Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.92.1
ततः पौलस्त्यसचिवाः श्रुत्वा चेन्द्रजितो वधम्।
आचचक्षुरभिज्ञाय दशग्रीवाय सत्वराः ॥ ६.९२.१ ॥
Entonces los ministros de Paulastya, al oír la muerte de Indrajit y confirmarla, la comunicaron rápidamente al de diez cuellos, Rāvaṇa.
6.92.2
युद्धे हतो महाराज लक्ष्मणेन तवात्मजः।
विभीषणसहायेन मिषतां नो महाद्युतिः ॥ ६.९२.२ ॥
Oh gran rey, en la batalla tu hijo, el de gran esplendor, fue muerto por Lakṣmaṇa, con Vibhīṣaṇa como ayudante, mientras nosotros mirábamos.
6.92.3
शूरः शूरेण संगम्य संयुगेष्वपराजितः।
लक्ष्मणेन हतः शूरः पुत्रस्ते विबुधेन्द्रजित् ॥ ६.९२.३ ॥
Tu valiente hijo, Indrajit, vencedor de los dioses, invicto en las batallas, se encontró con un valiente y fue muerto por Lakṣmaṇa.
6.92.4
गतः स परमाँल्लोकान् शरैः संतर्प्य लक्ष्मणम्।
स तं प्रतिभयं श्रुत्वा वधं पुत्रस्य दारुणम् ॥ ६.९२.४ ॥
Habiendo ido a los mundos supremos, tras satisfacer a Lakṣmaṇa con flechas. Cuando oyó aquella terrible noticia, la cruel muerte de su hijo, (Rāvaṇa)...
6.92.5
घोरमिन्द्रजितः संख्ये कश्मलं प्राविशन्महत्।
उपलभ्य चिरात् संज्ञां राजा राक्षसपुंगवः ॥ ६.९२.५ ॥
En la batalla, ante la terrible muerte de Indrajit, el rey, el mejor de los rākṣasas, cayó en un gran desvanecimiento; tras mucho tiempo recobró el sentido.
6.92.6
पुत्रशोकाकुलो दीनो विललापाकुलेन्द्रियः।
हा राक्षसचमूमुख्य मम वत्स महाबल ॥ ६.९२.६ ॥
Abrumado de dolor por su hijo, desdichado, con los sentidos turbados, se lamentó: "¡Ay! ¡Oh jefe del ejército de los rākṣasas, hijo mío, oh poderoso!"
6.92.7
जित्वेन्द्रं कथमद्य त्वं लक्ष्मणस्य वशं गतः।
ननु त्वमिषुभिः क्रुद्धो भिन्द्याः कालान्तकावपि ॥ ६.९२.७ ॥
Tú, que venciste a Indra, ¿cómo has caído hoy bajo el poder de Lakṣmaṇa? Ciertamente, enfurecido, podrías haber atravesado con tus flechas incluso a Kāla y a Antaka.
6.92.8
मन्दरस्यापि शृङ्गाणि किं पुनर्लक्ष्मणं युधि।
अद्य वैवस्वतो राजा भूयो बहुमतो मम ॥ ६.९२.८ ॥
Podrías haber quebrado incluso las cumbres del monte Mandara; ¿qué es entonces Lakṣmaṇa en la batalla? Hoy el rey Vaivasvata Yama me es aún más digno de honor.
6.92.9
येनाद्य त्वं महाबाहो संयुक्तः कालधर्मणा।
एष पन्थाः सुयोधानां सर्वामरगणेष्वपि।
यः कृते हन्यते भर्तुः स पुमान् स्वर्गमृच्छति ॥ ६.९२.९ ॥
Oh tú de brazos poderosos, hoy estás unido a la ley del tiempo; este es el camino de los buenos guerreros, incluso entre la hueste de los dioses. El hombre que muere por su señor alcanza el cielo.
6.92.10
अद्य देवगणाः सर्वे लोकपाला महर्षयः।
हतमिन्द्रजितं श्रुत्वा सुखं स्वप्स्यन्ति निर्भयाः ॥ ६.९२.१० ॥
Hoy todas las huestes de dioses, los guardianes del mundo y los grandes sabios, al oír que Indrajit ha sido abatido, dormirán felices y sin temor.
6.92.11
अद्य लोकास्त्रयः कृत्स्ना पृथिवी च सकानना।
एकेनेन्द्रजिता हीना शून्येव प्रतिभाति मे ॥ ६.९२.११ ॥
Hoy los tres mundos y toda la tierra con sus bosques me parecen vacíos, privados de aquel único Indrajit.
6.92.12
अद्य नैर्ऋतकन्यानां श्रोष्याम्यन्तःपुरे रवम्।
करेणुसङ्घस्य यथा निनादं गिरिगह्वरे ॥ ६.९२.१२ ॥
Hoy escucharé en los aposentos interiores el lamento de las doncellas nairṛtas, como el bramido de una manada de elefantas en una cueva de montaña.
6.92.13
यौवराज्यं च लङ्कां च रक्षांसि च परंतप।
मातरं मां च भार्याश्च क्व गतोऽसि विहाय नः ॥ ६.९२.१३ ॥
¡Oh abrasador de enemigos! Abandonando el cargo de príncipe heredero, Laṅkā, los rākṣasas, nuestra madre, a mí y a tus esposas, ¿adónde te has ido?
6.92.14
मम नाम त्वया वीर गतस्य यमसादनम्।
प्रेतकार्याणि कार्याणि विपरीते हि वर्तसे ॥ ६.९२.१४ ॥
¡Oh héroe! Fuiste a la morada de Yama con mi nombre; los ritos fúnebres que deben realizarse ahora se hacen al revés.
6.92.15
स त्वं जीवति सुग्रीवे लक्ष्मणे च सराघवे।
मम शल्यमनुद्धृत्य क्व गतोऽसि विहाय नः ॥ ६.९२.१५ ॥
Mientras Sugrīva, Lakṣmaṇa y Rāghava (Rāma) viven, sin extraer mi espina, ¿adónde te has ido abandonándonos?
6.92.16
एवमादिविलापार्तं रावणं राक्षसाधिपम्।
आविवेश महान् कोपः पुत्रव्यसनसम्भवः ॥ ६.९२.१६ ॥
Así, afligido por el lamento, la gran ira nacida de la desgracia de su hijo penetró en Rāvaṇa, señor de los rākṣasas.
6.92.17
प्रकृत्या कोपनं ह्येनं पुत्रस्य पुनराधयः।
दीप्तं संदीपयामासुर्घर्मेऽर्कमिव रश्मयः ॥ ६.९२.१७ ॥
Naturalmente propenso a la ira, fue inflamado aún más por los tormentos del dolor de su hijo, como en verano los rayos encienden aún más al sol.
6.92.18
ललाटे भ्रुकुटीभिश्च संगताभिर्व्यरोचत।
युगान्ते सह नक्रैस्तु महोर्मिभिरिवोदधिः ॥ ६.९२.१८ ॥
En su frente, con ceños fruncidos, resplandecía, como el océano al fin de una edad con cocodrilos y grandes olas.
6.92.19
कोपाद् विजृम्भमाणस्य वक्त्राद् व्यक्तमिव ज्वलन्।
उत्पपात सधूमाग्निर्वृत्रस्य वदनादिव ॥ ६.९२.१९ ॥
De su boca, abierta de ira, se elevó un fuego ardiente con humo, claramente, como de la boca de Vṛtra.
6.92.20
स पुत्रवधसंतप्तः शूरः क्रोधवशं गतः।
समीक्ष्य रावणो बुद्ध्या वैदेह्या रोचयद् वधम् ॥ ६.९२.२० ॥
Aquel héroe, atormentado por la muerte de su hijo, cayó bajo el dominio de la ira. Considerando con su mente, Rāvaṇa resolvió matar a Vaidehī.
6.92.21
तस्य प्रकृत्या रक्ते च रक्ते क्रोधाग्निनापि च।
रावणस्य महाघोरे दीप्ते नेत्रे बभूवतुः ॥ ६.९२.२१ ॥
Sus ojos, rojos por naturaleza y también rojos por el fuego de la ira, se volvieron los ojos ardientes y terribles de Rāvaṇa.
6.92.22
घोरं प्रकृत्या रूपं तत् तस्य क्रोधाग्निमूर्च्छितम्।
बभूव रूपं क्रुद्धस्य रुद्रस्येव दुरासदम् ॥ ६.९२.२२ ॥
Su forma, terrible por naturaleza y dominada por el fuego de la ira, se volvió inaccesible, como la del airado Rudra.
6.92.23
तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः।
दीपाभ्यामिव दीप्ताभ्यां सार्चिषः स्नेहबिन्दवः ॥ ६.९२.२३ ॥
De sus ojos airados cayeron gotas de lágrimas, como si de dos lámparas encendidas cayeran gotas de aceite con llamas.
6.92.24
दन्तान् विदशतस्तस्य श्रूयते दशनस्वनः।
यन्त्रस्याकृष्यमाणस्य मथ्नतो दानवैरिव ॥ ६.९२.२४ ॥
Se oyó el sonido de sus dientes rechinando, como el sonido de una máquina que los Dānavas agitan y arrastran.
6.92.25
कालाग्निरिव संक्रुद्धो यां यां दिशमवैक्षत।
तस्यां तस्यां भयत्रस्ता राक्षसाः संविलिल्यिरे ॥ ६.९२.२५ ॥
Como el fuego del tiempo, sumamente airado, hacia cualquier dirección que mirara, allí los rākṣasas, aterrados de miedo, se escondían.
6.92.26
तमन्तकमिव क्रुद्धं चराचरचिखादिषुम्।
वीक्षमाणं दिशः सर्वा राक्षसा नोपचक्रमुः ॥ ६.९२.२६ ॥
Como la Muerte, airado, deseoso de devorar lo móvil y lo inmóvil, mirando a todas las direcciones, los rākṣasas no se atrevían a acercarse.
6.92.27
ततः परमसंक्रुद्धो रावणो राक्षसाधिपः।
अब्रवीद् रक्षसां मध्ये संस्तम्भयिषुराहवे ॥ ६.९२.२७ ॥
Entonces Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, sumamente airado, deseando infundir firmeza en la batalla, habló en medio de los rākṣasas.
6.92.28
मया वर्षसहस्राणि चरित्वा परमं तपः।
तेषु तेष्ववकाशेषु स्वयंभूः परितोषितः ॥ ६.९२.२८ ॥
Yo practiqué durante miles de años la suprema austeridad, y en diversos lugares el Autoexistente (Brahmā) quedó complacido conmigo.
6.92.29
तस्यैव तपसो व्युष्ट्या प्रसादाच्च स्वयंभुवः।
नासुरेभ्यो न देवेभ्यो भयं मम कदाचन ॥ ६.९२.२९ ॥
Por el mismo fruto de aquella austeridad y por la gracia del Autoexistente, nunca tengo temor de los asuras ni de los devas.
6.92.30
कवचं ब्रह्मदत्तं मे यदादित्यसमप्रभम्।
देवासुरविमर्देषु न च्छिन्नं वज्रमुष्टिभिः ॥ ६.९२.३० ॥
La armadura que me dio Brahmā, igual en resplandor al sol, nunca fue cortada, ni siquiera por los puños del rayo, en los choques entre dioses y asuras.
6.92.31
तेन मामद्य संयुक्तं रथस्थमिह संयुगे।
प्रतीयात् कोऽद्य मामाजौ साक्षादपि पुरंदरः ॥ ६.९२.३१ ॥
Con esa armadura, ¿quién se enfrentaría hoy a mí, que estoy en mi carro en esta batalla? ¿Quién en el combate de hoy me haría frente, aunque fuera el mismísimo Puraṃdara, Indra?
6.92.32
यत् तदाभिप्रसन्नेन सशरं कार्मुकं महत्।
देवासुरविमर्देषु मम दत्तं स्वयंभुवा ॥ ६.९२.३२ ॥
Aquel gran arco con sus flechas, que el Svayaṃbhū, muy complacido, me dio en los enfrentamientos entre dioses y asuras.
6.92.33
अद्य तूर्यशतैर्भीमं धनुरुत्थाप्यतां मम।
रामलक्ष्मणयोरेव वधाय परमाहवे ॥ ६.९२.३३ ॥
Hoy, con cientos de instrumentos sonando, que se alce mi terrible arco, solo para dar muerte a Rāma y Lakṣmaṇa en la batalla suprema.
6.92.34
स पुत्रवधसंतप्तः क्रूरः क्रोधवशं गतः।
समीक्ष्य रावणो बुद्ध्या सीतां हन्तुं व्यवस्यत ॥ ६.९२.३४ ॥
Atormentado por la muerte de su hijo, el cruel Rāvaṇa, dominado por la ira, tras considerarlo con su mente, resolvió matar a Sītā.
6.92.35
प्रत्यवेक्ष्य तु ताम्राक्षः सुघोरो घोरदर्शनः।
दीनो दीनस्वरान् सर्वांस्तानुवाच निशाचरान् ॥ ६.९२.३५ ॥
Él, de ojos rojos, sumamente terrible y de aspecto espantoso, miró y, con voz lastimera, habló a todos aquellos nocturnos.
6.92.36
मायया मम वत्सेन वञ्चनार्थं वनौकसाम्।
किंचिदेव हतं तत्र सीतेयमिति दर्शितम् ॥ ६.९२.३६ ॥
Mediante ilusión, mi hijo, para engañar a los habitantes del bosque, mostró allí algo muerto, presentándolo como si fuera Sītā.
6.92.37
तदिदं तथ्यमेवाहं करिष्ये प्रियमात्मनः।
वैदेहीं नाशयिष्यामि क्षत्रबन्धुमनुव्रताम् ॥ ६.९२.३७ ॥
Esta es en verdad la verdad, y haré lo que es querido para mí. Destruiré a Vaidehī, que está devota a un kṣatriya vil.
6.92.38
इत्येवमुक्त्वा सचिवान् खड्गमाशु परामृशत्।
उद्धृत्य गुणसम्पन्नं विमलाम्बरवर्चसम् ॥ ६.९२.३८ ॥
Habiendo dicho esto, empuñó rápidamente la espada ante los ministros. Desenvainando aquella espada, dotada de excelencia y brillante como un cielo sin mancha,
6.92.39
निष्पपात स वेगेन सभार्यः सचिवैर्वृतः।
रावणः पुत्रशोकेन भृशमाकुलचेतनः ॥ ६.९२.३९ ॥
Salió precipitadamente, rodeado por su esposa y sus ministros. Rāvaṇa, con la mente muy turbada por el dolor de su hijo,
6.92.40
संक्रुद्धः खड्गमादाय सहसा यत्र मैथिली।
व्रजन्तं राक्षसं प्रेक्ष्य सिंहनादं विचुक्रुशुः ॥ ६.९२.४० ॥
Airado, con la espada en mano, partió de repente hacia donde estaba la Maithilī. Al ver al rākṣasa marchar, rugieron como leones y gritaron.
6.92.41
ऊचुश्चान्योन्यमालिङ्ग्य संक्रुद्धं प्रेक्ष्य राक्षसम्।
अद्यैनं तावुभौ दृष्ट्वा भ्रातरौ प्रव्यथिष्यतः ॥ ६.९२.४१ ॥
Abrazándose unos a otros, y viendo al rākṣasa airado, dijeron: "Hoy estos dos hermanos, al verlo, se angustiarán profundamente."
6.92.42
लोकपाला हि चत्वारः क्रुद्धेनानेन निर्जिताः।
बहवः शत्रवश्चान्ये संयुगेष्वभिपातिताः ॥ ६.९२.४२ ॥
Los cuatro guardianes de los mundos han sido vencidos por este airado, y muchos otros enemigos han sido derribados en batallas.
6.92.43
त्रिषु लोकेषु रत्नानि भुङ्क्ते आहृत्य रावणः।
विक्रमे च बले चैव नास्त्यस्य सदृशो भुवि ॥ ६.९२.४३ ॥
Rāvaṇa, habiendo arrebatado las joyas de los tres mundos, las disfruta. En la tierra no hay nadie igual a él en valor ni en fuerza.
6.92.44
तेषां संजल्पमानानामशोकवनिकां गताम्।
अभिदुद्राव वैदेहीं रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.९२.४४ ॥
Mientras ellos conversaban, Rāvaṇa, abrumado por la ira, se lanzó contra Vaidehī, que había ido al bosque de Aśoka.
6.92.45
वार्यमाणः सुसंक्रुद्धः सुहृद्भिर्हितबुद्धिभिः।
अभ्यधावत संक्रुद्धः खे ग्रहो रोहिणीमिव ॥ ६.९२.४५ ॥
Aunque sus amigos bien intencionados lo contenían, el muy airado Rāvaṇa se precipitó hacia adelante, como un planeta en el cielo que avanza hacia Rohiṇī.
6.92.46
मैथिली रक्ष्यमाणा तु राक्षसीभिरनिन्दिता।
ददर्श राक्षसं क्रुद्धं निस्त्रिंशवरधारिणम् ॥ ६.९२.४६ ॥
Custodiada por las mujeres rākṣasa, la irreprochable Maithilī vio al rākṣasa enfurecido que empuñaba una excelente espada.
6.92.47
तं निशम्य सनिस्त्रिंशं व्यथिता जनकात्मजा।
निवार्यमाणं बहुशः सुहृद्भिरनिवर्तिनम् ॥ ६.९२.४७ ॥
Al ver a aquel con su espada, la hija de Janaka quedó angustiada, pues no daba marcha atrás aunque sus amigos lo detuvieran una y otra vez.
6.92.48
सीता दुःखसमाविष्टा विलपन्तीदमब्रवीत्।
यथायं मामभिक्रुद्धः समभिद्रवति स्वयम् ॥ ६.९२.४८ ॥
Abrumada por el dolor, Sītā se lamentó y dijo: "Mira, enfurecido, él mismo se abalanza directamente sobre mí."
6.92.49
वधिष्यति सनाथां मामनाथामिव दुर्मतिः।
बहुशश्चोदयामास भर्तारं मामनुव्रताम् ॥ ६.९२.४९ ॥
El de mala mente me matará como si no tuviera protector, aunque tengo esposo; muchas veces me instó a mí, que soy fiel a mi esposo.
6.92.50
भार्या मम भवस्वेति प्रत्याख्यातो ध्रुवं मया।
सोऽयं मामनुपस्थाने व्यक्तं नैराश्यमागतः ॥ ६.९२.५० ॥
«Sé mi esposa» — habiéndole yo rechazado con certeza, él ha caído claramente en la desesperación por no poder acercarse a mí.
6.92.51
क्रोधमोहसमाविष्टो व्यक्तं मां हन्तुमुद्यतः।
अथवा तौ नरव्याघ्रौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.९२.५१ ॥
Poseído por la cólera y la ofuscación, él está claramente dispuesto a matarme. ¿O acaso aquellos dos tigres entre los hombres, los hermanos Rāma y Lakṣmaṇa...
6.92.52
मन्निमित्तमनार्येण समरेऽद्य निपातितौ।
भैरवो हि महान् नादो राक्षसानां श्रुतो मया ॥ ६.९२.५२ ॥
Por mi causa, aquel innoble ha derribado hoy en batalla a esos dos. Escuché el rugido terrible y grande de los rākṣasas.
6.92.53
बहूनामिह हृष्टानां तथा विक्रोशतां प्रियम्।
अहो धिङ्मन्निमित्तोऽयं विनाशो राजपुत्रयोः ॥ ६.९२.५३ ॥
Aquí el clamor de muchos que se alegran y gritan les resulta grato. ¡Ay, qué vergüenza! Por mi causa ha caído esta destrucción sobre los dos príncipes.
6.92.54
अथवा पुत्रशोकेन अहत्वा रामलक्ष्मणौ।
विधमिष्यति मां रौद्रो राक्षसः पापनिश्चयः ॥ ६.९२.५४ ॥
O bien, por dolor de su hijo, sin haber matado a Rāma y Lakṣmaṇa, aquel cruel rākṣasa, decidido al mal, me destruirá.
6.92.55
हनूमतस्तु तद् वाक्यं न कृतं क्षुद्रया मया।
यद्यहं तस्य पृष्ठेन तदायासमनिर्जिता ॥ ६.९२.५५ ॥
No atendí las palabras de Hanumān, por mi necio juicio; si hubiera montado sobre su espalda, aquel esfuerzo habría quedado sin vencer por mí.
6.92.56
नाद्यैवमनुशोचेयं भर्तुरङ्कगता सती।
मन्ये तु हृदयं तस्याः कौसल्यायाः फलिष्यति ॥ ६.९२.५६ ॥
Si hoy fuera una esposa fiel sentada en el regazo de mi esposo, no me lamentaría así; pero creo que el corazón de Kausalyā se romperá.
6.92.57
एकपुत्रा यदा पुत्रं विनष्टं श्रोष्यते युधि।
सा हि जन्म च बाल्यं च यौवनं च महात्मनः ॥ ६.९२.५७ ॥
Cuando ella, madre de un solo hijo, oiga en la batalla que su hijo ha sido destruido, recordará el nacimiento, la infancia y la juventud de aquel magnánimo.
6.92.58
धर्मकार्याणि रूपं च रुदती संस्मरिष्यति।
निराशा निहते पुत्रे दत्त्वा श्राद्धमचेतना ॥ ६.९२.५८ ॥
Llorando, recordará sus obras de dharma y su figura; cuando el hijo sea muerto, desesperada, tras ofrecer el śrāddha, quedará inconsciente.
6.92.59
अग्निमावेक्ष्यते नूनमपो वापि प्रवेक्ष्यति।
धिगस्तु कुब्जामसतीं मन्थरां पापनिश्चयाम् ॥ ६.९२.५९ ॥
Sin duda mirará al fuego o entrará en el agua. ¡Vergüenza sobre aquella jorobada, malvada Mantharā, de intención pecaminosa!
6.92.60
यन्निमित्तमिमं शोकं कौसल्या प्रतिपत्स्यते।
इत्येवं मैथिलीं दृष्ट्वा विलपन्तीं तपस्विनीम् ॥ ६.९२.६० ॥
Por causa de la cual Kausalyā sufrirá este dolor — así, al ver a la asceta Maithilī lamentándose (...).
6.92.61
रोहिणीमिव चन्द्रेण बिना ग्रहवशं गताम्।
एतस्मिन्नन्तरे तस्य अमात्यः शीलवान् शुचिः ॥ ६.९२.६१ ॥
Viéndola como Rohiṇī, arrebatada por un planeta sin la luna; entretanto, su virtuoso y puro consejero
6.92.62
सुपार्श्वो नाम मेधावी रावणं रक्षसां वरम्।
निवार्यमाणः सचिवैरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.९२.६२ ॥
Supārśva, el sabio, aunque detenido por sus ministros, dijo estas palabras a Rāvaṇa, el mejor de los rākṣasas
6.92.63
कथं नाम दशग्रीव साक्षाद्वैश्रवणानुज।
हन्तुमिच्छसि वैदेहीं क्रोधाद् धर्ममपास्य च ॥ ६.९२.६३ ॥
¡Oh, Daśagrīva, tú que eres el hermano menor de Vaiśravaṇa! ¿Cómo deseas matar a Vaidehī, abandonando el dharma por la ira?
6.92.64
वेदविद्याव्रतस्नातः स्वकर्मनिरतस्तथा।
स्त्रियः कस्माद् वधं वीर मन्यसे राक्षसेश्वर ॥ ६.९२.६४ ॥
Tú, bañado en los votos del saber védico y consagrado a tu deber, ¡oh héroe, señor de los rākṣasas!, ¿por qué consideras matar a una mujer?
6.92.65
मैथिलीं रूपसम्पन्नां प्रत्यवेक्षस्व पार्थिव।
तस्मिन्नेव सहास्माभिराहवे क्रोधमुत्सृज ॥ ६.९२.६५ ॥
¡Oh rey, mira a la bella Maithilī! Junto con nosotros, libera tu ira en esa misma batalla.
6.92.66
अभ्युत्थानं त्वमद्यैव कृष्णपक्षचतुर्दशी।
कृत्वा निर्याह्यमावास्यां विजयाय बलैर्वृतः ॥ ६.९२.६६ ॥
Parte hoy mismo. Tras preparar todo en el decimocuarto día de la quincena oscura, marcha en el día de luna nueva, rodeado de tus tropas, para la victoria.
6.92.67
शूरो धीमान् रथी खड्गी रथप्रवरमास्थितः।
हत्वा दाशरथिं रामं भवान् प्राप्स्यति मैथिलीम् ॥ ६.९२.६७ ॥
Valiente, sabio, guerrero en carro y portador de espada, montado en el mejor carro, habiendo dado muerte a Rāma, hijo de Daśaratha, obtendrás a Maithilī.
6.92.68
स तद् दुरात्मा सुहृदा निवेदितं
वचः सुधर्म्यं प्रतिगृह्य रावणः।
गृहं जगामाथ ततश्च वीर्यवान्
पुनः सभां च प्रययौ सुहृद्वृतः ॥ ६.९२.६८ ॥
Aquel Rāvaṇa de mente perversa, habiendo aceptado la palabra justa dicha por su amigo, se fue a casa; luego, el poderoso, rodeado de sus amigos, volvió a la asamblea.