รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.92.1
ततः पौलस्त्यसचिवाः श्रुत्वा चेन्द्रजितो वधम्।
आचचक्षुरभिज्ञाय दशग्रीवाय सत्वराः ॥ ६.९२.१ ॥
ครั้งนั้น เหล่าอำมาตย์ของปอลัสตยะ เมื่อได้ยินและรู้แน่ว่าอินทรชิตถูกฆ่าแล้ว ก็รีบกราบทูลแด่ทศกัณฐ์
6.92.2
युद्धे हतो महाराज लक्ष्मणेन तवात्मजः।
विभीषणसहायेन मिषतां नो महाद्युतिः ॥ ६.९२.२ ॥
ข้าแต่มหาราชา พระโอรสของพระองค์ ผู้รุ่งโรจน์ยิ่ง ถูกลักษมณ์ฆ่าในการรบ โดยมีวิภีษณะเป็นผู้ช่วย ขณะที่พวกข้าพระองค์ได้แต่มองดู
6.92.3
शूरः शूरेण संगम्य संयुगेष्वपराजितः।
लक्ष्मणेन हतः शूरः पुत्रस्ते विबुधेन्द्रजित् ॥ ६.९२.३ ॥
อินทรชิตโอรสของพระองค์ ผู้ชนะเทวดาทั้งหลาย ผู้ไม่เคยพ่ายแพ้ในการรบ ได้ประจัญกับศัตรูผู้กล้าหาญ และถูกลักษมณ์สังหาร
6.92.4
गतः स परमाँल्लोकान् शरैः संतर्प्य लक्ष्मणम्।
स तं प्रतिभयं श्रुत्वा वधं पुत्रस्य दारुणम् ॥ ६.९२.४ ॥
เขาได้ไปยังโลกอันสูงสุดแล้ว หลังจากทำให้ลักษมณ์พอใจด้วยลูกศรทั้งหลาย เมื่อทศกัณฐ์ได้ยินข่าวอันน่าสะพรึงกลัวนั้น คือการตายอันน่าสยดสยองของโอรสของตน
6.92.5
घोरमिन्द्रजितः संख्ये कश्मलं प्राविशन्महत्।
उपलभ्य चिरात् संज्ञां राजा राक्षसपुंगवः ॥ ६.९२.५ ॥
ในการรบ เมื่อได้ยินการสิ้นชีวิตอันน่าสะพรึงของอินทรชิต พระราชาผู้เป็นยอดแห่งรากษสก็หมดสติไปอย่างยาวนาน และเมื่อกลับฟื้นคืนสติได้ในที่สุด
6.92.6
पुत्रशोकाकुलो दीनो विललापाकुलेन्द्रियः।
हा राक्षसचमूमुख्य मम वत्स महाबल ॥ ६.९२.६ ॥
ทศกัณฐ์ผู้โศกเศร้าเพราะการสูญเสียโอรส ผู้น่าสงสารและระส่ำระสาย ได้คร่ำครวญว่า "วัตสะ ผู้มีกำลังมหาศาลเอ๋ย ประมุขแห่งกองทัพรากษสของเรา โอ้ เจ้าผู้เป็นบุตรของเราเอ๋ย"
6.92.7
जित्वेन्द्रं कथमद्य त्वं लक्ष्मणस्य वशं गतः।
ननु त्वमिषुभिः क्रुद्धो भिन्द्याः कालान्तकावपि ॥ ६.९२.७ ॥
เจ้าผู้ชนะพระอินทร์ เหตุใดวันนี้เจ้าจึงตกอยู่ในอำนาจของลักษมณ์ได้ เจ้าผู้โกรธจัดย่อมสามารถยิงลูกศรแทงแม้กระทั่งยมและกาลได้เป็นแน่
6.92.8
मन्दरस्यापि शृङ्गाणि किं पुनर्लक्ष्मणं युधि।
अद्य वैवस्वतो राजा भूयो बहुमतो मम ॥ ६.९२.८ ॥
เจ้าสามารถทำลายแม้ยอดเขามันทระได้ ไม่ต้องพูดถึงลักษมณ์ในสนามรบ วันนี้พระยมราชได้กลายเป็นผู้ที่ข้าพเจ้าให้ความเคารพยิ่งขึ้นไปอีก
6.92.9
येनाद्य त्वं महाबाहो संयुक्तः कालधर्मणा।
एष पन्थाः सुयोधानां सर्वामरगणेष्वपि।
यः कृते हन्यते भर्तुः स पुमान् स्वर्गमृच्छति ॥ ६.९२.९ ॥
โอ้ ผู้มีแขนทรงพลังเอ๋ย วันนี้เจ้าต้องตกอยู่ภายใต้กฎแห่งกาลเวลา นี่คือหนทางของนักรบผู้ดี แม้ในหมู่เทพทั้งปวง ผู้ใดถูกฆ่าเพื่อนายของตน ผู้นั้นย่อมขึ้นสู่สวรรค์
6.92.10
अद्य देवगणाः सर्वे लोकपाला महर्षयः।
हतमिन्द्रजितं श्रुत्वा सुखं स्वप्स्यन्ति निर्भयाः ॥ ६.९२.१० ॥
วันนี้ เหล่าเทพทั้งปวง โลกบาล และมหาฤๅษี เมื่อได้ยินว่าอินทรชิตถูกฆ่าแล้ว จะนอนหลับเป็นสุขโดยปราศจากความกลัว
6.92.11
अद्य लोकास्त्रयः कृत्स्ना पृथिवी च सकानना।
एकेनेन्द्रजिता हीना शून्येव प्रतिभाति मे ॥ ६.९२.११ ॥
วันนี้ โลกทั้งสามและแผ่นดินทั้งผืนพร้อมป่าไม้ ดูว่างเปล่าสำหรับข้าพเจ้า เหมือนขาดเพียงอินทรชิตเพียงคนเดียว
6.92.12
अद्य नैर्ऋतकन्यानां श्रोष्याम्यन्तःपुरे रवम्।
करेणुसङ्घस्य यथा निनादं गिरिगह्वरे ॥ ६.९२.१२ ॥
วันนี้ข้าพเจ้าจะได้ยินเสียงร้องไห้ของบรรดานางรากษสีในห้องใน ดังเสียงแตรของฝูงช้างพังในถ้ำภูเขา
6.92.13
यौवराज्यं च लङ्कां च रक्षांसि च परंतप।
मातरं मां च भार्याश्च क्व गतोऽसि विहाय नः ॥ ६.९२.१३ ॥
โอ้ ผู้ทำลายศัตรูเอ๋ย เจ้าละทิ้งตำแหน่งรัชทายาท ละทิ้งลังกา ละทิ้งรากษส ละทิ้งมารดา ละทิ้งข้าพเจ้า และละทิ้งภรรยาทั้งหลาย เจ้าไปอยู่แห่งใดเสียแล้ว
6.92.14
मम नाम त्वया वीर गतस्य यमसादनम्।
प्रेतकार्याणि कार्याणि विपरीते हि वर्तसे ॥ ६.९२.१४ ॥
วีรบุรุษเอ๋ย เจ้าไปยังที่อยู่ของยมภายใต้นามของข้าพเจ้า และบัดนี้พิธีศพที่ควรทำกลับถูกทำกลับด้าน
6.92.15
स त्वं जीवति सुग्रीवे लक्ष्मणे च सराघवे।
मम शल्यमनुद्धृत्य क्व गतोऽसि विहाय नः ॥ ६.९२.१५ ॥
ขณะที่สุครีพ ลักษมณ์ และราฆวะ (พระราม) ยังมีชีวิตอยู่ เจ้าไปแห่งใดเสียแล้ว ละทิ้งพวกเรา โดยไม่ดึงหนามที่ตำข้าพเจ้าออกเสียก่อน
6.92.16
एवमादिविलापार्तं रावणं राक्षसाधिपम्।
आविवेश महान् कोपः पुत्रव्यसनसम्भवः ॥ ६.९२.१६ ॥
ทศกัณฐ์ราชาแห่งรากษสทั้งหลาย ผู้ทุกข์ระทมจากการคร่ำครวญเช่นนี้ ความโกรธอันยิ่งใหญ่ซึ่งเกิดจากความพินาศของโอรส ก็เข้าครอบงำเขา
6.92.17
प्रकृत्या कोपनं ह्येनं पुत्रस्य पुनराधयः।
दीप्तं संदीपयामासुर्घर्मेऽर्कमिव रश्मयः ॥ ६.९२.१७ ॥
ทศกัณฐ์ผู้โกรธง่ายโดยธรรมชาติ ถูกความทุกข์จากการสูญเสียโอรสจุดไฟให้ลุกโชนยิ่งขึ้น ดุจรังสีของดวงอาทิตย์ที่ทำให้ดวงอาทิตย์ร้อนแรงยิ่งกว่าเดิมในฤดูร้อน
6.92.18
ललाटे भ्रुकुटीभिश्च संगताभिर्व्यरोचत।
युगान्ते सह नक्रैस्तु महोर्मिभिरिवोदधिः ॥ ६.९२.१८ ॥
บนหน้าผากของเขา ด้วยคิ้วที่ขมวดมุ่นเข้าหากัน เขาจึงสว่างไสว ดุจมหาสมุทรในเวลาสิ้นยุคที่เต็มไปด้วยจระเข้และคลื่นยักษ์
6.92.19
कोपाद् विजृम्भमाणस्य वक्त्राद् व्यक्तमिव ज्वलन्।
उत्पपात सधूमाग्निर्वृत्रस्य वदनादिव ॥ ६.९२.१९ ॥
จากปากของเขาที่อ้ากว้างด้วยความโกรธ เปลวไฟพร้อมควันพวยพุ่งขึ้นอย่างชัดเจน ดุจไฟที่พุ่งออกจากปากของวฤตระ
6.92.20
स पुत्रवधसंतप्तः शूरः क्रोधवशं गतः।
समीक्ष्य रावणो बुद्ध्या वैदेह्या रोचयद् वधम् ॥ ६.९२.२० ॥
วีรบุรุษผู้นั้น ถูกเผาผลาญด้วยความเศร้าจากการฆ่าโอรส ตกอยู่ในอำนาจของความโกรธ ทศกัณฐ์ได้พิจารณาด้วยปัญญาแล้วจึงตกลงใจที่จะฆ่าไวเทหี
6.92.21
तस्य प्रकृत्या रक्ते च रक्ते क्रोधाग्निनापि च।
रावणस्य महाघोरे दीप्ते नेत्रे बभूवतुः ॥ ६.९२.२१ ॥
ดวงตาของเขาแดงโดยธรรมชาติและแดงด้วยไฟแห่งความโกรธอีกด้วย กลายเป็นดวงตาที่น่าสะพรึงกลัวและลุกโชนที่สุดของราวณะ
6.92.22
घोरं प्रकृत्या रूपं तत् तस्य क्रोधाग्निमूर्च्छितम्।
बभूव रूपं क्रुद्धस्य रुद्रस्येव दुरासदम् ॥ ६.९२.२२ ॥
รูปร่างของเขาน่าสะพรึงกลัวโดยธรรมชาติ และถูกไฟแห่งความโกรธครอบงำ กลายเป็นรูปที่ยากจะเข้าใกล้ เหมือนรูปของพระรุทรผู้กำลังโกรธ
6.92.23
तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः।
दीपाभ्यामिव दीप्ताभ्यां सार्चिषः स्नेहबिन्दवः ॥ ६.९२.२३ ॥
จากดวงตาที่โกรธของเขา หยดน้ำตาไหลลงมา ดุจหยดน้ำมันพร้อมเปลวไฟที่หยดจากประทีปสองดวงที่กำลังลุกโชน
6.92.24
दन्तान् विदशतस्तस्य श्रूयते दशनस्वनः।
यन्त्रस्याकृष्यमाणस्य मथ्नतो दानवैरिव ॥ ६.९२.२४ ॥
มีเสียงกัดฟันของเขาได้ยินดัง เหมือนเสียงของเครื่องจักรที่ถูกดึงและบดขยี้โดยพวกทานพ
6.92.25
कालाग्निरिव संक्रुद्धो यां यां दिशमवैक्षत।
तस्यां तस्यां भयत्रस्ता राक्षसाः संविलिल्यिरे ॥ ६.९२.२५ ॥
ดุจไฟแห่งกาลเวลาที่โกรธจัด ไม่ว่าเขาจะมองไปทิศใด ที่นั้นพวกรากษสก็หวาดกลัวจนซ่อนตัวหนีไป
6.92.26
तमन्तकमिव क्रुद्धं चराचरचिखादिषुम्।
वीक्षमाणं दिशः सर्वा राक्षसा नोपचक्रमुः ॥ ६.९२.२६ ॥
ดุจพระยมที่โกรธ ผู้ปรารถนาจะกลืนกินสิ่งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว เมื่อเขามองไปทุกทิศ พวกรากษสไม่กล้าเข้าใกล้เขา
6.92.27
ततः परमसंक्रुद्धो रावणो राक्षसाधिपः।
अब्रवीद् रक्षसां मध्ये संस्तम्भयिषुराहवे ॥ ६.९२.२७ ॥
ครั้งนั้น ราวณะ ผู้เป็นใหญ่แห่งรากษส โกรธจัดยิ่งนัก ปรารถนาจะให้พวกรากษสตั้งมั่นในการรบ จึงตรัสท่ามกลางพวกรากษส
6.92.28
मया वर्षसहस्राणि चरित्वा परमं तपः।
तेषु तेष्ववकाशेषु स्वयंभूः परितोषितः ॥ ६.९२.२८ ॥
ข้าได้บำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่มานับพันปี ในที่ต่าง ๆ นั้น พระสวยัมภูก็ทรงพอพระทัยในข้า
6.92.29
तस्यैव तपसो व्युष्ट्या प्रसादाच्च स्वयंभुवः।
नासुरेभ्यो न देवेभ्यो भयं मम कदाचन ॥ ६.९२.२९ ॥
ด้วยผลแห่งตบะนั้นนั่นเอง และด้วยพระกรุณาของพระสวยัมภู ข้าจึงไม่มีความกลัวจากอสูรหรือเทวดาเลยแม้สักครั้ง
6.92.30
कवचं ब्रह्मदत्तं मे यदादित्यसमप्रभम्।
देवासुरविमर्देषु न च्छिन्नं वज्रमुष्टिभिः ॥ ६.९२.३० ॥
เกราะที่พระพรหมประทานแก่ข้า มีรัศมีเสมอดวงอาทิตย์ แม้ในการปะทะระหว่างเทวดากับอสูร ก็ไม่เคยถูกตัดขาดด้วยกำปั้นสายฟ้า
6.92.31
तेन मामद्य संयुक्तं रथस्थमिह संयुगे।
प्रतीयात् कोऽद्य मामाजौ साक्षादपि पुरंदरः ॥ ६.९२.३१ ॥
ด้วยเกราะนั้น ใครเล่าจะกล้าเผชิญหน้าข้าในวันนี้ ขณะที่ข้ายืนอยู่บนรถศึกในสนามรบ แม้จะเป็นพระอินทร์ผู้ทำลายเมืองเอง ใครจะกล้าสู้กับข้าในการรบวันนี้
6.92.32
यत् तदाभिप्रसन्नेन सशरं कार्मुकं महत्।
देवासुरविमर्देषु मम दत्तं स्वयंभुवा ॥ ६.९२.३२ ॥
คันธนูอันยิ่งใหญ่พร้อมลูกศรนั้น ที่พระสวยัมภูผู้ทรงพอพระทัยอย่างยิ่งได้ประทานแก่ข้า ในการปะทะระหว่างเทวดากับอสูร
6.92.33
अद्य तूर्यशतैर्भीमं धनुरुत्थाप्यतां मम।
रामलक्ष्मणयोरेव वधाय परमाहवे ॥ ६.९२.३३ ॥
วันนี้ ขอให้นำคันธนูอันน่าสะพรึงของข้าขึ้นมา พร้อมเสียงกลองนับร้อย เพื่อสังหารพระรามและพระลักษมณ์เท่านั้นในการรบอันยิ่งใหญ่
6.92.34
स पुत्रवधसंतप्तः क्रूरः क्रोधवशं गतः।
समीक्ष्य रावणो बुद्ध्या सीतां हन्तुं व्यवस्यत ॥ ६.९२.३४ ॥
ราวณะผู้โหดร้ายถูกความเศร้าโศกจากการสูญเสียบุตรเผาผลาญ ถูกความโกรธครอบงำ เมื่อใคร่ครวญด้วยปัญญาแล้ว จึงตั้งใจจะฆ่าสีดา
6.92.35
प्रत्यवेक्ष्य तु ताम्राक्षः सुघोरो घोरदर्शनः।
दीनो दीनस्वरान् सर्वांस्तानुवाच निशाचरान् ॥ ६.९२.३५ ॥
ผู้มีดวงตาแดง น่าสะพรึงยิ่งนัก หน้าตาน่ากลัว มองดูพวกนิศาจรทั้งหมดแล้ว จึงกล่าวด้วยเสียงอันอ่อนล้าแก่พวกนั้นทั้งปวง
6.92.36
मायया मम वत्सेन वञ्चनार्थं वनौकसाम्।
किंचिदेव हतं तत्र सीतेयमिति दर्शितम् ॥ ६.९२.३६ ॥
ลูกรัก ด้วยมายาของข้า เพื่อหลอกลวงพวกผู้อาศัยในป่า จึงให้เห็นสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ถูกฆ่าที่นั่น แสดงเหมือนเป็นสีดา
6.92.37
तदिदं तथ्यमेवाहं करिष्ये प्रियमात्मनः।
वैदेहीं नाशयिष्यामि क्षत्रबन्धुमनुव्रताम् ॥ ६.९२.३७ ॥
ความจริงนี้แหละ ข้าจะทำสิ่งที่เป็นที่รักของตนเอง ข้าจะทำลายไวเทหีผู้ภักดีต่อกษัตริย์ชั้นต่ำ
6.92.38
इत्येवमुक्त्वा सचिवान् खड्गमाशु परामृशत्।
उद्धृत्य गुणसम्पन्नं विमलाम्बरवर्चसम् ॥ ६.९२.३८ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว เขาก็รีบคว้าดาบต่อหน้าเหล่าอำมาตย์ ชักดาบอันประกอบด้วยคุณงามความดี มีรัศมีดุจท้องฟ้าอันปราศจากมลทิน ออกมา
6.92.39
निष्पपात स वेगेन सभार्यः सचिवैर्वृतः।
रावणः पुत्रशोकेन भृशमाकुलचेतनः ॥ ६.९२.३९ ॥
เขาพุ่งออกไปอย่างรวดเร็ว พร้อมด้วยภรรยาและล้อมด้วยอำมาตย์ ราวณะซึ่งจิตใจปั่นป่วนอย่างยิ่งด้วยความโศกเศร้าเพราะการสูญเสียบุตร
6.92.40
संक्रुद्धः खड्गमादाय सहसा यत्र मैथिली।
व्रजन्तं राक्षसं प्रेक्ष्य सिंहनादं विचुक्रुशुः ॥ ६.९२.४० ॥
ด้วยความโกรธจัด ถือดาบอยู่ในมือ เขาพลันมุ่งไปยังที่ที่ไมถิลีอยู่ เมื่อเห็นรากษสกำลังไป พวกนั้นจึงคำรามเหมือนสิงโตและร้องเสียงดัง
6.92.41
ऊचुश्चान्योन्यमालिङ्ग्य संक्रुद्धं प्रेक्ष्य राक्षसम्।
अद्यैनं तावुभौ दृष्ट्वा भ्रातरौ प्रव्यथिष्यतः ॥ ६.९२.४१ ॥
ทั้งสองกอดกันแล้วกล่าวขึ้น เมื่อเห็นราษฎรผู้โกรธจัด วันนี้เมื่อสองพี่น้องนี้เห็นเขา ทั้งสองจะเดือดร้อนใจอย่างยิ่ง
6.92.42
लोकपाला हि चत्वारः क्रुद्धेनानेन निर्जिताः।
बहवः शत्रवश्चान्ये संयुगेष्वभिपातिताः ॥ ६.९२.४२ ॥
โลกบาลทั้งสี่ถูกผู้โกรธจัดนี้พิชิตแล้ว และศัตรูอื่นอีกมากก็ถูกทำลายล้างในการรบ
6.92.43
त्रिषु लोकेषु रत्नानि भुङ्क्ते आहृत्य रावणः।
विक्रमे च बले चैव नास्त्यस्य सदृशो भुवि ॥ ६.९२.४३ ॥
ราวณะนำรัตนะของโลกทั้งสามมาครอบครองแล้วเสวยสุข ในโลกนี้ไม่มีผู้ใดเทียบเทียมเขาได้ทั้งในความกล้าหาญและกำลัง
6.92.44
तेषां संजल्पमानानामशोकवनिकां गताम्।
अभिदुद्राव वैदेहीं रावणः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.९२.४४ ॥
ขณะที่พวกเขากำลังสนทนากันอยู่ ราวณะซึ่งถูกความโกรธครอบงำ ได้พุ่งเข้าหาพระวิเทหี ผู้ซึ่งไปยังสวนอโศก
6.92.45
वार्यमाणः सुसंक्रुद्धः सुहृद्भिर्हितबुद्धिभिः।
अभ्यधावत संक्रुद्धः खे ग्रहो रोहिणीमिव ॥ ६.९२.४५ ॥
แม้จะถูกมิตรผู้หวังดีห้ามปราม ราวณะผู้โกรธจัดก็ยังพุ่งไปข้างหน้า เหมือนดาวเคราะห์บนท้องฟ้าที่เคลื่อนเข้าหาโรหิณี
6.92.46
मैथिली रक्ष्यमाणा तु राक्षसीभिरनिन्दिता।
ददर्श राक्षसं क्रुद्धं निस्त्रिंशवरधारिणम् ॥ ६.९२.४६ ॥
พระไมถิลีผู้ไร้ที่ติ ถูกนางรากษสีคุมไว้ ได้เห็นราษฎรผู้โกรธจัดถือดาบอันวิเศษ
6.92.47
तं निशम्य सनिस्त्रिंशं व्यथिता जनकात्मजा।
निवार्यमाणं बहुशः सुहृद्भिरनिवर्तिनम् ॥ ६.९२.४७ ॥
เมื่อเห็นเขาถือดาบ ธิดาของชนกก็ทุกข์ใจ เพราะเขาไม่ยอมถอยกลับแม้มิตรจะห้ามปรามซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.92.48
सीता दुःखसमाविष्टा विलपन्तीदमब्रवीत्।
यथायं मामभिक्रुद्धः समभिद्रवति स्वयम् ॥ ६.९२.४८ ॥
สีดาเต็มไปด้วยความเศร้าโศก จึงคร่ำครวญและกล่าวว่า ดูเถิด เขาโกรธจัดและวิ่งตรงเข้ามาหาฉันด้วยตนเอง
6.92.49
वधिष्यति सनाथां मामनाथामिव दुर्मतिः।
बहुशश्चोदयामास भर्तारं मामनुव्रताम् ॥ ६.९२.४९ ॥
คนชั่วจะสังหารฉันเหมือนหญิงไร้ที่พึ่ง แม้ฉันจะมีสามี เขาก็ยังยุยงฉันผู้ซื่อสัตย์ต่อสามีซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.92.50
भार्या मम भवस्वेति प्रत्याख्यातो ध्रुवं मया।
सोऽयं मामनुपस्थाने व्यक्तं नैराश्यमागतः ॥ ६.९२.५० ॥
ให้มาเป็นภรรยาของฉันเถิด เมื่อถูกฉันปฏิเสธแล้ว เขาคงมาถึงความสิ้นหวังอย่างแท้จริงเพราะไม่อาจเข้าใกล้ฉันได้
6.92.51
क्रोधमोहसमाविष्टो व्यक्तं मां हन्तुमुद्यतः।
अथवा तौ नरव्याघ्रौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.९२.५१ ॥
ถูกความโกรธและความหลงครอบงำ เขาคงพร้อมจะฆ่าฉันอย่างแน่นอน หรือไม่ก็ ทั้งสองเสือแห่งมนุษย์ พี่น้องพระรามและพระลักษมณ์...
6.92.52
मन्निमित्तमनार्येण समरेऽद्य निपातितौ।
भैरवो हि महान् नादो राक्षसानां श्रुतो मया ॥ ६.९२.५२ ॥
เพราะฉันเหตุ คนชั่วผู้ไร้เกียรติได้ฆ่าทั้งสองในการรบวันนี้ ฉันได้ยินเสียงคำรามอันน่าสะพรึงกลัวอันยิ่งใหญ่ของรากษส
6.92.53
बहूनामिह हृष्टानां तथा विक्रोशतां प्रियम्।
अहो धिङ्मन्निमित्तोऽयं विनाशो राजपुत्रयोः ॥ ६.९२.५३ ॥
ที่นี่เสียงอึกทึกของคนจำนวนมากที่เปี่ยมด้วยความยินดีและการร้องตะโกนเป็นที่พอใจของพวกเขา โอ น่าอับอายนัก เพราะฉันความพินาศนี้จึงเกิดแก่ราชบุตรทั้งสอง
6.92.54
अथवा पुत्रशोकेन अहत्वा रामलक्ष्मणौ।
विधमिष्यति मां रौद्रो राक्षसः पापनिश्चयः ॥ ६.९२.५४ ॥
หรือไม่ก็ ด้วยความเศร้าโศกเพราะบุตร รากษสผู้ดุร้ายและตั้งใจชั่วร้ายนั้น โดยยังไม่ได้สังหารพระรามและพระลักษมณ์ จะทำลายฉันเสีย
6.92.55
हनूमतस्तु तद् वाक्यं न कृतं क्षुद्रया मया।
यद्यहं तस्य पृष्ठेन तदायासमनिर्जिता ॥ ६.९२.५५ ॥
ฉันผู้โง่เขลาไม่ได้ทำตามคำของหนุมาน หากฉันได้ขึ้นขี่หลังเขา ความยากลำบากนั้นก็คงไม่ถูกฉันพิชิตได้
6.92.56
नाद्यैवमनुशोचेयं भर्तुरङ्कगता सती।
मन्ये तु हृदयं तस्याः कौसल्यायाः फलिष्यति ॥ ६.९२.५६ ॥
หากวันนี้ฉันเป็นภรรยาผู้ซื่อสัตย์นั่งอยู่บนตักของสามี ฉันคงไม่โศกเศร้าเช่นนี้ แต่ฉันคิดว่าหัวใจของพระเกาศัลยาจะแตกสลาย
6.92.57
एकपुत्रा यदा पुत्रं विनष्टं श्रोष्यते युधि।
सा हि जन्म च बाल्यं च यौवनं च महात्मनः ॥ ६.९२.५७ ॥
เมื่อมารดาผู้มีบุตรเพียงคนเดียวได้ยินในการรบว่าบุตรของตนถูกทำลายแล้ว นางจะระลึกถึงการเกิด วัยเด็ก และวัยหนุ่มของผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น
6.92.58
धर्मकार्याणि रूपं च रुदती संस्मरिष्यति।
निराशा निहते पुत्रे दत्त्वा श्राद्धमचेतना ॥ ६.९२.५८ ॥
นางจะร้องไห้ระลึกถึงการกระทำอันชอบธรรมและรูปร่างของเขา เมื่อบุตรถูกฆ่า นางจะสิ้นหวัง และหลังจากทำพิธีศราทธแล้ว นางจะหมดสติ
6.92.59
अग्निमावेक्ष्यते नूनमपो वापि प्रवेक्ष्यति।
धिगस्तु कुब्जामसतीं मन्थरां पापनिश्चयाम् ॥ ६.९२.५९ ॥
นางคงจะมองไปยังไฟ หรือไม่ก็เข้าไปในน้ำ น่าอับอายนักที่มันทรามาผู้ค่อมและเป็นคนชั่วอย่างมันถันรา ผู้มีความตั้งใจบาป
6.92.60
यन्निमित्तमिमं शोकं कौसल्या प्रतिपत्स्यते।
इत्येवं मैथिलीं दृष्ट्वा विलपन्तीं तपस्विनीम् ॥ ६.९२.६० ॥
เพราะเหตุที่พระเกาศัลยาจะได้รับความโศกเศร้านี้ เมื่อเห็นพระไมถิลีผู้มีตบะคร่ำครวญอยู่เช่นนี้ ...
6.92.61
रोहिणीमिव चन्द्रेण बिना ग्रहवशं गताम्।
एतस्मिन्नन्तरे तस्य अमात्यः शीलवान् शुचिः ॥ ६.९२.६१ ॥
เมื่อเห็นนางเหมือนโรหิณีที่ตกอยู่ในอำนาจของดาวเคราะห์โดยปราศจากจันทร์ ในขณะนั้น อมาตย์ของท้าวราวณะผู้มีศีลและบริสุทธิ์
6.92.62
सुपार्श्वो नाम मेधावी रावणं रक्षसां वरम्।
निवार्यमाणः सचिवैरिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.९२.६२ ॥
ชื่อสุปารศวะ ผู้มีปัญญา แม้ถูกเหล่าอมาตย์ห้ามปราม ก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ราวณะ ผู้เลิศแห่งรากษส
6.92.63
कथं नाम दशग्रीव साक्षाद्वैश्रवणानुज।
हन्तुमिच्छसि वैदेहीं क्रोधाद् धर्ममपास्य च ॥ ६.९२.६३ ॥
ท่านผู้มีสิบคอ ท่านเป็นน้องชายแท้ ๆ ของไวศรวณะ ไฉนจึงเพราะความโกรธ จึงคิดจะฆ่าพระไวเทหี ละทิ้งธรรมเสียเล่า
6.92.64
वेदविद्याव्रतस्नातः स्वकर्मनिरतस्तथा।
स्त्रियः कस्माद् वधं वीर मन्यसे राक्षसेश्वर ॥ ६.९२.६४ ॥
ท่านผู้อาบแล้วด้วยวัตรแห่งวิทยาของพระเวท และยินดีในหน้าที่ของตน วีรบุรุษ เจ้าแห่งรากษส ไฉนท่านจึงคิดจะฆ่าสตรี
6.92.65
मैथिलीं रूपसम्पन्नां प्रत्यवेक्षस्व पार्थिव।
तस्मिन्नेव सहास्माभिराहवे क्रोधमुत्सृज ॥ ६.९२.६५ ॥
ข้าแต่พระราชา จงมองดูไมถิลีผู้งดงามพร้อมด้วยรูปโฉม และปล่อยความโกรธของท่านไว้ในการรบนั้นกับพวกเรานั่นเอง
6.92.66
अभ्युत्थानं त्वमद्यैव कृष्णपक्षचतुर्दशी।
कृत्वा निर्याह्यमावास्यां विजयाय बलैर्वृतः ॥ ६.९२.६६ ॥
ท่านจงเตรียมการยกทัพไปในวันนี้เอง เตรียมการแล้วในวันจตุรทศีแห่งปักษ์มืด จงยกทัพออกไปในวันอมาวาสยา ล้อมรอบด้วยกองทัพ เพื่อชัยชนะ
6.92.67
शूरो धीमान् रथी खड्गी रथप्रवरमास्थितः।
हत्वा दाशरथिं रामं भवान् प्राप्स्यति मैथिलीम् ॥ ६.९२.६७ ॥
ท่านจะกล้าหาญ มีปัญญา เป็นนักรบรถ ถือดาบ ประทับบนรถศึกที่ดีเลิศ เมื่อฆ่าพระรามพระโอรสของท้าวทศรถแล้ว ท่านจะได้ไมถิลี
6.92.68
स तद् दुरात्मा सुहृदा निवेदितं
वचः सुधर्म्यं प्रतिगृह्य रावणः।
गृहं जगामाथ ततश्च वीर्यवान्
पुनः सभां च प्रययौ सुहृद्वृतः ॥ ६.९२.६८ ॥
ราวณะผู้มีใจชั่วนั้น เมื่อรับถ้อยคำอันชอบธรรมที่มิตรกราบทูลแล้ว ก็กลับไปยังที่พัก ต่อมาผู้มีกำลังนั้น ล้อมรอบด้วยมิตรทั้งหลาย ก็ไปยังที่ประชุมอีกครั้ง