رامايانا فالميكي · السارغا 6.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.83.1
राघवश्चापि विपुलं तं राक्षसवनौकसाम्।
श्रुत्वा संग्रामनिर्घोषं जाम्बवन्तमुवाच ह ॥ ६.८३.१ ॥
وسمع راغافا ذلك الدوي الهائل للمعركة صادراً عن سكان غابة الراكشاسا، فقال لجامبافان.
6.83.2
सौम्य नूनं हनुमता कृतं कर्म सुदुष्करम्।
श्रूयते च यथा भीमः सुमहानायुधस्वनः ॥ ६.८३.२ ॥
أيها الصديق الرقيق، لا شك أن هانومان قد أنجز عملاً شاقاً للغاية، إذ يُسمع صوت السلاح المرعب العظيم.
6.83.3
तद् गच्छ कुरु साहाय्यं स्वबलेनाभिसंवृतः।
क्षिप्रमृक्षपते तस्य कपिश्रेष्ठस्य युध्यतः ॥ ६.८३.३ ॥
فاذهب إذن أيها سيد الدببة، واسرع بالعون، محاطاً بقوتك، إلى ذلك القرد الأفضل الذي يقاتل.
6.83.4
ऋक्षराजस्तथेत्युक्त्वा स्वेनानीकेन संवृतः।
आगच्छत् पश्चिमं द्वारं हनूमान् यत्र वानरः ॥ ६.८३.४ ॥
قال ملك الدببة: «ليكن ذلك»، ومضى محاطاً بجيشه إلى البوابة الغربية، حيث كان القرد هانومان.
6.83.5
अथायान्तं हनूमन्तं ददर्शर्क्षपतिस्तदा।
वानरैः कृतसंग्रामैः श्वसद्भिरभिसंवृतम् ॥ ६.८३.५ ॥
عندها رأى سيد الدببة هانومان قادماً، محاطاً بالقرود الذين خاضوا القتال وهم يلهثون.
6.83.6
दृष्ट्वा पथि हनूमांश्च तदृक्षबलमुद्यतम्।
नीलमेघनिभं भीमं संनिवार्य न्यवर्तत ॥ ६.८३.६ ॥
ورأى هانومان، المرعب كالسحابة الزرقاء الداكنة، جيش الدببة يتقدم في الطريق، فكبحه وعاد.
6.83.7
स तेन सह सैन्येन संनिकर्षं महायशाः।
शीघ्रमागम्य रामाय दुःखितो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.८३.७ ॥
فاقترب ذو الشهرة العظيمة مع ذلك الجيش، ووصل سريعاً إلى راما، وقال حزيناً هذه الكلمات.
6.83.8
समरे युध्यमानानामस्माकं प्रेक्षतां च सः।
जघान रुदतीं सीतामिन्द्रजिद् रावणात्मजः ॥ ६.८३.८ ॥
بينما كنا نقاتل في المعركة ونشاهد، قتل إندرجيت ابن راڤانا سيتا وهي تبكي.
6.83.9
उद्भ्रान्तचित्तस्तां दृष्ट्वा विषण्णोऽहमरिंदम।
तदहं भवतो वृत्तं विज्ञापयितुमागतः ॥ ६.८३.९ ॥
يا قاهر الأعداء، لما رأيتها اضطرب عقلي وحزنت، ولذلك جئت لأُبلغك بهذا الحدث.
6.83.10
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवः शोकमूर्च्छितः।
निपपात तदा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ६.८३.१० ॥
لما سمع راغافا كلامه، أُغمي عليه من الحزن، فسقط على الأرض كشجرة قُطع جذرها.
6.83.11
तं भूमौ देवसंकाशं पतितं दृश्य राघवम्।
अभिपेतुः समुत्पत्य सर्वतः कपिसत्तमाः ॥ ६.८३.११ ॥
لما رأوا راغافا، المشابه للإله، ساقطاً على الأرض، وثب أفضل القرود من كل جهة واندفعوا نحوه.
6.83.12
आसिञ्चन् सलिलैश्चैनं पद्मोत्पलसुगन्धिभिः।
प्रदहन्तमसंहार्यं सहसाग्निमिवोत्थितम् ॥ ६.८३.१२ ॥
رشّوه بماءٍ معطّرٍ بعبق اللوتس واللوتس الأزرق، وهو الذي قام كنارٍ مفاجئةٍ متّقدةٍ لا تُقترب.
6.83.13
तं लक्ष्मणोऽथ बाहुभ्यां परिष्वज्य सुदुःखितः।
उवाच राममस्वस्थं वाक्यं हेत्वर्थसंयुतम् ॥ ६.८३.१३ ॥
فاحتضنه لاكشمانا بذراعيه وهو في حزن شديد، وقال لراما المضطرب كلمات مقرونة بالحجج.
6.83.14
शुभे वर्त्मनि तिष्ठन्तं त्वामार्य विजितेन्द्रियम्।
अनर्थेभ्यो न शक्नोति त्रातुं धर्मो निरर्थकः ॥ ६.८३.१४ ॥
أيها النبيل، إنك واقف على الطريق المبارك ومنضبط الحواس، والدارما لا تستطيع أن تحميك من الشرور؛ إنها عديمة الجدوى.
6.83.15
भूतानां स्थावराणां च जङ्गमानां च दर्शनम्।
यथास्ति न तथा धर्मस्तेन नास्तीति मे मतिः ॥ ६.८३.१५ ॥
الدارما لا تُرى كما تُرى وجود الكائنات الساكنة والمتحركة؛ لذلك فرأيي أن الدارما غير موجودة.
6.83.16
यथैव स्थावरं व्यक्तं जङ्गमं च तथाविधम्।
नायमर्थस्तथा युक्तस्त्वद्विधो न विपद्यते ॥ ६.८३.१६ ॥
كما أن الأشياء الساكنة والمتحركة ظاهرة، فهذا الأمر ليس كذلك؛ ومثلك لا يهلك.
6.83.17
यद्यधर्मो भवेद् भूतो रावणो नरकं व्रजेत्।
भवांश्च धर्मसंयुक्तो नैव व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.८३.१७ ॥
لو كان الإثم موجوداً لذهب راڤانا إلى الجحيم، وأنت الموصوف بالدارما ما كان ينبغي أن تصيبك النازلة.
6.83.18
तस्य च व्यसनाभावाद् व्यसनं चागते त्वयि।
धर्मो भवत्यधर्मश्च परस्परविरोधिनौ ॥ ६.८३.१८ ॥
لأنه لا نازلة به بينما نزلت النازلة بك، فالدارما والإثم متعارضان أحدهما للآخر.
6.83.19
धर्मेणोपलभेद् धर्ममधर्मं चाप्यधर्मतः।
यद्यधर्मेण युज्येयुर्येष्वधर्मः प्रतिष्ठितः ॥ ६.८३.१९ ॥
بالدارما يُنال الدارما، وبالأدارما يُنال الأدارما. وفي من يتصل بالأدارما تثبت الأدارما.
6.83.20
न धर्मेण वियुज्येरन्नाधर्मरुचयो जनाः।
धर्मेणाचरतां तेषां तथा धर्मफलं भवेत् ॥ ६.८३.२० ॥
ولا ينفصل عن الدارما أولئك الذين يميلون إلى الأدارما، فلمن يمارس الدارما تكون ثمرة الدارما.
6.83.21
यस्मादर्था विवर्धन्ते येष्वधर्मः प्रतिष्ठितः।
क्लिश्यन्ते धर्मशीलाश्च तस्मादेतौ निरर्थकौ ॥ ६.८३.२१ ॥
لأن الثروة تنمو عند من تثبت فيهم الأدارما، بينما يعاني أهل الدارما؛ لذلك فهذان عديما الجدوى.
6.83.22
वध्यन्ते पापकर्माणो यद्यधर्मेण राघव।
वधकर्महतोऽधर्मः स हतः कं वधिष्यति ॥ ६.८३.२२ ॥
يا راغافا، إن قُتل أهل الشر بالأدارما، فالأدارما الذي قُتل بفعل القتل، إذا مات، فمن سيقتل؟
6.83.23
अथवा विहितेनायं हन्यते हन्ति चापरम्।
विधिः स लिप्यते तेन न स पापेन कर्मणा ॥ ६.८३.२३ ॥
أو أن هذا يُقتل بما هو مقرّر ويقتل غيره؛ فتلك القاعدة تلتصق به وحده، ولا يتلوث هو بالفعل الآثم.
6.83.24
अदृष्टप्रतिकारेण अव्यक्तेनासता सता।
कथं शक्यं परं प्राप्तुं धर्मेणारिविकर्षण ॥ ६.८३.२४ ॥
كيف يمكن بلوغ العدو بالدارما، بوسيلة خفية لا تُرى، بالمستور، بالشرير وبالصالح؟ يا جاذب الأعداء!
6.83.25
यदि सत् स्यात् सतां मुख्य नासत् स्यात् तव किंचन।
त्वया यदीदृशं प्राप्तं तस्मात् तन्नोपपद्यते ॥ ६.८३.२५ ॥
إن كان هناك حق، يا أفضل الأخيار، وليس فيك شيء من الباطل، فإن ما نلته بهذه الصورة لا يليق.
6.83.26
अथवा दुर्बलः क्लीबो बलं धर्मोऽनुवर्तते।
दुर्बलो हृतमर्यादो न सेव्य इति मे मतिः ॥ ६.८३.२६ ॥
أو أنه للضعيف والعاجز، لا يتبع الدهرمَ إلا القوة. ومن كان ضعيفاً وفقد حدوده فلا ينبغي أن يُخدَم، هذا رأيي.
6.83.27
बलस्य यदि चेद् धर्मो गुणभूतः पराक्रमैः।
धर्ममुत्सृज्य वर्तस्व यथा धर्मे तथा बले ॥ ६.८३.२७ ॥
إن كان الدهرم صفةً ثانوية للقوة، يُنال بالبأس، فدع الدهرم وتصرّف في القوة كما تتصرف في الدهرم.
6.83.28
अथ चेत् सत्यवचनं धर्मः किल परंतप।
अनृतं त्वय्यकरणे किं न बद्धस्त्वया विना ॥ ६.८३.२८ ॥
إن كان القول الصادق هو الدهرم، يا محرق الأعداء، أفلست مقيداً به لأنك لم تترك الكذب؟ وما عساه يكون غيرك؟
6.83.29
यदि धर्मो भवेद् भूत अधर्मो वा परंतप।
न स्म हत्वा मुनिं वज्री कुर्यादिज्यां शतक्रतुः ॥ ६.८३.२९ ॥
سواء كان دهرماً أو أدهرماً، يا كائن، يا محرق الأعداء، أولم يقتل إندرا، حامل الصاعقة، صاحب المئة قربان، حكيماً ثم أتم قربانه؟
6.83.30
अधर्मसंश्रितो धर्मो विनाशयति राघव।
सर्वमेतद् यथाकामं काकुत्स्थ कुरुते नरः ॥ ६.८३.३० ॥
الدهرم القائم على الأدهرم يجلب الهلاك، يا راغافا. يا كاكوتستها، إن الإنسان يفعل هذا كله بحسب ما يشاء.
6.83.31
मम चेदं मतं तात धर्मोऽयमिति राघव।
धर्ममूलं त्वया छिन्नं राज्यमुत्सृजता तदा ॥ ६.८३.३१ ॥
يا عزيزي، هذا رأيي: أن هذا هو الدارما. يا راغافا، إذ تخلّيت عن المملكة آنذاك، قطعتَ جذر الدارما نفسه.
6.83.32
अर्थेभ्योऽथ प्रवृद्धेभ्यः संवृत्तेभ्यस्ततस्ततः।
क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः ॥ ६.८३.३२ ॥
حين تعظم الثروة، ويتولّد منها شيء بعد شيء، تتقدّم جميع الأفعال كما تجري الأنهار من الجبال.
6.83.33
अर्थेन हि विमुक्तस्य पुरुषस्याल्पचेतसः।
विच्छिद्यन्ते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा ॥ ६.८३.३३ ॥
للرجل المحروم من الثروة، الضيق العقل، تنقطع جميع الأفعال كما تجفّ الأنهار الصغيرة في الصيف.
6.83.34
सोऽयमर्थं परित्यज्य सुखकामः सुखैधितः।
पापमाचरते कर्तुं तदा दोषः प्रवर्तते ॥ ६.८३.३४ ॥
ذلك الذي ترك الثروة وطلب اللذة، ونشأ في الرخاء، يبدأ في فعل الشر؛ فيظهر حينئذ الخطأ.
6.83.35
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः।
यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ ६.८३.३५ ॥
من له الثروة له أصدقاء؛ ومن له الثروة له أقارب. ومن له الثروة هو الرجل في العالم؛ ومن له الثروة هو الحكيم.
6.83.36
यस्यार्थाः स च विक्रान्तो यस्यार्थाः स च बुद्धिमान्।
यस्यार्थाः स महाभागो यस्यार्थाः स गुणाधिकः ॥ ६.८३.३६ ॥
من له الثروة هو الشجاع؛ ومن له الثروة هو العاقل. ومن له الثروة هو عظيم الحظ؛ ومن له الثروة هو الأرفع في الفضائل.
6.83.37
अर्थस्यैते परित्यागे दोषाः प्रव्याहृता मया।
राज्यमुत्सृजता धीर येन बुद्धिस्त्वया कृता ॥ ६.८३.३७ ॥
أيها الثابت، في القرار الذي اتخذته حين تخلّيت عن المملكة، قد بيّنتُ من قبل عيوب التخلي عن الثروة.
6.83.38
यस्यार्था धर्मकामार्थास्तस्य सर्वं प्रदक्षिणम्।
अधनेनार्थकामेन नार्थः शक्यो विचिन्वता ॥ ६.८३.३८ ॥
لمن له الثروة يكون الدهر والشهوة والمال كلها مواتية؛ أما المعدم أو الطالب للمال والشهوة فلا يُنال مقصد مهما تأمل.
6.83.39
हर्षः कामश्च दर्पश्च धर्मः क्रोधः शमो दमः।
अर्थादेतानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप ॥ ६.८३.३९ ॥
أيها سيد الناس، الفرح والشهوة والكبرياء والبر والغضب والسكون والضبط كلها تنشأ وتجري من المال.
6.83.40
येषां नश्यत्ययं लोकश्चरतां धर्मचारिणाम्।
तेऽर्थास्त्वयि न दृश्यन्ते दुर्दिनेषु यथा ग्रहाः ॥ ६.८३.४० ॥
الذين بسلوكهم يهلك هذا العالم، أهل البر، لا تُرى ثروتهم فيك، كما لا تُرى الكواكب في الأيام الغائمة.
6.83.41
त्वयि प्रव्रजिते वीर गुरोश्च वचने स्थिते।
रक्षसापहृता भार्या प्राणौः प्रियतरा तव ॥ ६.८३.४१ ॥
أيها البطل، لما خرجتَ إلى المنفى ممتثلاً لقول أبيك، اختطف الراكشاسا زوجتك، وهي أحبُّ إليك من حياتك.
6.83.42
तदद्य विपुलं वीर दुःखमिन्द्रजिता कृतम्।
कर्मणा व्यपनेष्यामि तस्मादुत्तिष्ठ राघव ॥ ६.८३.४२ ॥
فلذلك أيها البطل، سأزيل اليوم بفعلي الحزن العظيم الذي أحدثه إندراجيت؛ فانهض أيها الراغوي.
6.83.43
उत्तिष्ठ नरशार्दूल दीर्घबाहो धृतव्रत।
किमात्मानं महात्मानमात्मानं नावबुध्यसे ॥ ६.८३.४३ ॥
انهض يا نمر الرجال، يا طويل الذراعين، يا ثابت العهد! لماذا لا تدرك ذاتك العظيمة؟
6.83.44
अयमनघ तवोदितः प्रियार्थं
जनकसुतानिधनं निरीक्ष्य रुष्टः।
सरथगजहयां सराक्षसेन्द्रां
भृशमिषुभिर्विनिपातयामि लङ्काम् ॥ ६.८३.४४ ॥
يا بلا عيب! من أجل محبوبتك، وقد غضبت إذ رأيت مقتل ابنة جاناكا، سأُسقط لانكا تماماً بالسهام، مع عرباتها وفيلتها وخيولها وأمراء الراكشاسا.