ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
श्रुत्वा तु भीमनिर्ह्रादं शक्राशनिसमस्वनम्।
वीक्ष्यमाणा दिशः सर्वा दुद्रुवुर्वानरा भृशम् ॥ ६.८२.१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ବାନରମାନେ ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ।
6.82.2
तानुवाच ततः सर्वान् हनूमान् मारुतात्मजः।
विषण्णवदनान् दीनांस्त्रस्तान् विद्रवतः पृथक् ॥ ६.८२.२ ॥
ତା'ପରେ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ମଳିନ ମୁଖ, ଦୀନ, ଭୀତ ଏବଂ ପୃଥକ ଭାବେ ପଳାଉଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.82.3
कस्माद् विषण्णवदना विद्रवध्वं प्लवंगमाः।
त्यक्तयुद्धसमुत्साहाः शूरत्वं क्व नु वो गतम् ॥ ६.८२.३ ॥
ହେ ବାନରଗଣ! ମଳିନ ମୁଖରେ କାହିଁକି ପଳାଉଛ? ଯୁଦ୍ଧର ଉତ୍ସାହ ଛାଡ଼ି ତୁମର ଶୌର୍ଯ୍ୟ କୁଆଡ଼େ ଗଲା?
6.82.4
पृष्ठतोऽनुव्रजध्वं मामग्रतो यान्तमाहवे।
शूरैरभिजनोपेतैरयुक्तं हि निवर्तितुम् ॥ ६.८२.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ଯାଉଥିବା ମୋ ପଛେ ପଛେ ଆସ। ଉଚ୍ଚକୁଳୀନ ବୀରମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଫେରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
6.82.5
एवमुक्ताः सुसंक्रुद्धा वायुपुत्रेण धीमता।
शैलशृङ्गान् द्रुमांश्चैव जगृहुर्हृष्टमानसाः ॥ ६.८२.५ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ପବନପୁତ୍ର ଏପରି କହିବାରୁ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ଓ ହୃଷ୍ଟ ମନ ବାନରମାନେ ପର୍ବତ-ଶିଖର ଓ ଗଛ ଧରିଲେ।
6.82.6
अभिपेतुश्च गर्जन्तो राक्षसान् वानरर्षभाः।
परिवार्य हनूमन्तमन्वयुश्च महाहवे ॥ ६.८२.६ ॥
ଗର୍ଜନ କରି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ; ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଘେରି ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
6.82.7
स तैर्वानरमुख्यैस्तु हनूमान् सर्वतो वृतः।
हुताशन इवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम् ॥ ६.८२.७ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ହନୁମାନ, ଶିଖାଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।
6.82.8
स राक्षसानां कदनं चकार सुमहाकपिः।
वृतो वानरसैन्येन कालान्तकयमोपमः ॥ ६.८२.८ ॥
ବାନରସେନାରେ ଘେରିଥିବା ସେହି ମହାକପି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ; ସେ କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ସଦୃଶ ଥିଲେ।
6.82.9
स तु शोकेन चाविष्टः कोपेन महता कपिः।
हनूमान् रावणिरथे महतीं पातयच्छिलाम् ॥ ६.८२.९ ॥
ଶୋକ ଓ ମହାକ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି କପି ହନୁମାନ ରାବଣିଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଏକ ବିଶାଳ ଶିଳା ପକାଇଲେ।
6.82.10
तामापतन्तीं दृष्ट्वैव रथः सारथिना तदा।
विधेयाश्वसमायुक्तः विदूरमपवाहितः ॥ ६.८२.१० ॥
ସେହି ପଡ଼ୁଥିବା ଶିଳାକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ସାରଥି ସହିତ ସେହି ରଥ, ସୁଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ବହୁ ଦୂରକୁ ନିଆଗଲା।
6.82.11
तमिन्द्रजितमप्राप्य रथस्थं सहसारथिम्।
विवेश धरणीं भित्त्वा सा शिला व्यर्थमुद्यता ॥ ६.८२.११ ॥
ରଥ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଓ ତାଙ୍କ ସାରଥି ପାଖରେ ନ ପହଞ୍ଚି, ସେହି ଶିଳା ବୃଥା ଉଠାଯାଇଥିଲା; ତାହା ପୃଥିବୀ ଚିରି ପ୍ରବେଶ କଲା।
6.82.12
पतितायां शिलायां तु व्यथिता रक्षसां चमूः।
निपतन्त्या च शिलया राक्षसा मथिता भृशम् ॥ ६.८२.१२ ॥
ଶିଳା ପଡ଼ିଲେ ରାକ୍ଷସସେନା ବ୍ୟଥିତ ହେଲା; ପଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଶିଳାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ।
6.82.13
तमभ्यधावन् शतशो नदन्तः काननौकसः।
ते द्रुमांश्च महाकाया गिरिशृङ्गाणि चोद्यताः ॥ ६.८२.१३ ॥
ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ଶହ ଶହ ଗର୍ଜନ କରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ। ସେହି ମହାକାୟ ବାନରମାନେ ବୃକ୍ଷ ଓ ପର୍ବତଶିଖର ଉଠାଇଲେ।
6.82.14
क्षिपन्तीन्द्रजितं संख्ये वानरा भीमविक्रमाः।
वृक्षशैलमहावर्षं विसृजन्तः प्लवंगमाः ॥ ६.८२.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ବାନରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଉପରେ ବୃକ୍ଷ ଓ ଶିଳାର ମହାବର୍ଷା ଢାଳି ଧାଇଁଲେ।
6.82.15
शत्रूणां कदनं चक्रुर्नेदुश्च विविधैः स्वनैः।
वानरैस्तैर्महाभीमैर्घोररूपा निशाचराः ॥ ६.८२.१५ ॥
ବାନରମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ ଏବଂ ନାନା ସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ। ସେହି ମହାଭୟଙ୍କର ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘୋରରୂପୀ ନିଶାଚରମାନେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
6.82.16
वीर्यादभिहता वृक्षैर्व्यचेष्टन्त रणक्षितौ।
स सैन्यमभिवीक्ष्याथ वानरार्दितमिन्द्रजित् ॥ ६.८२.१६ ॥
ବାନରମାନଙ୍କ ବଳରେ ବୃକ୍ଷ ଆଘାତରେ ଆହତ ରାକ୍ଷସମାନେ ରଣଭୂମିରେ ଛଟପଟ ହେଲେ। ତେବେ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ନିଜ ସେନାକୁ ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ...
6.82.17
प्रगृहीतायुधः क्रुद्धः परानभिमुखो ययौ।
स शरौघानवसृजन् स्वसैन्येनाभिसंवृतः ॥ ६.८२.१७ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଧରି କ୍ରୋଧରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ନିଜ ସେନାରେ ଘେରାଯାଇ ବାଣଧାରା ବର୍ଷାଇ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.82.18
जघान कपिशार्दूलान् सुबहून् दृढविक्रमः।
शूलैरशनिभिः खड्गैः पट्टिशैः शूलमुद्गरैः ॥ ६.८२.१८ ॥
ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ ସେ ଶୂଳ, ବଜ୍ର, ଖଡ୍ଗ, ପଟ୍ଟିଶ, ଶୂଳ ଓ ମୁଦ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ବହୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
6.82.19
ते चाप्यनुचरांस्तस्य वानरा जघ्नुराहवे।
सुस्कन्धविटपैः शैलैः शिलाभिश्च महाबलः ॥ ६.८२.१९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦର ସ୍କନ୍ଧ ଓ ଶାଖାବିଶିଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷ, ପର୍ବତ ଓ ଶିଳାରେ ଆଘାତ କଲେ; ସେହି ମହାବଳ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲେ।
6.82.20
हनूमान् कदनं चक्रे रक्षसां भीमकर्मणाम्।
संनिवार्य परानीकमब्रवीत् तान् वनौकसः ॥ ६.८२.२० ॥
ହନୁମାନ ଭୟଙ୍କର କର୍ମକାରୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ; ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ରୋକି ସେ ସେହି ବନବାସୀ ବାନରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.82.21
हनूमान् संनिवर्तध्वं न नः साध्यमिदं बलम्।
त्यक्त्वा प्राणान् विचेष्टन्तो रामप्रियचिकीर्षवः ॥ ६.८२.२१ ॥
ହନୁମାନ କହିଲେ: ଫେରିଯାଅ! ଆମର ଏହି ବଳ ଏ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ; ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ।
6.82.22
यन्निमित्तं हि युध्यामो हता सा जनकात्मजा।
इममर्थं हि विज्ञाप्य रामं सुग्रीवमेव च ॥ ६.८२.२२ ॥
ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛୁ, ସେହି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି କଥା ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଇବାକୁ ହେବ।
6.82.23
तौ यत् प्रतिविधास्येते तत् करिष्यामहे वयम्।
इत्युक्त्वा वानरश्रेष्ठो वारयन् सर्ववानरान् ॥ ६.८२.२३ ॥
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଯାହା ସ୍ଥିର କରିବେ ତାହା ଆମେ କରିବୁ ବୋଲି କହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
6.82.24
शनैः शनैरसंत्रस्तः सबलः संन्यवर्तत।
ततः प्रेक्ष्य हनूमन्तं व्रजन्तं यत्र राघवः ॥ ६.८२.२४ ॥
ଧୀରେ ଧୀରେ, ନିର୍ଭୟରେ, ସେନା ସହିତ ସେ ଫେରିଲେ। ତାପରେ ରାଘବ (ରାମ) ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ସେଠିକୁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି—
6.82.25
स होतुकामो दुष्टात्मा गतश्चैत्यं निकुम्भिलाम्।
निकुम्भिलामधिष्ठाय पावकं जुहवेन्द्रजित् ॥ ६.८२.२५ ॥
ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସେ ହୋମ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ନିକୁମ୍ଭିଲା ନାମକ ଚୈତ୍ୟକୁ ଗଲା; ନିକୁମ୍ଭିଲାରେ ବସି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲା।
6.82.26
यज्ञभूम्यां ततो गत्वा पावकस्तेन रक्षसा।
हूयमानः प्रजज्वाल होमशोणितभुक् तदा ॥ ६.८२.२६ ॥
ତା'ପରେ ଯଜ୍ଞଭୂମିକୁ ଯାଇ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଆହୁତି ପାଉଥିବା ଅଗ୍ନି, ହୋମ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରି ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା।
6.82.27
सार्चिःपिनद्धो ददृशे होमशोणिततर्पितः।
संध्यागत इवादित्यः सुतीव्रोऽग्निः समुत्थितः ॥ ६.८२.२७ ॥
ଶିଖାରେ ଆବୃତ, ହୋମ ଓ ରକ୍ତରେ ତୃପ୍ତ ସେହି ଅଗ୍ନି ଦେଖାଗଲା; ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଅତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ଉଠିଲା।
6.82.28
अथेन्द्रजिद् राक्षसभूतये तु
जुहाव हव्यं विधिना विधानवित्।
दृष्ट्वा व्यतिष्ठन्त च राक्षसास्ते
महासमूहेषु नयानयज्ञाः ॥ ६.८२.२८ ॥
ତା'ପରେ ବିଧି ଜାଣିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବିଧିପୂର୍ବକ ହବ୍ୟ ଆହୁତି ଦେଲା; ତାହା ଦେଖି ନୀତି-ଅନୀତି ଜାଣିଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ବଡ଼ ସଭାରେ ଦୂରରେ ଠିଆ ହେଲେ।