รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.91.1
रुधिरक्लिन्नगात्रस्तु लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
बभूव हृष्टस्तं हत्वा शत्रुजेतारमाहवे ॥ ६.९१.१ ॥
ลักษมณ์ผู้มีลักษณะอันเป็นมงคล ร่างกายชุ่มไปด้วยโลหิต เมื่อได้สังหารผู้พิชิตศัตรูนั้นในการรบ ก็เกิดความยินดี
6.91.2
ततः स जाम्बवन्तं च हनूमन्तं च वीर्यवान्।
संनिपत्य महातेजास्तांश्च सर्वान् वनौकसः ॥ ६.९१.२ ॥
จากนั้น ผู้มีวีรภาพและรัศมีอันยิ่งใหญ่นั้นเข้าไปหาชามพวาน หนุมาน และวนวาสีทั้งหมดนั้น
6.91.3
आजगाम ततः शीघ्रं यत्र सुग्रीवराघवौ।
विभीषणमवष्टभ्य हनूमन्तं च लक्ष्मणः ॥ ६.९१.३ ॥
จากนั้นเขารีบมายังที่ที่สุครีพและพระราฆพอยู่ โดยพยุงวิภีษณะและหนุมานไว้ ลักษมณ์ทำเช่นนั้น
6.91.4
ततो राममभिक्रम्य सौमित्रिरभिवाद्य च।
तस्थौ भ्रातृसमीपस्थः शक्रस्येन्द्रानुजो यथा ॥ ६.९१.४ ॥
จากนั้น เสามิตริ (ลักษมณ์) เข้าไปหาพระราม ถวายความเคารพ แล้วยืนอยู่ใกล้พี่ชาย ดุจอินทรานุชา (พระวิษณุ) ยืนอยู่ข้างพระอินทร์
6.91.5
निष्टनन्निव चागत्य राघवाय महात्मने।
आचचक्षे तदा वीरो घोरमिन्द्रजितो वधम् ॥ ६.९१.५ ॥
วีรบุรุษนั้นมาถึงด้วยท่าทางราวกับครวญคราง แล้วจึงบอกแก่พระราฆพผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ถึงการสังหารอินทรชิตอันน่าสะพรึงกลัว
6.91.6
रावणेस्तु शिरश्छिन्नं लक्ष्मणेन महात्मना।
न्यवेदयत रामाय तदा हृष्टो विभीषणः ॥ ६.९१.६ ॥
ศีรษะของราวณะ คือศีรษะของบุตรราวณะที่ถูกตัดขาด ถูกตัดโดยลักษมณ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ วิภีษณะผู้ชื่นบานได้กราบทูลแด่พระรามในเวลานั้น
6.91.7
श्रुत्वैव तु महावीर्यो लक्ष्मणेनेन्द्रजिद्वधम्।
प्रहर्षमतुलं लेभे वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ६.९१.७ ॥
ครั้นได้ฟังว่าลักษมณ์สังหารอินทรชิตแล้ว พระรามผู้มีวีรภาพยิ่งใหญ่ก็เกิดความยินดีหาที่เปรียบมิได้ และตรัสถ้อยคำเหล่านี้
6.91.8
साधु लक्ष्मण तुष्टोऽस्मि कर्म चासुकरं कृतम्।
रावणेर्हि विनाशेन जितमित्युपधारय ॥ ६.९१.८ ॥
ดีแล้ว ลักษมณ์! เราพอใจแล้ว เจ้าได้กระทำการอันยากยิ่งที่จะทำได้ จงทราบไว้ว่าชัยชนะได้มาด้วยการทำลายบุตรของราวณะ
6.91.9
स तं शिरस्युपाघ्राय लक्ष्मणं कीर्तिवर्धनम्।
लज्जमानं बलात् स्नेहादङ्कमारोप्य वीर्यवान् ॥ ६.९१.९ ॥
พระรามผู้มีวีรภาพ ได้จูบศีรษะของลักษมณ์ผู้เพิ่มพูนเกียรติยศ และด้วยความรักใคร่ จึงอุ้มลักษมณ์ผู้ขวยเขินขึ้นวางบนตัก
6.91.10
उपवेश्य तमुत्सङ्गे परिष्वज्यावपीडितम्।
भ्रातरं लक्ष्मणं स्निग्धं पुनः पुनरुदैक्षत ॥ ६.९१.१० ॥
ทรงให้ลักษมณ์นั่งบนตัก โอบกอดไว้แน่น แล้วทอดพระเนตรน้องชายผู้อ่อนโยนนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.91.11
शल्यसम्पीडितं शस्तं निःश्वसन्तं तु लक्ष्मणम्।
रामस्तु दुःखसंतप्तं तं तु निःश्वासपीडितम् ॥ ६.९१.११ ॥
เมื่อเห็นลักษมณ์ถูกลูกศรบาดเจ็บ ทุกข์ทรมาน และถอนหายใจหนัก พระรามก็ทรงเร่าร้อนด้วยความโศก พระองค์เองก็ถูกความถอนหายใจนั้นบีบคั้นด้วย
6.91.12
मूर्ध्नि चैनमुपाघ्राय भूयः संस्पृश्य च त्वरन्।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यमाश्वास्य पुरुषर्षभः ॥ ६.९१.१२ ॥
พระรามจูบศีรษะของลักษมณ์อีก และลูบไล้อย่างรวดเร็ว แล้วทรงปลอบโยนลักษมณ์ และตรัสถ้อยคำนี้แก่ลักษมณ์ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาบุรุษ
6.91.13
कृतं परमकल्याणं कर्म दुष्करकर्मणा।
अद्य मन्ये हते पुत्रे रावणं निहतं युधि ॥ ६.९१.१३ ॥
ท่านผู้กระทำการอันยากยิ่ง ได้ทำกิจอันเป็นมงคลสูงสุดสำเร็จแล้ว วันนี้เราคิดว่า เมื่อบุตรถูกสังหารแล้ว ราวณะก็ถูกสังหารในการรบด้วยเช่นกัน
6.91.14
अद्याहं विजयी शत्रौ हते तस्मिन् दुरात्मनि।
रावणस्य नृशंसस्य दिष्ट्या वीर त्वया रणे ॥ ६.९१.१४ ॥
วันนี้เราได้รับชัยชนะเหนือศัตรู เพราะอสูรใจชั่วผู้โหดร้ายนั้นถูกสังหารแล้ว โชคดีที่เจ้าผู้กล้า ได้กระทำการนี้ในสนามรบ
6.91.15
छिन्नो हि दक्षिणो बाहुः स हि तस्य व्यपाश्रयः।
विभीषणहनूमद्भ्यां कृतं कर्म महद् रणे ॥ ६.९१.१५ ॥
แขนขวาของเขาถูกตัดขาดแล้ว เพราะนั่นเป็นที่พึ่งของเขาอย่างแท้จริง วิภีษณะและหนุมานได้กระทำการอันยิ่งใหญ่ในสนามรบ
6.91.16
अहोरात्रैस्त्रिभिर्वीरः कथंचिद् विनिपातितः।
निरमित्रः कृतोऽस्म्यद्य निर्यास्यति हि रावणः ॥ ६.९१.१६ ॥
ภายในสามวันสามคืน วีรบุรุษนั้นถูกโค่นลงได้ด้วยประการใดประการหนึ่ง วันนี้เราไม่มีศัตรูเหลืออยู่ และราวณะก็จะต้องออกมาอย่างแน่นอน
6.91.17
बलव्यूहेन महता निर्यास्यति हि रावणः।
बलव्यूहेन महता श्रुत्वा पुत्रं निपातितम् ॥ ६.९१.१७ ॥
ราวณะจะต้องออกมาพร้อมกระบวนทัพใหญ่ เมื่อได้ยินว่าบุตรของตนถูกโค่นลงแล้ว เขาจะมาพร้อมกระบวนทัพใหญ่
6.91.18
तं पुत्रवधसंतप्तं निर्यान्तं राक्षसाधिपम्।
बलेनावृत्य महता निहनिष्यामि दुर्जयम् ॥ ६.९१.१८ ॥
เราจะล้อมและสังหารเจ้าอสูรผู้ไม่อาจพิชิตได้นั้น ผู้เป็นจอมรากษสซึ่งเร่าร้อนด้วยความตายของบุตร เมื่อเขาออกมา ด้วยกองทัพอันใหญ่หลวง
6.91.19
त्वया लक्ष्मण नाथेन सीता च पृथिवी च मे।
न दुष्प्रापा हते तस्मिन् शक्रजेतरि चाहवे ॥ ६.९१.१९ ॥
ลักษมณ์ เมื่อมีเจ้าเป็นผู้คุ้มครอง สีดาและแผ่นดินนี้ของเราก็มิใช่สิ่งที่ได้มาได้ยาก แม้เมื่อผู้พิชิตอินทร์นั้นล้มลงในการรบแล้ว
6.91.20
स तं भ्रातरमाश्वास्य परिष्वज्य च राघवः।
रामः सुषेणं मुदितः समाभाष्येदमब्रवीत् ॥ ६.९१.२० ॥
พระราฆพราม ปลอบโยนพี่ชายและโอบกอดไว้ ด้วยความปีติยินดี จึงตรัสกับสุเษณะ และตรัสถ้อยคำเหล่านี้
6.91.21
विशल्योऽयं महाप्राज्ञ सौमित्रिर्मित्रवत्सलः।
यथा भवति सुस्वस्थस्तथा त्वं समुपाचर ॥ ६.९१.२१ ॥
ท่านผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ จงดูแลพระสเมาตริผู้รักมิตร ให้พระองค์หลุดพ้นจากลูกศรและมีสุขภาพดีโดยสมบูรณ์ ด้วยวิธีใดก็ตามที่ท่านทำได้
6.91.22
विशल्यः क्रियतां क्षिप्रं सौमित्रिः सविभीषणः।
ऋक्षवानरसैन्यानां शूराणां द्रुमयोधिनाम् ॥ ६.९१.२२ ॥
ขอให้พระสเมาตริและพระวิภีษณะ พร้อมทั้งวีรบุรุษแห่งกองทัพหมีและวานรผู้ต่อสู้ด้วยต้นไม้ ได้รับการถอนลูกศรออกโดยเร็ว
6.91.23
ये चाप्यन्येऽत्र युध्यन्ति सशल्या व्रणिनस्तथा।
तेऽपि सर्वे प्रयत्नेन क्रियन्ते सुखिनस्त्वया ॥ ६.९१.२३ ॥
ส่วนผู้อื่นที่ต่อสู้อยู่ที่นี่ ซึ่งถูกลูกศรแทงและได้รับบาดเจ็บ ขอให้ท่านดูแลทุกคนด้วยความเอาใจใส่ เพื่อให้พวกเขาทั้งหมดมีความสุขสบาย
6.91.24
एवमुक्तः स रामेण महात्मा हरियूथपः।
लक्ष्मणाय ददौ नस्तः सुषेणः परमौषधम् ॥ ६.९१.२४ ॥
เมื่อพระรามตรัสดังนี้แล้ว ท่านสุเษณะผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เป็นจอมฝูงวานร จึงนำยาวิเศษสูงสุดเข้าทางจมูกของพระลักษมณ์
6.91.25
स तस्य गन्धमाघ्राय विशल्यः समपद्यत।
तदा निर्वेदनश्चैव संरूढव्रण एव च ॥ ६.९१.२५ ॥
เมื่อพระลักษมณ์ได้กลิ่นของยานั้น ลูกศรก็หลุดออกจากพระวรกาย ความเจ็บปวดก็สิ้นไป และบาดแผลก็ประสานกันสนิท
6.91.26
विभीषणमुखानां च सुहृदां राघवाज्ञया।
सर्ववानरमुख्यानां चिकित्सामकरोत् तदा ॥ ६.९१.२६ ॥
ตามพระบัญชาของพระราฆวะ ในเวลานั้นได้มีการรักษาแก่มิตรสหายทั้งหลายที่มีพระวิภีษณะเป็นผู้นำ และแก่วานรผู้เป็นหัวหน้าทั้งปวง
6.91.27
ततः प्रकृतिमापन्नो हृतशल्यो गतक्लमः।
सौमित्रिर्मुमुदे तत्र क्षणेन विगतज्वरः ॥ ६.९१.२७ ॥
จากนั้น พระสเมาตริก็กลับคืนสู่สภาพปกติ ลูกศรถูกถอนออกแล้ว ความอ่อนล้าก็หายไป และในพริบตาเดียวไข้ก็หายสนิท พระองค์จึงทรงปีติยินดีอยู่ที่นั้น
6.91.28
तदैव रामः प्लवगाधिपस्तथा
विभीषणश्चर्क्षपतिश्च वीर्यवान्।
अवेक्ष्य सौमित्रिमरोगमुत्थितं
मुदा ससैन्याः सुचिरं जहर्षिरे ॥ ६.९१.२८ ॥
ในขณะนั้น พระรามผู้เป็นจอมวานร พระวิภีษณะ และจอมหมีผู้ทรงพลัง ได้เห็นพระสเมาตริลุกขึ้นได้โดยปราศจากโรค ต่างชื่นชมยินดีเป็นเวลานาน พร้อมกับกองทัพของตน
6.91.29
अपूजयत् कर्म स लक्ष्मणस्य
सुदुष्करं दाशरथिर्महात्मा।
बभूव हृष्टो युधि वानरेन्द्रो
निशम्य तं शक्रजितं निपातितम् ॥ ६.९१.२९ ॥
พระรามผู้ทรงพระคุณอันยิ่งใหญ่ โอรสของท้าวทศรถ ได้ยกย่องการกระทำอันยากยิ่งของพระลักษมณ์ และจอมวานรผู้ยืนหยัดในการรบ เมื่อได้ยินว่าพระอินทรชิตถูกปราบแล้ว ก็รู้สึกยินดียิ่งนัก