः।
संध्यागत इवादित्यः सुतीव्रोऽग्निः समुत्थितः ॥ ६.८२.२७ ॥
ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಹೋಮ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಅಗ್ನಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾದ ಅಗ್ನಿ ಎದ್ದನು.
6.82.28
अथेन्द्रजिद् राक्षसभूतये तु
जुहाव हव्यं विधिना विधानवित्।
दृष्ट्वा व्यतिष्ठन्त च राक्षसास्ते
महासमूहेषु नयानयज्ञाः ॥ ६.८२.२८ ॥
ಆಗ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ರಾಕ್ಷಸರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹವ್ಯವನ್ನು ಆಹುತಿ ನೀಡಿದನು; ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನೀತಿ-ಅನೀತಿ ತಿಳಿದ ಆ ರಾಕ್ಷಸರು ದೊಡ್ಡ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ದೂರ ನಿಂತರು.