വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.83.1
राघवश्चापि विपुलं तं राक्षसवनौकसाम्।
श्रुत्वा संग्रामनिर्घोषं जाम्बवन्तमुवाच ह ॥ ६.८३.१ ॥
രാക്ഷസ വനവാസികളുടെ ആ മഹത്തായ യുദ്ധഘോഷം കേട്ട രാഘവൻ ജാംബവാനോട് പറഞ്ഞു.
6.83.2
सौम्य नूनं हनुमता कृतं कर्म सुदुष्करम्।
श्रूयते च यथा भीमः सुमहानायुधस्वनः ॥ ६.८३.२ ॥
സൗമ്യാ! ഹനുമാൻ തീർച്ചയായും അതികഠിനമായ കർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; ആയുധങ്ങളുടെ ഭയങ്കരവും മഹത്തുമായ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നുണ്ട്.
6.83.3
तद् गच्छ कुरु साहाय्यं स्वबलेनाभिसंवृतः।
क्षिप्रमृक्षपते तस्य कपिश्रेष्ठस्य युध्यतः ॥ ६.८३.३ ॥
അതിനാൽ പോകൂ, ഋക്ഷപതേ! നിന്റെ സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി, പോരാടുന്ന ആ കപിശ്രേഷ്ഠന് വേഗം സഹായം ചെയ്യൂ.
6.83.4
ऋक्षराजस्तथेत्युक्त्वा स्वेनानीकेन संवृतः।
आगच्छत् पश्चिमं द्वारं हनूमान् यत्र वानरः ॥ ६.८३.४ ॥
ഋക്ഷരാജൻ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, തന്റെ സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പടിഞ്ഞാറെ വാതിലിലേക്ക് പോയി; അവിടെ ആ വാനരൻ ഹനുമാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.83.5
अथायान्तं हनूमन्तं ददर्शर्क्षपतिस्तदा।
वानरैः कृतसंग्रामैः श्वसद्भिरभिसंवृतम् ॥ ६.८३.५ ॥
അപ്പോൾ ഋക്ഷപതി, യുദ്ധം ചെയ്ത് കിതച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വരുന്ന ഹനുമാനെ കണ്ടു.
6.83.6
दृष्ट्वा पथि हनूमांश्च तदृक्षबलमुद्यतम्।
नीलमेघनिभं भीमं संनिवार्य न्यवर्तत ॥ ६.८३.६ ॥
വഴിയിൽ ഋക്ഷസേന മുന്നേറുന്നത് കണ്ട്, നീലമേഘം പോലെ ഭയങ്കരനായ ഹനുമാൻ അതിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തി തിരിച്ചുപോയി.
6.83.7
स तेन सह सैन्येन संनिकर्षं महायशाः।
शीघ्रमागम्य रामाय दुःखितो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.८३.७ ॥
മഹായശസ്വിയായ അവൻ ആ സേനയോടുകൂടി അടുത്തെത്തി വേഗം രാമന്റെ അരികിലെത്തി ദുഃഖിതനായി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.83.8
समरे युध्यमानानामस्माकं प्रेक्षतां च सः।
जघान रुदतीं सीतामिन्द्रजिद् रावणात्मजः ॥ ६.८३.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾ പൊരുതുമ്പോൾ, കാണുമ്പോൾ, രാവണപുത്രൻ ഇന്ദ്രജിത്ത് കരയുന്ന സീതയെ കൊന്നു.
6.83.9
उद्भ्रान्तचित्तस्तां दृष्ट्वा विषण्णोऽहमरिंदम।
तदहं भवतो वृत्तं विज्ञापयितुमागतः ॥ ६.८३.९ ॥
ശത്രുസംഹാരകനേ, അവളെ കണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് ഉലഞ്ഞ് ഞാൻ ദുഃഖിതനായി; അതിനാൽ ഈ വൃത്താന്തം അങ്ങയെ അറിയിക്കാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.
6.83.10
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवः शोकमूर्च्छितः।
निपपात तदा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ ६.८३.१० ॥
അവന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് ശോകത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ രാഘവൻ അപ്പോൾ വേരറ്റ വൃക്ഷംപോലെ നിലത്ത് വീണു.
6.83.11
तं भूमौ देवसंकाशं पतितं दृश्य राघवम्।
अभिपेतुः समुत्पत्य सर्वतः कपिसत्तमाः ॥ ६.८३.११ ॥
നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്ന ദേവതുല്യനായ രാഘവനെ കണ്ട് ശ്രേഷ്ഠരായ വാനരന്മാർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ചാടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അരികിലേക്ക് ഓടിയെത്തി.
6.83.12
आसिञ्चन् सलिलैश्चैनं पद्मोत्पलसुगन्धिभिः।
प्रदहन्तमसंहार्यं सहसाग्निमिवोत्थितम् ॥ ६.८३.१२ ॥
താമരയുടെയും നീലോൽപ്പലത്തിന്റെയും സുഗന്ധമുള്ള ജലംകൊണ്ട് അവർ അദ്ദേഹത്തെ തളിച്ചു; പെട്ടെന്ന് ഉയർന്ന, ജ്വലിക്കുന്ന, സമീപിക്കാനാവാത്ത അഗ്നിപോലെ അദ്ദേഹം ഉയർന്നു നിൽക്കെ.
6.83.13
तं लक्ष्मणोऽथ बाहुभ्यां परिष्वज्य सुदुःखितः।
उवाच राममस्वस्थं वाक्यं हेत्वर्थसंयुतम् ॥ ६.८३.१३ ॥
അപ്പോൾ ലക്ഷ്മണൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി രണ്ടു കൈകളാലും അദ്ദേഹത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, അസ്വസ്ഥനായ രാമനോട് കാരണങ്ങളോടു കൂടിയ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.83.14
शुभे वर्त्मनि तिष्ठन्तं त्वामार्य विजितेन्द्रियम्।
अनर्थेभ्यो न शक्नोति त्रातुं धर्मो निरर्थकः ॥ ६.८३.१४ ॥
ആര്യാ, ശുഭമായ വഴിയിൽ നിൽക്കുന്നവനും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനുമായ നിന്നെ ദുരന്തങ്ങളിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ ധർമ്മത്തിനു കഴിയുന്നില്ല; അത് നിരർത്ഥകമാണ്.
6.83.15
भूतानां स्थावराणां च जङ्गमानां च दर्शनम्।
यथास्ति न तथा धर्मस्तेन नास्तीति मे मतिः ॥ ६.८३.१५ ॥
സ്ഥാവരങ്ങളുടെയും ജംഗമങ്ങളുടെയും ദർശനം പോലെ ധർമ്മം കാണാനാകുന്നില്ല; അതിനാൽ ധർമ്മമില്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
6.83.16
यथैव स्थावरं व्यक्तं जङ्गमं च तथाविधम्।
नायमर्थस्तथा युक्तस्त्वद्विधो न विपद्यते ॥ ६.८३.१६ ॥
സ്ഥാവരങ്ങളും ജംഗമങ്ങളും വ്യക്തമാണ് പോലെ ഈ കാര്യം അങ്ങനെയല്ല; നിന്നെപ്പോലുള്ളവർ നശിക്കുന്നില്ല.
6.83.17
यद्यधर्मो भवेद् भूतो रावणो नरकं व्रजेत्।
भवांश्च धर्मसंयुक्तो नैव व्यसनमाप्नुयात् ॥ ६.८३.१७ ॥
അധർമ്മം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ രാവണൻ നരകത്തിൽ പോകുമായിരുന്നു; ധർമ്മയുക്തനായ നീ ദുരിതം പ്രാപിക്കരുതായിരുന്നു.
6.83.18
तस्य च व्यसनाभावाद् व्यसनं चागते त्वयि।
धर्मो भवत्यधर्मश्च परस्परविरोधिनौ ॥ ६.८३.१८ ॥
അവന് ദുരിതമില്ലാത്തതും നിന്റെ മേൽ ദുരിതം വന്നതും കൊണ്ട് ധർമ്മവും അധർമ്മവും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളാണ്.
6.83.19
धर्मेणोपलभेद् धर्ममधर्मं चाप्यधर्मतः।
यद्यधर्मेण युज्येयुर्येष्वधर्मः प्रतिष्ठितः ॥ ६.८३.१९ ॥
ധർമ്മത്താൽ ധർമ്മത്തെയും അധർമ്മത്താൽ അധർമ്മത്തെയും നേടാം. അധർമ്മത്തോട് ചേർന്നവരിൽ അധർമ്മം സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
6.83.20
न धर्मेण वियुज्येरन्नाधर्मरुचयो जनाः।
धर्मेणाचरतां तेषां तथा धर्मफलं भवेत् ॥ ६.८३.२० ॥
അധർമ്മത്തിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള ജനങ്ങളും ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നില്ല. ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവർക്ക് ധർമ്മഫലം ലഭിക്കും.
6.83.21
यस्मादर्था विवर्धन्ते येष्वधर्मः प्रतिष्ठितः।
क्लिश्यन्ते धर्मशीलाश्च तस्मादेतौ निरर्थकौ ॥ ६.८३.२१ ॥
അധർമ്മം നിലകൊള്ളുന്നവരിൽ സമ്പത്ത് വർദ്ധിക്കുന്നു; ധർമ്മശീലർ ദുഃഖിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഇവ രണ്ടും നിരർത്ഥകമാണ്.
6.83.22
वध्यन्ते पापकर्माणो यद्यधर्मेण राघव।
वधकर्महतोऽधर्मः स हतः कं वधिष्यति ॥ ६.८३.२२ ॥
രാഘവാ, പാപകർമ്മികൾ അധർമ്മത്താൽ വധിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, വധകർമ്മത്താൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അധർമ്മം മരിച്ചാൽ ആരെ കൊല്ലും?
6.83.23
अथवा विहितेनायं हन्यते हन्ति चापरम्।
विधिः स लिप्यते तेन न स पापेन कर्मणा ॥ ६.८३.२३ ॥
അല്ലെങ്കിൽ വിഹിതമായ കർമ്മത്താൽ ഇത് കൊല്ലപ്പെട്ട് മറ്റൊന്നിനെ കൊല്ലുന്നു. ആ വിധി അതിനുതന്നെ പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു; അവൻ പാപകർമ്മത്താൽ പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നില്ല.
6.83.24
अदृष्टप्रतिकारेण अव्यक्तेनासता सता।
कथं शक्यं परं प्राप्तुं धर्मेणारिविकर्षण ॥ ६.८३.२४ ॥
കാണാത്ത പ്രതിവിധിയാലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാലും ദുഷ്ടനാലും സജ്ജനനാലും ധർമ്മത്താൽ ശത്രുവിനെ എങ്ങനെ നേടാനാവും? ശത്രുകർഷണാ!
6.83.25
यदि सत् स्यात् सतां मुख्य नासत् स्यात् तव किंचन।
त्वया यदीदृशं प्राप्तं तस्मात् तन्नोपपद्यते ॥ ६.८३.२५ ॥
സജ്ജനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, സത്യം ഉണ്ടായിരിക്കുകയും നിന്നിൽ അസത്യം ഒന്നുമില്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്തത് യുക്തമല്ല.
6.83.26
अथवा दुर्बलः क्लीबो बलं धर्मोऽनुवर्तते।
दुर्बलो हृतमर्यादो न सेव्य इति मे मतिः ॥ ६.८३.२६ ॥
അല്ലെങ്കിൽ, ദുർബലനും ക്ലീബനുമായവന് ബലമാണ് ധർമ്മത്തെ പിന്തുടരുന്നത്. ദുർബലനും മര്യാദ നഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായവനെ സേവിക്കരുത് എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
6.83.27
बलस्य यदि चेद् धर्मो गुणभूतः पराक्रमैः।
धर्ममुत्सृज्य वर्तस्व यथा धर्मे तथा बले ॥ ६.८३.२७ ॥
ബലത്തിന്റെ ഗുണമായി ധർമ്മം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത് പരാക്രമത്താൽ നേടാവുന്നതാണെങ്കിൽ, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ധർമ്മത്തിൽ എങ്ങനെയോ അങ്ങനെ ബലത്തിൽ പെരുമാറുക.
6.83.28
अथ चेत् सत्यवचनं धर्मः किल परंतप।
अनृतं त्वय्यकरणे किं न बद्धस्त्वया विना ॥ ६.८३.२८ ॥
സത്യവചനം തന്നെ ധർമ്മമാണെങ്കിൽ, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, നീ അസത്യം ഉപേക്ഷിക്കാത്തതിനാൽ നിന്നെ അത് ബന്ധിച്ചിട്ടില്ലേ, നീയില്ലാതെ?
6.83.29
यदि धर्मो भवेद् भूत अधर्मो वा परंतप।
न स्म हत्वा मुनिं वज्री कुर्यादिज्यां शतक्रतुः ॥ ६.८३.२९ ॥
ധർമ്മമോ അധർമ്മമോ ആകട്ടെ, ജീവിയേ, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ, വജ്രധാരിയായ ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രൻ ഒരു മുനിയെ കൊന്നു യാഗം ചെയ്തില്ലേ?
6.83.30
अधर्मसंश्रितो धर्मो विनाशयति राघव।
सर्वमेतद् यथाकामं काकुत्स्थ कुरुते नरः ॥ ६.८३.३० ॥
അധർമ്മത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ധർമ്മം നാശം വരുത്തും, രാഘവാ. കാകുത്സ്ഥാ, മനുഷ്യൻ ഇതെല്ലാം തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ചെയ്യുന്നു.
6.83.31
मम चेदं मतं तात धर्मोऽयमिति राघव।
धर्ममूलं त्वया छिन्नं राज्यमुत्सृजता तदा ॥ ६.८३.३१ ॥
പ്രിയനേ, ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം, ഇതാണ് ധർമ്മം. രാഘവാ, അന്ന് രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ നീ ധർമ്മത്തിന്റെ മൂലം തന്നെ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
6.83.32
अर्थेभ्योऽथ प्रवृद्धेभ्यः संवृत्तेभ्यस्ततस्ततः।
क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः ॥ ६.८३.३२ ॥
സമ്പത്ത് വർദ്ധിക്കുമ്പോഴും അതിൽ നിന്ന് ഓരോന്നായി ഉണ്ടാകുമ്പോഴും പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് നദികൾ ഒഴുകുന്നതുപോലെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്നു.
6.83.33
अर्थेन हि विमुक्तस्य पुरुषस्याल्पचेतसः।
विच्छिद्यन्ते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा ॥ ६.८३.३३ ॥
ധനമില്ലാത്ത, അൽപബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും വേനലിൽ ചെറിയ നദികൾ വറ്റുന്നതുപോലെ മുറിഞ്ഞുപോകുന്നു.
6.83.34
सोऽयमर्थं परित्यज्य सुखकामः सुखैधितः।
पापमाचरते कर्तुं तदा दोषः प्रवर्तते ॥ ६.८३.३४ ॥
അവൻ ധനം ഉപേക്ഷിച്ച് സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സുഖത്തിൽ വളർന്നവൻ പാപം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങുന്നു. അപ്പോൾ ദോഷം ഉണ്ടാകുന്നു.
6.83.35
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः।
यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ ६.८३.३५ ॥
ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനു മിത്രങ്ങളുണ്ട്; ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനു ബന്ധുക്കളുണ്ട്. ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനാണ് ലോകത്തിൽ പുരുഷൻ; ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനാണ് പണ്ഡിതൻ.
6.83.36
यस्यार्थाः स च विक्रान्तो यस्यार्थाः स च बुद्धिमान्।
यस्यार्थाः स महाभागो यस्यार्थाः स गुणाधिकः ॥ ६.८३.३६ ॥
ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനാണ് പരാക്രമി; ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനാണ് ബുദ്ധിമാൻ. ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനാണ് മഹാഭാഗ്യവാൻ; ആർക്ക് ധനമുണ്ടോ അവനാണ് ഗുണശ്രേഷ്ഠൻ.
6.83.37
अर्थस्यैते परित्यागे दोषाः प्रव्याहृता मया।
राज्यमुत्सृजता धीर येन बुद्धिस्त्वया कृता ॥ ६.८३.३७ ॥
ധീരാ, രാജ്യം ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ നീ എടുത്ത തീരുമാനത്തിൽ, സമ്പത്ത് ത്യജിക്കുന്നതിലെ ഈ ദോഷങ്ങൾ ഞാൻ നേരത്തേ പറഞ്ഞിരുന്നു.
6.83.38
यस्यार्था धर्मकामार्थास्तस्य सर्वं प्रदक्षिणम्।
अधनेनार्थकामेन नार्थः शक्यो विचिन्वता ॥ ६.८३.३८ ॥
സമ്പത്തുള്ളവന് ധർമ്മവും കാമവും അർത്ഥവും എല്ലാം ശുഭമാകും; ദരിദ്രനും ധനമോഹിയുമായവന് എത്ര ആലോചിച്ചാലും കാര്യം സാധിക്കില്ല.
6.83.39
हर्षः कामश्च दर्पश्च धर्मः क्रोधः शमो दमः।
अर्थादेतानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप ॥ ६.८३.३९ ॥
നരാധിപാ, സന്തോഷം, കാമം, അഹങ്കാരം, ധർമ്മം, ക്രോധം, ശമം, ദമം — ഇവയെല്ലാം സമ്പത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു.
6.83.40
येषां नश्यत्ययं लोकश्चरतां धर्मचारिणाम्।
तेऽर्थास्त्वयि न दृश्यन्ते दुर्दिनेषु यथा ग्रहाः ॥ ६.८३.४० ॥
ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവരുടെ കാരണത്താൽ ഈ ലോകം നശിക്കുന്നുവോ, അവരുടെ സമ്പത്ത് നിന്നിൽ കാണുന്നില്ല; മേഘാവൃതമായ ദിവസങ്ങളിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ കാണാത്തതുപോലെ.
6.83.41
त्वयि प्रव्रजिते वीर गुरोश्च वचने स्थिते।
रक्षसापहृता भार्या प्राणौः प्रियतरा तव ॥ ६.८३.४१ ॥
വീരാ, പിതാവിന്റെ വാക്കിൽ ഉറച്ചുനിന്ന് നീ വനത്തിലേക്ക് പോയി; അപ്പോൾ രാക്ഷസൻ നിന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചു, അവൾ നിനക്ക് പ്രാണനെക്കാൾ പ്രിയമായവളാണ്.
6.83.42
तदद्य विपुलं वीर दुःखमिन्द्रजिता कृतम्।
कर्मणा व्यपनेष्यामि तस्मादुत्तिष्ठ राघव ॥ ६.८३.४२ ॥
അതുകൊണ്ട് വീരാ, ഇന്ദ്രജിത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ ഈ വലിയ ദുഃഖം ഇന്ന് ഞാൻ എന്റെ കർമ്മത്താൽ നീക്കം ചെയ്യും; അതിനാൽ രാഘവാ, എഴുന്നേൽക്കൂ.
6.83.43
उत्तिष्ठ नरशार्दूल दीर्घबाहो धृतव्रत।
किमात्मानं महात्मानमात्मानं नावबुध्यसे ॥ ६.८३.४३ ॥
എഴുന്നേൽക്കൂ, നരശാർദൂലാ, ദീർഘബാഹോ, ധൃതവ്രതാ! നിന്റെ മഹാത്മസ്വരൂപം നീ എന്തുകൊണ്ട് അറിയുന്നില്ല?
6.83.44
अयमनघ तवोदितः प्रियार्थं
जनकसुतानिधनं निरीक्ष्य रुष्टः।
सरथगजहयां सराक्षसेन्द्रां
भृशमिषुभिर्विनिपातयामि लङ्काम् ॥ ६.८३.४४ ॥
നിർദോഷനേ! നിന്റെ പ്രിയത്തിനായി, ജനകപുത്രിയുടെ വധം കണ്ട് കോപിതനായ ഞാൻ, രഥങ്ങളോടും ആനകളോടും കുതിരകളോടും രാക്ഷസരാജാക്കന്മാരോടും കൂടിയ ലങ്കയെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് പൂർണമായി വീഴ്ത്തും.