వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
श्रुत्वा तु भीमनिर्ह्रादं शक्राशनिसमस्वनम्।
वीक्ष्यमाणा दिशः सर्वा दुद्रुवुर्वानरा भृशम् ॥ ६.८२.१ ॥
ఇంద్రుని వజ్రధ్వనిలాంటి భయంకర గర్జనను విని, వానరులు అన్ని దిక్కులవైపు చూస్తూ అత్యంత భయంతో పారిపోయారు.
6.82.2
तानुवाच ततः सर्वान् हनूमान् मारुतात्मजः।
विषण्णवदनान् दीनांस्त्रस्तान् विद्रवतः पृथक् ॥ ६.८२.२ ॥
అప్పుడు వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, ముఖం వాడి, దీనంగా, భయంతో విడివిడిగా పారిపోతున్న వారందరితో ఇలా అన్నాడు.
6.82.3
कस्माद् विषण्णवदना विद्रवध्वं प्लवंगमाः।
त्यक्तयुद्धसमुत्साहाः शूरत्वं क्व नु वो गतम् ॥ ६.८२.३ ॥
ఓ వానరులారా! ముఖాలు వాడి ఎందుకు పారిపోతున్నారు? యుద్ధోత్సాహాన్ని వదిలేసి మీ శౌర్యం ఎక్కడికి పోయింది?
6.82.4
पृष्ठतोऽनुव्रजध्वं मामग्रतो यान्तमाहवे।
शूरैरभिजनोपेतैरयुक्तं हि निवर्तितुम् ॥ ६.८२.४ ॥
యుద్ధంలో ముందుకు వెళ్తున్న నన్ను వెనుక నుండి అనుసరించండి. ఉత్తమ వంశంలో పుట్టిన వీరులకు వెనక్కు తిరగడం తగదు.
6.82.5
एवमुक्ताः सुसंक्रुद्धा वायुपुत्रेण धीमता।
शैलशृङ्गान् द्रुमांश्चैव जगृहुर्हृष्टमानसाः ॥ ६.८२.५ ॥
బుద్ధిమంతుడైన వాయుపుత్రుడు ఇలా చెప్పగా, అత్యంత కోపోద్రిక్తులై, సంతోషమనస్కులై వానరులు పర్వత శిఖరాలను, వృక్షాలను పట్టుకున్నారు.
6.82.6
अभिपेतुश्च गर्जन्तो राक्षसान् वानरर्षभाः।
परिवार्य हनूमन्तमन्वयुश्च महाहवे ॥ ६.८२.६ ॥
గర్జిస్తూ వానర-శ్రేష్ఠులు రాక్షసులపై విరుచుకుపడ్డారు; మహాయుద్ధంలో హనుమంతుని చుట్టుముట్టి ఆయననే అనుసరించారు.
6.82.7
स तैर्वानरमुख्यैस्तु हनूमान् सर्वतो वृतः।
हुताशन इवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम् ॥ ६.८२.७ ॥
ఉత్తమ వానరులతో చుట్టుముట్టబడిన హనుమంతుడు, జ్వాలలతో ప్రకాశించే అగ్నిలా శత్రుసైన్యాన్ని దహించాడు.
6.82.8
स राक्षसानां कदनं चकार सुमहाकपिः।
वृतो वानरसैन्येन कालान्तकयमोपमः ॥ ६.८२.८ ॥
వానర సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడిన ఆ మహాకపి రాక్షసులను సంహరించాడు; అతడు కాలుడు, అంతకుడు, యముడితో సమానుడై ఉన్నాడు.
6.82.9
स तु शोकेन चाविष्टः कोपेन महता कपिः।
हनूमान् रावणिरथे महतीं पातयच्छिलाम् ॥ ६.८२.९ ॥
దుఃఖం, మహాక్రోధంతో నిండిన ఆ కపి హనుమంతుడు రావణి రథంపై ఒక పెద్ద శిలను విసిరాడు.
6.82.10
तामापतन्तीं दृष्ट्वैव रथः सारथिना तदा।
विधेयाश्वसमायुक्तः विदूरमपवाहितः ॥ ६.८२.१० ॥
ఆ పడిపోతున్న శిలను చూడగానే, సారథితో కూడిన ఆ రథం, మంచి అశ్వాలతో కూడినది, దూరంగా తోలబడింది.
6.82.11
तमिन्द्रजितमप्राप्य रथस्थं सहसारथिम्।
विवेश धरणीं भित्त्वा सा शिला व्यर्थमुद्यता ॥ ६.८२.११ ॥
రథంపై నిలిచిన ఇంద్రజిత్తును, అతని సారథిని చేరలేక, ఆ శిల వ్యర్థంగా ఎత్తబడింది; అది భూమిని చీల్చి లోపలికి దిగింది.
6.82.12
पतितायां शिलायां तु व्यथिता रक्षसां चमूः।
निपतन्त्या च शिलया राक्षसा मथिता भृशम् ॥ ६.८२.१२ ॥
శిల పడగానే రాక్షససేన కలత చెందింది; పడుతున్న ఆ శిలచేత రాక్షసులు తీవ్రంగా నలిగిపోయారు.
6.82.13
तमभ्यधावन् शतशो नदन्तः काननौकसः।
ते द्रुमांश्च महाकाया गिरिशृङ्गाणि चोद्यताः ॥ ६.८२.१३ ॥
అడవుల్లో నివసించే వానరులు వందల సంఖ్యలో గర్జిస్తూ అతనిపైకి దూకారు. ఆ మహాకాయులు వృక్షాలను, పర్వత శిఖరాలను పైకెత్తారు.
6.82.14
क्षिपन्तीन्द्रजितं संख्ये वानरा भीमविक्रमाः।
वृक्षशैलमहावर्षं विसृजन्तः प्लवंगमाः ॥ ६.८२.१४ ॥
యుద్ధంలో భయంకర పరాక్రమం గల వానరులు ఇంద్రజిత్తుపై వృక్షాలు, పర్వతశిలల మహావర్షాన్ని విసిరారు.
6.82.15
शत्रूणां कदनं चक्रुर्नेदुश्च विविधैः स्वनैः।
वानरैस्तैर्महाभीमैर्घोररूपा निशाचराः ॥ ६.८२.१५ ॥
వానరులు శత్రువులను సంహరించారు; వివిధ స్వరాలతో గర్జించారు. ఆ మహాభయంకర వానరులచేత భయంకర రూపులైన రాక్షసులు పీడింపబడ్డారు.
6.82.16
वीर्यादभिहता वृक्षैर्व्यचेष्टन्त रणक्षितौ।
स सैन्यमभिवीक्ष्याथ वानरार्दितमिन्द्रजित् ॥ ६.८२.१६ ॥
వానరుల బలంతో వృక్షాలచేత కొట్టబడిన రాక్షసులు రణభూమిలో కొట్టుకులాడారు. అప్పుడు వానరులచే పీడింపబడుతున్న తన సేనను చూసి ఇంద్రజిత్...
6.82.17
प्रगृहीतायुधः क्रुद्धः परानभिमुखो ययौ।
स शरौघानवसृजन् स्वसैन्येनाभिसंवृतः ॥ ६.८२.१७ ॥
ఆయుధాలు చేపట్టి కోపంతో అతడు శత్రువులవైపు వెళ్ళాడు. తన సేనతో చుట్టుముట్టబడి అతడు బాణ ప్రవాహాలను వదులుతూ ముందుకు సాగాడు.
6.82.18
जघान कपिशार्दूलान् सुबहून् दृढविक्रमः।
शूलैरशनिभिः खड्गैः पट्टिशैः शूलमुद्गरैः ॥ ६.८२.१८ ॥
దృఢ పరాక్రమం గలవాడు శూలాలు, వజ్రాలు, ఖడ్గాలు, పట్టిశాలు, శూలాలు, ముద్గరాలతో అనేక కపిశ్రేష్ఠులను సంహరించాడు.
6.82.19
ते चाप्यनुचरांस्तस्य वानरा जघ्नुराहवे।
सुस्कन्धविटपैः शैलैः शिलाभिश्च महाबलः ॥ ६.८२.१९ ॥
యుద్ధంలో వానరులు అతని అనుచరులను చక్కని కాండాలు, కొమ్మలు కలిగిన వృక్షాలతో, పర్వత శిఖరాలతో, బండరాళ్లతో కొట్టారు; ఆ మహాబలుడు కూడా.
6.82.20
हनूमान् कदनं चक्रे रक्षसां भीमकर्मणाम्।
संनिवार्य परानीकमब्रवीत् तान् वनौकसः ॥ ६.८२.२० ॥
హనుమంతుడు భయంకర కర్మలు చేసే రాక్షసులను సంహరించాడు; శత్రుసైన్యాన్ని నిలువరించి ఆ వనవాసులైన వానరులతో ఇలా అన్నాడు.
6.82.21
हनूमान् संनिवर्तध्वं न नः साध्यमिदं बलम्।
त्यक्त्वा प्राणान् विचेष्टन्तो रामप्रियचिकीर्षवः ॥ ६.८२.२१ ॥
హనుమంతుడు: మరలి పోండి! ఈ బలం మనకు ఈ పనిని సాధించడానికి సరిపోదు; ప్రాణాలను త్యజించైనా రాముడికి ప్రియమైనది చేయాలని ప్రయత్నిస్తున్నాం.
6.82.22
यन्निमित्तं हि युध्यामो हता सा जनकात्मजा।
इममर्थं हि विज्ञाप्य रामं सुग्रीवमेव च ॥ ६.८२.२२ ॥
ఏ కారణంగా మనం యుద్ధం చేస్తున్నామో, ఆ జనకుని కుమార్తె (సీత) చంపబడింది. ఈ విషయాన్ని రాముడికీ సుగ్రీవుడికీ తెలియజేయాలి.
6.82.23
तौ यत् प्रतिविधास्येते तत् करिष्यामहे वयम्।
इत्युक्त्वा वानरश्रेष्ठो वारयन् सर्ववानरान् ॥ ६.८२.२३ ॥
వారిద్దరూ ఏది నిర్ణయిస్తారో దాన్ని మనం చేస్తాం" అని చెప్పి, వానరశ్రేష్ఠుడు వానరులందరినీ నిలువరించాడు.
6.82.24
शनैः शनैरसंत्रस्तः सबलः संन्यवर्तत।
ततः प्रेक्ष्य हनूमन्तं व्रजन्तं यत्र राघवः ॥ ६.८२.२४ ॥
నెమ్మదిగా, భయం లేకుండా, సైన్యంతో సహా అతడు వెనుదిరిగాడు. అప్పుడు రాఘవుడు (రాముడు) ఉన్న చోటికి హనుమంతుడు వెళ్లడాన్ని చూసి—
6.82.25
स होतुकामो दुष्टात्मा गतश्चैत्यं निकुम्भिलाम्।
निकुम्भिलामधिष्ठाय पावकं जुहवेन्द्रजित् ॥ ६.८२.२५ ॥
దుష్టాత్ముడైన అతడు హోమం చేయాలనే కోరికతో నికుంభిల అనే చైత్యానికి వెళ్లాడు; నికుంభిలలో కూర్చుని ఇంద్రజిత్ అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించాడు.
6.82.26
यज्ञभूम्यां ततो गत्वा पावकस्तेन रक्षसा।
हूयमानः प्रजज्वाल होमशोणितभुक् तदा ॥ ६.८२.२६ ॥
అప్పుడు యజ్ఞభూమికి వెళ్లి ఆ రాక్షసుడు ఆహుతులు సమర్పించగా, హోమాన్ని రక్తాన్ని భుజించే ఆ అగ్ని అప్పుడు ప్రజ్వలించింది.
6.82.27
सार्चिःपिनद्धो ददृशे होमशोणिततर्पितः।
संध्यागत इवादित्यः सुतीव्रोऽग्निः समुत्थितः ॥ ६.८२.२७ ॥
జ్వాలలతో కప్పబడి, హోమం మరియు రక్తంతో తృప్తి చెందిన ఆ అగ్ని కనిపించింది; సంధ్యలో ఉదయించిన సూర్యునిలా అత్యంత తీవ్రమైన అగ్ని లేచింది.
6.82.28
अथेन्द्रजिद् राक्षसभूतये तु
जुहाव हव्यं विधिना विधानवित्।
दृष्ट्वा व्यतिष्ठन्त च राक्षसास्ते
महासमूहेषु नयानयज्ञाः ॥ ६.८२.२८ ॥
అప్పుడు విధిని తెలిసిన ఇంద్రజిత్ రాక్షసుల శ్రేయస్సు కోసం విధిప్రకారం హవ్యాన్ని ఆహుతి చేశాడు; దాన్ని చూసి నీతిని అనీతిని తెలిసిన ఆ రాక్షసులు మహాసమూహాలలో దూరంగా నిలిచారు.