Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.87.1
एवमुक्त्वा तु सौमित्रिं जातहर्षो विभीषणः।
धनुष्पाणिं तमादाय त्वरमाणो जगाम सः ॥ ६.८७.१ ॥
Habiendo dicho esto, Vibhīṣaṇa, lleno de alegría, tomó a Saumitri (Lakṣmaṇa), con el arco en la mano, y se marchó apresuradamente.
6.87.2
अविदूरं ततो गत्वा प्रविश्य तु महद् वनम्।
अदर्शयत तत्कर्म लक्ष्मणाय विभीषणः ॥ ६.८७.२ ॥
Luego, habiendo ido no lejos y entrado en el gran bosque, Vibhīṣaṇa mostró aquella hazaña a Lakṣmaṇa.
6.87.3
नीलजीमूतसंकाशं न्यग्रोधं भीमदर्शनम्।
तेजस्वी रावणभ्राता लक्ष्मणाय न्यवेदयत् ॥ ६.८७.३ ॥
El banyano, semejante a una nube de lluvia azul oscura y terrible de ver, el radiante hermano de Rāvaṇa se lo señaló a Lakṣmaṇa.
6.87.4
इहोपहारं भूतानां बलवान् रावणात्मजः।
उपहृत्य ततः पश्चात् संग्राममभिवर्तते ॥ ६.८७.४ ॥
Aquí, habiendo ofrecido presentes a los seres, el poderoso hijo de Rāvaṇa después avanza hacia la batalla.
6.87.5
अदृश्यः सर्वभूतानां ततो भवति राक्षसः।
निहन्ति समरे शत्रून् बध्नाति च शरोत्तमैः ॥ ६.८७.५ ॥
Entonces aquel rākṣasa se vuelve invisible para todos los seres; mata a sus enemigos en la batalla y los ata con excelentes flechas.
6.87.6
तमप्रविष्टं न्यग्रोधं बलिनं रावणात्मजम्।
विध्वंसय शरैर्दीप्तैः सरथं साश्वसारथिम् ॥ ६.८७.६ ॥
A ese poderoso hijo de Rāvaṇa, que aún no ha entrado en el banyano, destrúyelo con flechas ardientes, junto con su carro, sus caballos y su auriga.
6.87.7
तथेत्युक्त्वा महातेजाः सौमित्रिर्मित्रनन्दनः।
बभूवावस्थितस्तत्र चित्रं विस्फारयन् धनुः ॥ ६.८७.७ ॥
Habiendo dicho: "Así sea", el gran Saumitri, Lakṣmaṇa, deleite de sus amigos, se mantuvo firme allí y tensó su maravilloso arco.
6.87.8
स रथेनाग्निवर्णेन बलवान् रावणात्मजः।
इन्द्रजित् कवची खड्गी सध्वजः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.८७.८ ॥
En su carro de color de fuego apareció el poderoso hijo de Rāvaṇa, Indrajit, vestido con armadura, empuñando una espada, con su estandarte.
6.87.9
तमुवाच महातेजाः पौलस्त्यमपराजितम्।
समाह्वये त्वां समरे सम्यग् युद्धं प्रयच्छ मे ॥ ६.८७.९ ॥
Le habló al invencible descendiente de Pulastya el de gran esplendor: "Te desafío en la batalla; concédeme un combate como es debido."
6.87.10
एवमुक्तो महातेजा मनस्वी रावणात्मजः।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं तत्र दृष्ट्वा विभीषणम् ॥ ६.८७.१० ॥
Así interpelado, el magnánimo y gran esplendoroso hijo de Rāvaṇa, al ver allí a Vibhīṣaṇa, pronunció palabras duras.
6.87.11
इह त्वं जातसंवृद्धः साक्षात् भ्राता पितुर्मम।
कथं द्रुह्यसि पुत्रस्य पितृव्यो मम राक्षस ॥ ६.८७.११ ॥
"Tú, nacido y criado aquí, eres en verdad hermano de mi padre. ¡Oh rākṣasa! ¿Cómo traicionas al hijo, siendo mi tío paterno?"
6.87.12
न ज्ञातित्वं न सौहार्दं न जातिस्तव दुर्मते।
प्रमाणं न च सौदर्यं न धर्मो धर्मदूषण ॥ ६.८७.१२ ॥
"¡Oh malintencionado! No tienes parentesco, ni afecto, ni linaje, ni autoridad, ni vínculo fraterno, ni dharma. ¡Oh corruptor del dharma!"
6.87.13
शोच्यस्त्वमसि दुर्बुद्धे निन्दनीयश्च साधुभिः।
यस्त्वं स्वजनमुत्सृज्य परभृत्यत्वमागतः ॥ ६.८७.१३ ॥
Eres digno de compasión, oh mal pensado, y censurable para los hombres virtuosos, pues abandonaste a tus propios parientes y entraste al servicio de otro.
6.87.14
नैतच्छिथिलया बुद्ध्या त्वं वेत्सि महदन्तरम्।
क्व च स्वजनसंवासः क्व च नीच पराश्रयः ॥ ६.८७.१४ ॥
Con tu inteligencia débil no comprendes esta gran diferencia: ¿dónde está vivir entre los propios parientes, y dónde la dependencia de un hombre vil?
6.87.15
गुणवान् वा परजनः स्वजनो निर्गुणोऽपि वा।
निर्गुणः स्वजनः श्रेयान् यः परः पर एव सः ॥ ६.८७.१५ ॥
Ya sea que el extraño sea virtuoso o que el pariente carezca de virtudes, el pariente, aun sin virtudes, es preferible; pues el extraño siempre es extraño.
6.87.16
यः स्वपक्षं परित्यज्य परपक्षं निषेवते।
स स्वपक्षे क्षयं याते पश्चात् तैरेव हन्यते ॥ ६.८७.१६ ॥
Quien abandona a su propio bando y sirve al bando contrario, cuando su propio bando ha caído en la ruina, después es muerto por esos mismos hombres.
6.87.17
निरनुक्रोशता चेयं यादृशी ते निशाचर।
स्वजनेन त्वया शक्यं पौरुषं रावणानुज ॥ ६.८७.१७ ॥
¡Qué falta de compasión tienes, oh errante nocturno! Oh hermano menor de Rāvaṇa, ¿cómo es posible tal hombría contra tu propio pariente?
6.87.18
इत्युक्तो भ्रातृपुत्रेण प्रत्युवाच विभीषणः।
अजानन्निव मच्छीलं किं राक्षस विकत्थसे ॥ ६.८७.१८ ॥
Así interpelado por el hijo de su hermano, Vibhīṣaṇa respondió: «Oh rākṣasa, ¿por qué te jactas como si no conocieras mi carácter?»
6.87.19
राक्षसेन्द्रसुतासाधो पारुष्यं त्यज गौरवात्।
कुले यद्यप्यहं जातो रक्षसां क्रूरकर्मणाम्।
गुणो यः प्रथमो नॄणां तन्मे शीलमराक्षसम् ॥ ६.८७.१९ ॥
¡Oh, hijo del señor de los rākṣasas, malvado! Abandona la dureza por respeto. Aunque nací en el linaje de los rākṣasas, de crueles acciones, mi naturaleza es la primera cualidad de los hombres, no la de un rākṣasa.
6.87.20
न रमे दारुणेनाहं न चाधर्मेण वै रमे।
भ्रात्रा विषमशीलोऽपि कथं भ्राता निरस्यते ॥ ६.८७.२० ॥
No me deleito en las acciones crueles, ni me deleito en la injusticia. Aunque un hermano tenga una naturaleza desigual, ¿cómo puede ser desterrado un hermano?
6.87.21
धर्मात् प्रच्युतशीलं हि पुरुषं पापनिश्चयम्।
त्यक्त्वा सुखमवाप्नोति हस्तादाशीविषं यथा ॥ ६.८७.२१ ॥
Pues, al abandonar a un hombre cuya conducta ha caído del dharma, decidido al mal, se obtiene la dicha, como al soltar de la mano una serpiente venenosa.
6.87.22
परस्वहरणे युक्तं परदाराभिमर्शकम्।
त्याज्यमाहुर्दुरात्मानं वेश्म प्रज्वलितं यथा ॥ ६.८७.२२ ॥
Dicen que el hombre de mal corazón, dado a apropiarse de la riqueza ajena y a tocar la mujer de otro, debe ser abandonado, como una casa en llamas.
6.87.23
परस्वानां च हरणं परदाराभिमर्शनम्।
सुहृदामतिशङ्का च त्रयो दोषाः क्षयावहाः ॥ ६.८७.२३ ॥
Apropiarse de la riqueza ajena, tocar a la mujer de otro y la excesiva desconfianza hacia los amigos: estos tres defectos traen la ruina.
6.87.24
महर्षीणां वधो घोरः सर्वदेवैश्च विग्रहः।
अभिमानश्च रोषश्च वैरित्वं प्रतिकूलता ॥ ६.८७.२४ ॥
Matar a los grandes sabios, la hostilidad con todos los dioses, la soberbia, la ira, la enemistad y la oposición: estos también son terribles defectos.
6.87.25
एते दोषा मम भ्रातुर्जीवितैश्वर्यनाशनाः।
गुणान् प्रच्छादयामासुः पर्वतानिव तोयदाः ॥ ६.८७.२५ ॥
Estas faltas, destructoras de la vida y del poder de mi hermano, han cubierto sus virtudes como las nubes de lluvia cubren las montañas.
6.87.26
दोषैरेतैः परित्यक्तो मया भ्राता पिता तव।
नेयमस्ति पुरी लङ्का न च त्वं न च ते पिता ॥ ६.८७.२६ ॥
Por estas faltas he abandonado a tu hermano y a tu padre. Esta ciudad de Laṅkā ya no es tuya; ni tú ni tu padre permanecéis.
6.87.27
अतिमानश्च बालश्च दुर्विनीतश्च राक्षस।
बद्धस्त्वं कालपाशेन ब्रूहि मां यद् यदिच्छसि ॥ ६.८७.२७ ॥
¡Oh rākṣasa! Eres excesivamente orgulloso, necio e indisciplinado, atado por el lazo del Tiempo. Dime lo que quieras.
6.87.28
अद्येह व्यसनं प्राप्तं यन्मां परुषमुक्तवान्।
प्रवेष्टुं न त्वया शक्यं न्यग्रोधं राक्षसाधम ॥ ६.८७.२८ ॥
¡Oh el más vil de los rākṣasas! Porque me has dirigido palabras duras, hoy te ha sobrevenido la desgracia aquí mismo. Ni siquiera podrás entrar en este árbol nyagrodha (banyan).
6.87.29
धर्षयित्वा च काकुत्स्थं न शक्यं जीवितुं त्वया।
युध्यस्व नरदेवेन लक्ष्मणेन रणे सह।
हतस्त्वं देवताकार्यं करिष्यसि यमक्षयम् ॥ ६.८७.२९ ॥
Después de haber insultado a Rāma de la estirpe de Kakutstha, no puedes seguir viviendo. Lucha en batalla junto a Lakṣmaṇa contra el rey de los hombres, Rāma. Muerto, cumplirás la tarea de los dioses e irás a la morada de Yama.
6.87.30
निदर्शयस्वात्मबलं समुद्यतं
कुरुष्व सर्वायुधसायकव्ययम्।
न लक्ष्मणस्यैत्य हि बाणगोचरं
त्वमद्य जीवन् सबलो गमिष्यसि ॥ ६.८७.३० ॥
Muestra tu fuerza preparada y gasta todas tus armas y flechas. Si no te acercas al alcance de las flechas de Lakṣmaṇa, hoy no abandonarás vivo, con tu ejército.