વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.98.1
महोदरे तु निहते महापार्श्वो महाबलः।
सुग्रीवेण समीक्ष्याथ क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ६.९८.१ ॥
મહોદર માર્યો ગયો ત્યારે મહાબલી મહાપાર્શ્વે સુગ્રીવ તરફ જોયું; ક્રોધથી તેની આંખો લાલ થઈ ગઈ.
6.98.2
अङ्गदस्य चमूं भीमां क्षोभयामास मार्गणैः।
स वानराणां मुख्यानामुत्तमाङ्गानि राक्षसः ॥ ६.९८.२ ॥
તેણે બાણોથી અંગદની ભયંકર સેનાને વ્યાકુળ કરી; તે રાક્ષસે શ્રેષ્ઠ વાનરોનાં માથાંને નિશાન બનાવ્યાં.
6.98.3
पातयामास कायेभ्यः फलं वृन्तादिवानिलः।
केषांचिदिषुभिर्बाहूंश्चिच्छेदाथ स राक्षसः ॥ ६.९८.३ ॥
પવન જેમ ડાળીમાંથી ફળ પાડે, તેમ તેણે શરીરોમાંથી (માથાં) પાડ્યાં; તે રાક્ષસે કેટલાકના બાહુઓ બાણોથી કાપી નાખ્યા.
6.98.4
वानराणां सुसंरब्धः पार्श्वं केषांचिदाक्षिपत्।
तेऽर्दिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः ॥ ६.९८.४ ॥
અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તેણે કેટલાક વાનરોની બાજુ પર પ્રહાર કર્યો; મહાપાર્શ્વની બાણવર્ષાથી પીડાયેલા તે વાનરો...
6.98.5
विषादविमुखाः सर्वे बभूवुर्गतचेतसः।
निशम्य बलमुद्विग्नमङ्गदो राक्षसार्दितम् ॥ ६.९८.५ ॥
બધા વાનરો વિષાદથી મોં ફેરવીને ચેતનાહીન જેવા થઈ ગયા; રાક્ષસથી પીડિત અને વિચલિત સેનાનું સાંભળીને અંગદ...
6.98.6
वेगं चक्रे महावेगः समुद्र इव पर्वसु।
आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम् ॥ ६.९८.६ ॥
પૂર્ણિમાએ સમુદ્ર ઉછળે તેમ મહાવેગવાન અંગદે વેગથી ધસારો કર્યો; સૂર્યકિરણ જેવો ચમકતો લોખંડનો પરિઘ ઉપાડ્યો.
6.98.7
समरे वानरश्रेष्ठो महापार्श्वे न्यपातयत्।
स तु तेन प्रहारेण महापार्श्वो विचेतनः ॥ ६.९८.७ ॥
યુદ્ધમાં વાનરશ્રેષ્ઠે મહાપાર્શ્વને પાડી નાખ્યો. તે પ્રહારથી મહાપાર્શ્વ બેભાન થઈ ગયો.
6.98.8
ससूतः स्यन्दनात् तस्माद् विसंज्ञश्चापतद् भुवि।
तस्यर्क्षराजस्तेजस्वी नीलाञ्जनचयोपमः ॥ ६.९८.८ ॥
સારથિ સહિત તે રથ પરથી બેભાન થઈ જમીન પર પડ્યો. તેજસ્વી ઋક્ષરાજ નીલાંજનના ઢગલા જેવો દેખાતો હતો.
6.98.9
निष्पत्य सुमहावीर्यः स्वयूथान्मेघसंनिभात्।
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभां क्रुद्धः स विपुलां शिलाम् ॥ ६.९८.९ ॥
મેઘ જેવો તે મહાપરાક્રમી પોતાના ટોળામાંથી કૂદીને બહાર આવ્યો. ક્રોધે ભરાઈને તેણે પર્વતશિખર જેવી વિશાળ શિલા ઉપાડી.
6.98.10
अश्वाञ्जघान तरसा बभञ्ज स्यन्दनं च तम्।
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु महापार्श्वो महाबलः ॥ ६.९८.१० ॥
તેણે વેગથી ઘોડાઓને મારી નાખ્યા અને તે રથ પણ તોડી નાખ્યો. ક્ષણમાં ભાનમાં આવેલો મહાબલી મહાપાર્શ્વ...
6.98.11
अङ्गदं बहुभिर्बाणैर्भूयस्तं प्रत्यविध्यत।
जाम्बवन्तं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.९८.११ ॥
તેણે ફરીથી અંગદને ઘણાં બાણોથી વીંધ્યો. જાંબવાનને ત્રણ બાણોથી છાતીની વચ્ચે માર્યો.
6.98.12
ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः।
गवाक्षं जाम्बवन्तं च स दृष्ट्वा शरपीडितौ ॥ ६.९८.१२ ॥
તેણે ઋક્ષરાજ અને ગવાક્ષને ઘણાં બાણોથી માર્યા. ગવાક્ષ અને જાંબવાનને બાણોથી પીડિત જોઈને...
6.98.13
जग्राह परिघं घोरमङ्गदः क्रोधमूर्च्छितः।
तस्याङ्गदः सरोषाक्षो राक्षसस्य तमायसम् ॥ ६.९८.१३ ॥
ક્રોધથી મૂર્છિત થયેલા અંગદે એક ભયંકર લોખંડી પરિઘ પકડી લીધો. રોષથી લાલ નેત્રોવાળા તે રાક્ષસના લોખંડી પરિઘને અંગદે ઝડપી લીધો.
6.98.14
दूरस्थितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम्।
द्वाभ्यां भुजाभ्यां संगृह्य भ्रामयित्वा च वेगवत् ॥ ६.९८.१४ ॥
દૂર ઊભેલા તે રાક્ષસના સૂર્યકિરણ સમા ચમકતા પરિઘને બે હાથે મજબૂત પકડી, વેગથી ફેરવીને.
6.98.15
महापार्श्वस्य चिक्षेप वधार्थं वालिनः सुतः।
स तु क्षिप्तो बलवता परिघस्तस्य रक्षसः ॥ ६.९८.१५ ॥
વાલીના પુત્રે મહાપાર્શ્વને મારવા માટે તેના પર પરિઘ ફેંક્યો. તે બળવાન દ્વારા ફેંકાયેલો તે પરિઘ તે રાક્ષસ પર જઈ પડ્યો.
6.98.16
धनुश्च सशरं हस्ताच्छिरस्त्राणं च पातयत्।
तं समासाद्य वेगेन वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.९८.१६ ॥
તેના હાથમાંથી ધનુષ્ય અને બાણ તથા માથાનું કવચ પણ પાડી નાખ્યું. વેગથી તેની પાસે પહોંચીને પ્રતાપી વાલીપુત્રે તે કર્યું.
6.98.17
तलेनाभ्यहनत् क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले।
स तु क्रुद्धो महावेगो महापार्श्वो महाद्युतिः ॥ ६.९८.१७ ॥
ક્રોધિત થઈને વાલીપુત્રે કુંડળ સહિત તેના કાનના મૂળ પર હથેળીથી પ્રહાર કર્યો. પરંતુ મહાવેગવાન અને મહાતેજસ્વી મહાપાર્શ્વ પણ ક્રોધિત થયો.
6.98.18
करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम्।
तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं दृढम् ॥ ६.९८.१८ ॥
એક હાથે તેણે અતિ વિશાળ પરશુ પકડ્યો. તેલથી ધોયેલો, નિર્મળ, પથ્થરના સારથી બનેલો તે મજબૂત પરશુ.
6.98.19
राक्षसः परमक्रुद्धो वालिपुत्रे न्यपातयत्।
तेन वामांसफलके भृशं प्रत्यवपातितम् ॥ ६.९८.१९ ॥
અત્યંત ક્રોધે ભરાયેલો રાક્ષસ વાલિપુત્ર પર તૂટી પડ્યો; તેનાથી તેના ડાબા ખભાના ફલક પર ભારે પ્રહાર થયો.
6.98.20
अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्।
स वीरो वज्रसंकाशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः ॥ ६.९८.२० ॥
ક્રોધથી અંગદે તે પરશુ છોડાવી લીધો; તે વીર અંગદે પોતાની મુઠ્ઠી વજ્ર જેવી કઠણ બનાવી.
6.98.21
संवर्तयत् सुसंक्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः।
राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति ॥ ६.९८.२१ ॥
અત્યંત ક્રોધિત, પિતા સમાન પરાક્રમી અંગદે મર્મસ્થાનો જાણીને રાક્ષસની છાતી પાસે હૃદય તરફ પોતાની મુઠ્ઠી પાછી ખેંચી.
6.98.22
इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्।
तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे ॥ ६.९८.२२ ॥
ઇન્દ્રના વજ્ર જેવા સ્પર્શવાળી મુઠ્ઠીથી તેણે પ્રહાર કર્યો; તે પ્રહારથી તે મહાયુદ્ધમાં રાક્ષસનો—
6.98.23
पफाल हृदयं चास्य स पपात हतो भुवि।
तस्मिन् विनिहते भूमौ तत् सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे ॥ ६.९८.२३ ॥
તેનું હૃદય ફાટ્યું, અને તે માર્યો જઈ ભૂમિ પર પડ્યો. તે ભૂમિ પર મરાઈને પડતાં તે સેના અત્યંત ખળભળી ઊઠી.
6.98.24
अभवच्च महान् क्रोधः समरे रावणस्य तु।
वानराणां प्रहृष्टानां सिंहनादः सुपुष्कलः ॥ ६.९८.२४ ॥
યુદ્ધમાં રાવણને મહાન ક્રોધ જાગ્યો; હર્ષિત વાનરોનો સિંહનાદ ખૂબ જોરથી ગાજી ઊઠ્યો.
6.98.25
स्फोटयन्निव शब्देन लङ्कां साट्टालगोपुराम्।
सहेन्द्रेणेव देवानां नादः समभवन्महान् ॥ ६.९८.२५ ॥
અવાજથી અટ્ટાલિકાઓ અને ગોપુરો સહિત લંકાને જાણે ફોડી નાખતો હોય તેમ ઇન્દ્ર સાથે દેવોનો મહાન નાદ ઊઠ્યો.
6.98.26
अथेन्द्रशत्रुस्त्रिदशालयानां
वनौकसां चैव महाप्रणादम्।
श्रुत्वा सरोषं युधि राक्षसेन्द्रः
पुनश्च युद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ ६.९८.२६ ॥
પછી ઇન્દ્રના શત્રુ રાક્ષસરાજે દેવલોકવાસીઓ અને વનવાસી વાનરોનો મહાન નાદ સાંભળીને ક્રોધથી ફરી યુદ્ધ તરફ મુખ કરીને ઊભો રહ્યો.