ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 6.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.83.1
राघवश्चापि विपुलं तं राक्षसवनौकसाम्।
श्रुत्वा संग्रामनिर्घोषं जाम्बवन्तमुवाच ह ॥ ६.८३.१ ॥
ラーガヴァは、ラークシャサの森の住人たちのあの大きな戦いの轟きを聞き、ジャーンバヴァンに語った。
6.83.2
सौम्य नूनं हनुमता कृतं कर्म सुदुष्करम्।
श्रूयते च यथा भीमः सुमहानायुधस्वनः ॥ ६.८३.२ ॥
善き友よ、ハヌマーンはきっと極めて困難な行いをしたのだ。恐ろしく大きな武器の響きが聞こえるから。
6.83.3
तद् गच्छ कुरु साहाय्यं स्वबलेनाभिसंवृतः।
क्षिप्रमृक्षपते तस्य कपिश्रेष्ठस्य युध्यतः ॥ ६.८३.३ ॥
ではお行きなさい、熊の王よ。自らの軍に囲まれて、戦っているあの最良の猿を速やかに助けよ。
6.83.4
ऋक्षराजस्तथेत्युक्त्वा स्वेनानीकेन संवृतः।
आगच्छत् पश्चिमं द्वारं हनूमान् यत्र वानरः ॥ ६.८३.४ ॥
熊の王は「そうしよう」と言い、自らの軍に囲まれて西の門へ向かった。そこには猿のハヌマーンがいた。
6.83.5
अथायान्तं हनूमन्तं ददर्शर्क्षपतिस्तदा।
वानरैः कृतसंग्रामैः श्वसद्भिरभिसंवृतम् ॥ ६.८३.५ ॥
そのとき熊の主は、戦いを終えて息を切らしている猿たちに囲まれて近づいてくるハヌマーンを見た。
6.83.6
दृष्ट्वा पथि हनूमांश्च तदृक्षबलमुद्यतम्।
नीलमेघनिभं भीमं संनिवार्य न्यवर्तत ॥ ६.८३.६ ॥
道で熊の軍が進んでくるのを見て、紺色の雲のように恐ろしいハヌマーンは、それを押し止めて引き返した。
6.83.7
स तेन सह सैन्येन संनिकर्षं महायशाः।
शीघ्रमागम्य रामाय दुःखितो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.८३.७ ॥
その大いに名高い者は、その軍勢とともに近づき、速やかにラーマのもとに至り、悲しみながらこの言葉を語った。
6.83.8
समरे युध्यमानानामस्माकं प्रेक्षतां च सः।
जघान रुदतीं सीतामिन्द्रजिद् रावणात्मजः ॥ ६.८३.८ ॥
我々が戦い、見守っている間に、ラーヴァナの息子インドラジットは泣いているシーターを打ち殺した。
6.83.9
उद्भ्रान्तचित्तस्तां दृष्ट्वा विषण्णोऽहमरिंदम।
तदहं भवतो वृत्तं विज्ञापयितुमागतः ॥ ६.८३.९ ॥
敵を征服する方よ、彼女を見て私の心は乱れ、落胆しました。それゆえ、この出来事をあなたに報告しに参ったのです。
6.83.10
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवः शोकमूर्च्छितः।
निपपात तदा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ६.८३.१० ॥
その言葉を聞いて、悲しみに打ちひしがれたラーガヴァは、根を断たれた木のように地に倒れた。
6.83.11
तं भूमौ देवसंकाशं पतितं दृश्य राघवम्।
अभिपेतुः समुत्पत्य सर्वतः कपिसत्तमाः ॥ ६.८३.११ ॥
神のようなラーガヴァが地に倒れているのを見て、最上の猿たちは四方から跳び上がり、彼のもとへ殺到した。
6.83.12
आसिञ्चन् सलिलैश्चैनं पद्मोत्पलसुगन्धिभिः।
प्रदहन्तमसंहार्यं सहसाग्निमिवोत्थितम् ॥ ६.८३.१२ ॥
蓮と青蓮の香りのする水で彼に水を注いだ。突然立ち上がった、燃え盛る、近づきがたい火のようなその人に。
6.83.13
तं लक्ष्मणोऽथ बाहुभ्यां परिष्वज्य सुदुःखितः।
उवाच राममस्वस्थं वाक्यं हेत्वर्थसंयुतम् ॥ ६.८३.१३ ॥
そこでラクシュマナは深く悲しみ、両腕で彼を抱きしめ、動揺したラーマに理由を伴った言葉を告げた。
6.83.14
शुभे वर्त्मनि तिष्ठन्तं त्वामार्य विजितेन्द्रियम्।
अनर्थेभ्यो न शक्नोति त्रातुं धर्मो निरर्थकः ॥ ६.८३.१४ ॥
高貴な方よ、吉祥の道に立ち、感覚を制御したあなたを、ダルマは災いから守ることができない。ダルマは無益である。
6.83.15
भूतानां स्थावराणां च जङ्गमानां च दर्शनम्।
यथास्ति न तथा धर्मस्तेन नास्तीति मे मतिः ॥ ६.८३.१५ ॥
不動の存在や動く存在が目に見えるように、ダルマは見えない。ゆえに私の考えでは、ダルマは存在しない。
6.83.16
यथैव स्थावरं व्यक्तं जङ्गमं च तथाविधम्।
नायमर्थस्तथा युक्तस्त्वद्विधो न विपद्यते ॥ ६.८३.१६ ॥
不動のものや動くものが明らかであるようには、この道理はそうではない。あなたのような人は滅びない。
6.83.17
यद्यधर्मो भवेद् भूतो रावणो नरकं व्रजेत्।
भवांश्च धर्मसंयुक्तो नैव व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.८३.१७ ॥
もし非法があるなら、ラーヴァナは地獄に堕ちるはずだ。そしてダルマを具えたあなたは災難に遭うべきではない。
6.83.18
तस्य च व्यसनाभावाद् व्यसनं चागते त्वयि।
धर्मो भवत्यधर्मश्च परस्परविरोधिनौ ॥ ६.८३.१८ ॥
彼には災いがなく、あなたに災いが来たことから、ダルマとアダルマは互いに対立するものであることがわかる。
6.83.19
धर्मेणोपलभेद् धर्ममधर्मं चाप्यधर्मतः।
यद्यधर्मेण युज्येयुर्येष्वधर्मः प्रतिष्ठितः ॥ ६.८३.१९ ॥
ダルマによってダルマを得，アダルマによってアダルマを得る。アダルマと結びつく者には，アダルマが確立している。
6.83.20
न धर्मेण वियुज्येरन्नाधर्मरुचयो जनाः।
धर्मेणाचरतां तेषां तथा धर्मफलं भवेत् ॥ ६.८३.२० ॥
アダルマを好む人々もダルマから切り離されることはない。ダルマを実践する者には、ダルマの果報があるだろう。
6.83.21
यस्मादर्था विवर्धन्ते येष्वधर्मः प्रतिष्ठितः।
क्लिश्यन्ते धर्मशीलाश्च तस्मादेतौ निरर्थकौ ॥ ६.८३.२१ ॥
アダルマが確立している者のもとでは富が増え、ダルマを行う者は苦しむ。ゆえに、この二つは無意味である。
6.83.22
वध्यन्ते पापकर्माणो यद्यधर्मेण राघव।
वधकर्महतोऽधर्मः स हतः कं वधिष्यति ॥ ६.८३.२२ ॥
ラーghava（ラーマ）よ、悪行者がアダルマによって殺されるなら、殺す行為によって打たれ殺されたアダルマは、死んだのち誰を殺すのか。
6.83.23
अथवा विहितेनायं हन्यते हन्ति चापरम्।
विधिः स लिप्यते तेन न स पापेन कर्मणा ॥ ६.८३.२३ ॥
あるいは、これは定められた行為によって殺され、別のものを殺す。その規則はそれ自身に付着し、彼は罪深い行為によって汚されることはない。
6.83.24
अदृष्टप्रतिकारेण अव्यक्तेनासता सता।
कथं शक्यं परं प्राप्तुं धर्मेणारिविकर्षण ॥ ६.८३.२४ ॥
見えざる対処によって、隠れたるものによって、悪人によっても善人によっても、ダルマによって敵にどうして到達できようか。敵を引き寄せる者よ！
6.83.25
यदि सत् स्यात् सतां मुख्य नासत् स्यात् तव किंचन।
त्वया यदीदृशं प्राप्तं तस्मात् तन्नोपपद्यते ॥ ६.८३.२५ ॥
もし真実があり、善き人々の中の最上の者よ、あなたの内に虚偽が何もないなら、あなたがこのように得たことは相応しくない。
6.83.26
अथवा दुर्बलः क्लीबो बलं धर्मोऽनुवर्तते।
दुर्बलो हृतमर्यादो न सेव्य इति मे मतिः ॥ ६.८३.२६ ॥
あるいは、弱く男らしくない者にとっては、ただ力こそがダルマに従う。弱くして節度を失った者には仕えてはならない、これが私の考えである。
6.83.27
बलस्य यदि चेद् धर्मो गुणभूतः पराक्रमैः।
धर्ममुत्सृज्य वर्तस्व यथा धर्मे तथा बले ॥ ६.८३.२७ ॥
もしダルマが力の副次的な徳であり、武勇によって成就されるなら、ダルマを捨て、ダルマにおいてそうするように、力において振る舞え。
6.83.28
अथ चेत् सत्यवचनं धर्मः किल परंतप।
अनृतं त्वय्यकरणे किं न बद्धस्त्वया विना ॥ ६.८३.२८ ॥
もし真実の言葉こそがダルマなら、敵を焼く者よ、あなたは虚偽を捨てないことで、それに縛られてはいないか。あなた以外に誰がいようか。
6.83.29
यदि धर्मो भवेद् भूत अधर्मो वा परंतप।
न स्म हत्वा मुनिं वज्री कुर्यादिज्यां शतक्रतुः ॥ ६.८३.२९ ॥
ダルマであれ非ダルマであれ、生きものよ、敵を焼く者よ。金剛を持つ百祭のインドラは、聖者を殺してから祭祀を行ったのではなかったか。
6.83.30
अधर्मसंश्रितो धर्मो विनाशयति राघव।
सर्वमेतद् यथाकामं काकुत्स्थ कुरुते नरः ॥ ६.८३.३० ॥
非ダルマに拠り所を置くダルマは破滅をもたらす、ラーガヴァよ。カークツステャよ、人は思いのままにこのすべてを行うのだ。
6.83.31
मम चेदं मतं तात धर्मोऽयमिति राघव।
धर्ममूलं त्वया छिन्नं राज्यमुत्सृजता तदा ॥ ६.८३.३१ ॥
親愛なる者よ、私の考えはこうだ。これこそがダルマなのだ。ラーガヴァよ、あのとき王国を捨てたことで、おまえはダルマの根を断ち切ってしまったのだ。
6.83.32
अर्थेभ्योऽथ प्रवृद्धेभ्यः संवृत्तेभ्यस्ततस्ततः।
क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः ॥ ६.८३.३२ ॥
富が大きく増し、そこから次々と生じるとき、山から川が流れ出るように、あらゆる行為が進んでいく。
6.83.33
अर्थेन हि विमुक्तस्य पुरुषस्याल्पचेतसः।
विच्छिद्यन्ते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा ॥ ६.८३.३३ ॥
富を失った、心の狭い人の行為はすべて断たれる。夏に小さな川が干上がるように。
6.83.34
सोऽयमर्थं परित्यज्य सुखकामः सुखैधितः।
पापमाचरते कर्तुं तदा दोषः प्रवर्तते ॥ ६.८३.३४ ॥
富を捨て、快楽を求め、安楽の中で育った彼は、悪を行い始める。そのとき過ちが生じる。
6.83.35
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः।
यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ ६.८३.३५ ॥
富を持つ者には友がいる。富を持つ者には親族がいる。富を持つ者こそ世の男子であり、富を持つ者こそ賢者である。
6.83.36
यस्यार्थाः स च विक्रान्तो यस्यार्थाः स च बुद्धिमान्।
यस्यार्थाः स महाभागो यस्यार्थाः स गुणाधिकः ॥ ६.८३.३६ ॥
富を持つ者は勇敢であり、富を持つ者は聡明である。富を持つ者は大いに幸運であり、富を持つ者は徳においてまさる。
6.83.37
अर्थस्यैते परित्यागे दोषाः प्रव्याहृता मया।
राज्यमुत्सृजता धीर येन बुद्धिस्त्वया कृता ॥ ६.८३.३७ ॥
堅固なる者よ、王国を捨てた時にお前が下した決意について、富を捨てることのこれらの過失を私はすでに述べた。
6.83.38
यस्यार्था धर्मकामार्थास्तस्य सर्वं प्रदक्षिणम्।
अधनेनार्थकामेन नार्थः शक्यो विचिन्वता ॥ ६.८३.३८ ॥
富を持つ者にとっては、法・欲・利がすべて吉祥となる。しかし無一文の者や富と欲望を求める者は、どれほど熟慮しても目的を成し遂げられない。
6.83.39
हर्षः कामश्च दर्पश्च धर्मः क्रोधः शमो दमः।
अर्थादेतानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप ॥ ६.८३.३९ ॥
人の王よ、喜び、欲望、慢心、法、怒り、寂静、自制——これらすべては富から生じ、そこから起こるのだ。
6.83.40
येषां नश्यत्ययं लोकश्चरतां धर्मचारिणाम्।
तेऽर्थास्त्वयि न दृश्यन्ते दुर्दिनेषु यथा ग्रहाः ॥ ६.८३.४० ॥
法を行う者たちの行いによってこの世界が滅びるのに、彼らの富はお前には見られない。曇りの日に星々が見えないように。
6.83.41
त्वयि प्रव्रजिते वीर गुरोश्च वचने स्थिते।
रक्षसापहृता भार्या प्राणौः प्रियतरा तव ॥ ६.८३.४१ ॥
英雄よ、父の言葉に従って流謫に赴いたとき、羅刹がお前の妻を奪い去った。彼女はお前にとって命よりも愛しい人なのだ。
6.83.42
तदद्य विपुलं वीर दुःखमिन्द्रजिता कृतम्।
कर्मणा व्यपनेष्यामि तस्मादुत्तिष्ठ राघव ॥ ६.८३.४२ ॥
それゆえ英雄よ、インドラジットがもたらした大きな悲しみを、私は今日の行いによって取り除こう。だからラグの末裔よ、立ち上がれ。
6.83.43
उत्तिष्ठ नरशार्दूल दीर्घबाहो धृतव्रत।
किमात्मानं महात्मानमात्मानं नावबुध्यसे ॥ ६.८३.४३ ॥
立ちたまえ、人中の虎よ、長腕の人よ、誓いに堅固な方よ！なぜご自身の偉大な御身を悟らないのか。
6.83.44
अयमनघ तवोदितः प्रियार्थं
जनकसुतानिधनं निरीक्ष्य रुष्टः।
सरथगजहयां सराक्षसेन्द्रां
भृशमिषुभिर्विनिपातयामि लङ्काम् ॥ ६.८३.४४ ॥
汚れなき方よ！あなたの愛しい方のため、ジャナカの娘の死を見て激怒した私は、戦車、象、馬、そしてラークシャサの王たちもろともラーンカーを矢で完全に打ち倒しましょう。