వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.85.1
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवः शोककर्शितः।
नोपधारयते व्यक्तं यदुक्तं तेन रक्षसा ॥ ६.८५.१ ॥
అతని ఆ మాటలు విని, శోకంతో కృశించిన రాఘవుడు ఆ రాక్షసుడు చెప్పినదాన్ని స్పష్టంగా గ్రహించలేకపోయాడు.
6.85.2
ततो धैर्यमवष्टभ्य रामः परपुरंजयः।
विभीषणमुपासीनमुवाच कपिसंनिधौ ॥ ६.८५.२ ॥
అప్పుడు ధైర్యాన్ని కూడదీసుకుని, శత్రుపురాలను జయించే రాముడు, వానరుల సమక్షంలో కూర్చున్న విభీషణునితో ఇలా అన్నాడు.
6.85.3
नैर्ऋताधिपते वाक्यं यदुक्तं ते विभीषण।
भूयस्तच्छ्रोतुमिच्छामि ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ॥ ६.८५.३ ॥
రాక్షసాధిపతీ విభీషణా, నువ్వు చెప్పిన మాటను మళ్ళీ వినాలనుకుంటున్నాను; నీ మనసులో ఉన్నది చెప్పు.
6.85.4
राघवस्य वचः श्रुत्वा वाक्यं वाक्यविशारदः।
यत् तत् पुनरिदं वाक्यं बभाषेऽथ विभीषणः ॥ ६.८५.४ ॥
రాఘవుని మాటలు విని, మాటలో నిపుణుడైన విభీషణుడు మళ్ళీ ఈ మాట అన్నాడు.
6.85.5
यथाऽऽज्ञप्तं महाबाहो त्वया गुल्मनिवेशनम्।
तत् तथानुष्ठितं वीर त्वद्वाक्यसमनन्तरम् ॥ ६.८५.५ ॥
మహాబాహు, నువ్వు ఆజ్ఞాపించినట్లే సైన్యాన్ని నిలిపారు; వీరా, నీ మాట వెంటనే అది అమలు చేయబడింది.
6.85.6
तान्यनीकानि सर्वाणि विभक्तानि समन्ततः।
विन्यस्ता यूथपाश्चैव यथान्यायं विभागशः ॥ ६.८५.६ ॥
ఆ సైన్యాలన్నీ నాలుగు వైపులా విభజించబడ్డాయి; యూథపతులు కూడా న్యాయానుసారం భాగాల వారీగా నియమించబడ్డారు.
6.85.7
भूयस्तु मम विज्ञाप्यं तच्छृणुष्व महाप्रभो।
त्वय्यकारणसंतप्ते संतप्तहृदया वयम् ॥ ६.८५.७ ॥
ఓ మహా ప్రభూ, నేను ఇంకా చెప్పవలసినది ఉంది; వినండి. మీరు కారణం లేకుండానే సంతాపంలో ఉన్నారు; అందువల్ల మా హృదయాలు కూడా సంతప్తమయ్యాయి.
6.85.8
त्यज राजन्निमं शोकं मिथ्या संतापमागतम्।
यदियं त्यज्यतां चिन्ता शत्रुहर्षविवर्धिनी ॥ ६.८५.८ ॥
ఓ రాజా, అకారణంగా వచ్చిన ఈ శోకాన్ని, ఈ మిథ్యా సంతాపాన్ని విడిచిపెట్టు. శత్రువుల సంతోషాన్ని పెంచే ఈ చింతను విడిచిపెట్టాలి.
6.85.9
उद्यमः क्रियतां वीर हर्षः समुपसेव्यताम्।
प्राप्तव्या यदि ते सीता हन्तव्याश्च निशाचराः ॥ ६.८५.९ ॥
ఓ వీరా, ప్రయత్నం చేయి; సంతోషాన్ని ఆశ్రయించు. నీకు సీత లభించాలంటే, రాక్షసులను సంహరించాలి.
6.85.10
रघुनन्दन वक्ष्यामि श्रूयतां मे हितं वचः।
साध्वयं यातु सौमित्रिर्बलेन महता वृतः ॥ ६.८५.१० ॥
ఓ రఘునందనా, నేను చెప్పబోయే హితవచనాన్ని వినండి. సౌమిత్రి పెద్ద సైన్యంతో కూడి వెళ్లడం మంచిది.
6.85.11
निकुम्भिलायां सम्प्राप्तं हन्तुं रावणिमाहवे।
धनुर्मण्डलनिर्मुक्तैराशीविषविषोपमैः ॥ ६.८५.११ ॥
నికుంభిలలో చేరి యుద్ధంలో రావణిని చంపడానికి, ధనుర్మండలం నుండి వదలిన, సర్పవిషంతో సమానమైన బాణాలతో.
6.85.12
शरैर्हन्तुं महेष्वासो रावणिं समितिंजयः।
तेन वीरेण तपसा वरदानात् स्वयंभुवः।
अस्त्रं ब्रह्मशिरः प्राप्तं कामगाश्च तुरङ्गमाः ॥ ६.८५.१२ ॥
మహాధనుర్ధరుడు, యుద్ధ విజేత అయిన రావణిని (ఇంద్రజిత్తును) బాణాలతో చంపాలి. ఆ వీరుడు తపస్సు, స్వయంభువు వరం వల్ల బ్రహ్మశిరస్సు అస్త్రాన్ని, ఇష్టమైన చోటికి వెళ్లే గుఱ్ఱాలను పొందాడు.
6.85.13
स एष किल सैन्येन प्राप्तः किल निकुम्भिलाम्।
यद्युत्तिष्ठेत् कृतं कर्म हतान् सर्वांश्च विद्धि नः ॥ ६.८५.१३ ॥
అతడు నిశ్చయంగా సైన్యంతో నికుంభిలను చేరుకున్నాడు. అతడు లేచి తన కార్యాన్ని నెరవేర్చితే, మనమంతా హతులమని తెలుసుకో.
6.85.14
निकुम्भिलामसम्प्राप्तमकृताग्निं च यो रिपुः।
त्वामाततायिनं हन्यादिन्द्रशत्रो स ते वधः ॥ ६.८५.१४ ॥
నికుంభిలను చేరకముందే, అగ్నిహోమం చేయకముందే శత్రువు నిన్ను ఆతతాయిగా చంపగలిగితే, ఓ ఇంద్రశత్రూ, అదే నీ వధ.
6.85.15
वरो दत्तो महाबाहो सर्वलोकेश्वरेण वै।
इत्येवं विहितो राजन् वधस्तस्यैष धीमतः ॥ ६.८५.१५ ॥
మహాబాహూ, సర్వలోకేశ్వరుడు అతనికి వరం ఇచ్చాడు. రాజా, ఈ విధంగానే ఆ బుద్ధిమంతుని వధ నిర్ణయించబడింది.
6.85.16
वधायेन्द्रजितो राम संदिशस्व महाबलम्।
हते तस्मिन् हतं विद्धि रावणं ससुहृद्गणम् ॥ ६.८५.१६ ॥
రామా, ఇంద్రజిత్తును వధించడానికి ఆ మహాబలుడిని నియమించు. అతడు హతుడైతే, మిత్రగణంతో సహా రావణుడు హతుడని తెలుసుకో.
6.85.17
विभीषणवचः श्रुत्वा रामो वाक्यमथाब्रवीत्।
जानामि तस्य रौद्रस्य मायां सत्यपराक्रम ॥ ६.८५.१७ ॥
విభీషణుని మాటలు విని రాముడు ఇలా అన్నాడు: సత్యపరాక్రమా, ఆ భయంకరుని మాయను నేను ఎరుగుదును.
6.85.18
स हि ब्रह्मास्त्रवित् प्राज्ञो महामायो महाबलः।
करोत्यसंज्ञान् संग्रामे देवान् सवरुणानपि ॥ ६.८५.१८ ॥
అతడు బ్రహ్మాస్త్రం తెలిసినవాడు, ప్రజ్ఞావంతుడు, మహామాయావి, మహాబలుడు. యుద్ధంలో వరుణునితో సహా దేవతలను సంజ్ఞాహీనులుగా చేస్తాడు.
6.85.19
तस्यान्तरिक्षे चरतः सरथस्य महायशः।
न गतिर्ज्ञायते वीर सूर्यस्येवाभ्रसम्प्लवे ॥ ६.८५.१९ ॥
ఆకాశంలో రథంతో సంచరిస్తున్న ఆ మహాయశస్వి గమనం తెలియడం లేదు, ఓ వీరా; మేఘాల ప్రవాహంలో సూర్యుని గమనం కనిపించనట్లు.
6.85.20
राघवस्तु रिपोर्ज्ञात्वा मायावीर्यं दुरात्मनः।
लक्ष्मणं कीर्तिसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.८५.२० ॥
రాఘవుడు దురాత్ముడైన శత్రువు మాయాశక్తిని తెలుసుకొని, కీర్తిసంపన్నుడైన లక్ష్మణునితో ఈ మాట పలికాడు.
6.85.21
यद् वानरेन्द्रस्य बलं तेन सर्वेण संवृतः।
हनूमत्प्रमुखैश्चैव यूथपैः सह लक्ष्मण ॥ ६.८५.२१ ॥
లక్ష్మణా, వానరేంద్రుని ఏ సైన్యమో, ఆ సమస్త సైన్యంతో చుట్టబడి, హనుమంతుడు ముఖ్యులైన యూథపతులతో కలిసి.
6.85.22
जाम्बवेनर्क्षपतिना सह सैन्येन संवृतः।
जहि तं राक्षससुतं मायाबलसमन्वितम् ॥ ६.८५.२२ ॥
ఋక్షపతి జాంబవంతునితో, సైన్యంతో చుట్టబడి, మాయాబలం కలిగిన ఆ రాక్షసపుత్రుని సంహరించు.
6.85.23
अयं त्वां सचिवैः सार्धं महात्मा रजनीचरः।
अभिज्ञस्तस्य मायानां पृष्ठतोऽनुगमिष्यति ॥ ६.८५.२३ ॥
ఈ మహాత్ముడైన రాత్రిచరుడు మంత్రులతో కలిసి నిన్ను వెనుక నుండి అనుసరిస్తాడు; అతని మాయలను తెలిసినవాడు అతడు.
6.85.24
राघवस्य वचः श्रुत्वा लक्ष्मणः सविभीषणः।
जग्राह कार्मुकश्रेष्ठमन्यद् भीमपराक्रमः ॥ ६.८५.२४ ॥
రాఘవుని మాట విని, విభీషణునితో కలిసి భీమపరాక్రముడైన లక్ష్మణుడు మరొక శ్రేష్ఠ ధనుస్సును చేపట్టాడు.
6.85.25
संनद्धः कवची खड्गी सशरी वामचापभृत्।
रामपादावुपस्पृश्य हृष्टः सौमित्रिरब्रवीत् ॥ ६.८५.२५ ॥
కవచం ధరించి, ఖడ్గం పట్టి, బాణాలతో, ఎడమ చేతిలో విల్లు ధరించి, రాముని పాదాలను తాకి, సంతోషంతో సౌమిత్రి (లక్ష్మణుడు) ఇలా అన్నాడు.
6.85.26
अद्य मत्कार्मुकोन्मुक्ताः शरा निर्भिद्य रावणिम्।
लङ्कामभिपतिष्यन्ति हंसाः पुष्करिणीमिव ॥ ६.८५.२६ ॥
ఈ రోజు నా విల్లు నుండి వెలువడిన బాణాలు రావణిని (ఇంద్రజిత్తును) చీల్చి, కమల సరస్సుపై హంసలు దిగినట్లు లంకపై పడతాయి.
6.85.27
अद्यैव तस्य रौद्रस्य शरीरं मामकाः शराः।
विधमिष्यन्ति भित्त्वा तं महाचापगुणच्युताः ॥ ६.८५.२७ ॥
ఈ రోజే ఆ భయంకరుని శరీరాన్ని నా బాణాలు, గొప్ప విల్లు నారి నుండి వెలువడి, చీల్చి ధ్వంసం చేస్తాయి.
6.85.28
एवमुक्त्वा तु वचनं द्युतिमान् भ्रातुरग्रतः।
स रावणिवधाकांक्षी लक्ष्मणस्त्वरितं ययौ ॥ ६.८५.२८ ॥
ఈ విధంగా సోదరుని ఎదుట మాటలు చెప్పి, తేజోవంతుడైన లక్ష్మణుడు, రావణిని వధించాలనే కోరికతో త్వరగా బయలుదేరాడు.
6.85.29
सोऽभिवाद्य गुरोः पादौ कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।
निकुम्भिलामभिययौ चैत्यं रावणिपालितम् ॥ ६.८५.२९ ॥
అతడు గురువు (అన్న) పాదాలకు నమస్కరించి, ప్రదక్షిణ చేసి, రావణిచే రక్షింపబడిన నికుంభిల ఆలయం వైపు వెళ్ళాడు.
6.85.30
विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान्।
कृतस्वस्त्ययनो भ्रात्रा लक्ष्मणस्त्वरितो ययौ ॥ ६.८५.३० ॥
విభీషణునితో కలిసి, ప్రతాపవంతుడైన రాజకుమారుడు, అన్న చేత స్వస్తివచనాలు చేయించుకుని, లక్ష్మణుడు త్వరగా వెళ్ళాడు.
6.85.31
वानराणां सहस्रैस्तु हनूमान् बहुभिर्वृतः।
विभीषणश्च सामात्यो लक्ष्मणं त्वरितं ययौ ॥ ६.८५.३१ ॥
వేలాది వానరులచే చుట్టుముట్టబడిన హనుమంతుడు, మంత్రులతో కూడిన విభీషణుడు వేగంగా లక్ష్మణుని వద్దకు వెళ్ళారు.
6.85.32
महता हरिसैन्येन सवेगमभिसंवृतः।
ऋक्षराजबलं चैव ददर्श पथि विष्ठितम् ॥ ६.८५.३२ ॥
గొప్ప వానర సైన్యంతో వేగంగా చుట్టుముట్టబడి, దారిలో నిలిచియున్న ఋక్షరాజు సైన్యాన్ని కూడా చూశాడు.
6.85.33
स गत्वा दूरमध्वानं सौमित्रिर्मित्रनन्दनः।
राक्षसेन्द्रबलं दूरादपश्यद् व्यूहमाश्रितम् ॥ ६.८५.३३ ॥
సుమిత్ర కుమారుడు, మిత్రులకు ఆనందం కలిగించువాడు అయిన లక్ష్మణుడు దూరం వెళ్ళి, వ్యూహంలో నిలిచిన రాక్షసేంద్రుని సేనను దూరం నుండే చూశాడు.
6.85.34
स सम्प्राप्य धनुष्पाणिर्मायायोगमरिंदमः।
तस्थौ ब्रह्मविधानेन विजेतुं रघुनन्दनः ॥ ६.८५.३४ ॥
ధనుస్సు చేతబట్టిన శత్రుసంహారకుడు, రఘువంశానందుడు ఆ మాయాయోగాన్ని చేరి, బ్రహ్మవిధానంతో జయించడానికి నిలిచాడు.
6.85.35
विभीषणेन सहितो राजपुत्रः प्रतापवान्।
अङ्गदेन च वीरेण तथानिलसुतेन च ॥ ६.८५.३५ ॥
విభీషణునితో కూడిన ప్రతాపవంతుడైన రాజకుమారుడు, వీరుడైన అంగదుడితో, వాయుపుత్రుడితోనూ.
6.85.36
विविधममलशस्त्रभास्वरं तद्
ध्वजगहनं गहनं महारथैश्च।
प्रतिभयतममप्रमेयवेगं
तिमिरमिव द्विषतां बलं विवेश ॥ ६.८५.३६ ॥
వివిధమైన నిర్మల శస్త్రాలతో ప్రకాశిస్తూ, ధ్వజాలతో దట్టంగా, మహారథులతో నిండి, అత్యంత భయంకరమై, అపరిమిత వేగంతో ఉన్న శత్రుసేన చీకటిలా ప్రవేశించింది.