ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.98.1
महोदरे तु निहते महापार्श्वो महाबलः।
सुग्रीवेण समीक्ष्याथ क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ६.९८.१ ॥
ಮಹೋದರನು ಹತನಾದಾಗ ಮಹಾಬಲನಾದ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾದವು.
6.98.2
अङ्गदस्य चमूं भीमां क्षोभयामास मार्गणैः।
स वानराणां मुख्यानामुत्तमाङ्गानि राक्षसः ॥ ६.९८.२ ॥
ಅವನು ಅಂಗದನ ಭಯಂಕರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಲಕಿದನು; ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದನು.
6.98.3
पातयामास कायेभ्यः फलं वृन्तादिवानिलः।
केषांचिदिषुभिर्बाहूंश्चिच्छेदाथ स राक्षसः ॥ ६.९८.३ ॥
ಗಾಳಿಯು ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಉದುರಿಸುವಂತೆ ಅವನು ದೇಹಗಳಿಂದ (ತಲೆಗಳನ್ನು) ಉರುಳಿಸಿದನು; ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಕೆಲವರ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.98.4
वानराणां सुसंरब्धः पार्श्वं केषांचिदाक्षिपत्।
तेऽर्दिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः ॥ ६.९८.४ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ಕೆಲವು ವಾನರರ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು; ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನ ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಆ ವಾನರರು...
6.98.5
विषादविमुखाः सर्वे बभूवुर्गतचेतसः।
निशम्य बलमुद्विग्नमङ्गदो राक्षसार्दितम् ॥ ६.९८.५ ॥
ಎಲ್ಲ ವಾನರರೂ ವಿಷಾದದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಂತಾದರು; ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಪೀಡಿತ ಸೇನೆಯ ಕಲಕು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಂಗದನು...
6.98.6
वेगं चक्रे महावेगः समुद्र इव पर्वसु।
आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम् ॥ ६.९८.६ ॥
ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಸಮುದ್ರ ಉಕ್ಕುವಂತೆ ಮಹಾವೇಗದ ಅಂಗದನು ವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಿಘವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.98.7
समरे वानरश्रेष्ठो महापार्श्वे न्यपातयत्।
स तु तेन प्रहारेण महापार्श्वो विचेतनः ॥ ६.९८.७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನನ್ನು ಕೆಡವಿದನು. ಆ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.
6.98.8
ससूतः स्यन्दनात् तस्माद् विसंज्ञश्चापतद् भुवि।
तस्यर्क्षराजस्तेजस्वी नीलाञ्जनचयोपमः ॥ ६.९८.८ ॥
ಸಾರಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ರಥದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು. ತೇಜಸ್ವಿ ಋಕ್ಷರಾಜನು ನೀಲಾಂಜನದ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದನು.
6.98.9
निष्पत्य सुमहावीर्यः स्वयूथान्मेघसंनिभात्।
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभां क्रुद्धः स विपुलां शिलाम् ॥ ६.९८.९ ॥
ಮೇಘದಂತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾವೀರನು ತನ್ನ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಜಿಗಿದು ಹೊರಬಂದನು. ಕೋಪದಿಂದ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ವಿಶಾಲ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.98.10
अश्वाञ्जघान तरसा बभञ्ज स्यन्दनं च तम्।
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु महापार्श्वो महाबलः ॥ ६.९८.१० ॥
ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಆ ರಥವನ್ನೂ ಮುರಿದನು. ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿದ ಮಹಾಬಲ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನು...
6.98.11
अङ्गदं बहुभिर्बाणैर्भूयस्तं प्रत्यविध्यत।
जाम्बवन्तं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.९८.११ ॥
ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಂಗದನನ್ನು ಹಲವು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು. ಜಾಂಬವಂತನನ್ನು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎದೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು.
6.98.12
ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः।
गवाक्षं जाम्बवन्तं च स दृष्ट्वा शरपीडितौ ॥ ६.९८.१२ ॥
ಅವನು ಋಕ್ಷರಾಜನನ್ನು ಮತ್ತು ಗವಾಕ್ಷನನ್ನು ಹಲವು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಗವಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವಂತರು ಬಾಣಪೀಡಿತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ...
6.98.13
जग्राह परिघं घोरमङ्गदः क्रोधमूर्च्छितः।
तस्याङ्गदः सरोषाक्षो राक्षसस्य तमायसम् ॥ ६.९८.१३ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾದ ಅಂಗದನು ಭಯಂಕರವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಿಘವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ರೋಷದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪರಿಘವನ್ನು ಅಂಗದನು ಹಿಡಿದನು.
6.98.14
दूरस्थितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम्।
द्वाभ्यां भुजाभ्यां संगृह्य भ्रामयित्वा च वेगवत् ॥ ६.९८.१४ ॥
ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿಘವನ್ನು ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ.
6.98.15
महापार्श्वस्य चिक्षेप वधार्थं वालिनः सुतः।
स तु क्षिप्तो बलवता परिघस्तस्य रक्षसः ॥ ६.९८.१५ ॥
ವಾಲಿಯ ಮಗನು ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪರಿಘವನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆ ಬಲಶಾಲಿಯು ಎಸೆದ ಆ ಪರಿಘವು ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
6.98.16
धनुश्च सशरं हस्ताच्छिरस्त्राणं च पातयत्।
तं समासाद्य वेगेन वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.९८.१६ ॥
ಅವನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣವನ್ನು, ತಲೆಯ ಕವಚವನ್ನೂ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು. ವೇಗವಾಗಿ ಅವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ವಾಲಿಪುತ್ರನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು.
6.98.17
तलेनाभ्यहनत् क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले।
स तु क्रुद्धो महावेगो महापार्श्वो महाद्युतिः ॥ ६.९८.१७ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ವಾಲಿಪುತ್ರನು ಕುಂಡಲಗಳೊಡನೆ ಅವನ ಕಿವಿಯ ಬುಡಕ್ಕೆ ಅಂಗೈಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ಆದರೆ ಮಹಾವೇಗಶಾಲಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನು ಸಹ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
6.98.18
करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम्।
तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं दृढम् ॥ ६.९८.१८ ॥
ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅವನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು. ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತೊಳೆದ, ನಿರ್ಮಲವಾದ, ಶಿಲೆಯ ಸಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆ ದೃಢವಾದ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು.
6.98.19
राक्षसः परमक्रुद्धो वालिपुत्रे न्यपातयत्।
तेन वामांसफलके भृशं प्रत्यवपातितम् ॥ ६.९८.१९ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ವಾಲಿಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು; ಅದರಿಂದ ಅವನ ಎಡ ಭುಜಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಭೀಕರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
6.98.20
अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्।
स वीरो वज्रसंकाशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः ॥ ६.९८.२० ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಅಂಗದನು ಆ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡನು; ಆ ವೀರ ಅಂಗದನು ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಜ್ರದಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
6.98.21
संवर्तयत् सुसंक्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः।
राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति ॥ ६.९८.२१ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ, ತಂದೆಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅಂಗದನು, ಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸನ ಎದೆಯ ಸಮೀಪ ಹೃದಯದ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದನು.
6.98.22
इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्।
तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे ॥ ६.९८.२२ ॥
ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆ ಸ್ಪರ್ಶವುಳ್ಳ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನು ಹೊಡೆದನು; ಆ ಏಟಿನಿಂದ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ—
6.98.23
पफाल हृदयं चास्य स पपात हतो भुवि।
तस्मिन् विनिहते भूमौ तत् सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे ॥ ६.९८.२३ ॥
ಅವನ ಎದೆ ಸೀಳಿತು; ಅವನು ಹತನಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು. ಅವನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಆ ಸೇನೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಂಗೆಟ್ಟಿತು.
6.98.24
अभवच्च महान् क्रोधः समरे रावणस्य तु।
वानराणां प्रहृष्टानां सिंहनादः सुपुष्कलः ॥ ६.९८.२४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಮಹಾ ಕೋಪ ಉಂಟಾಯಿತು; ಹರ್ಷಿತ ವಾನರರ ಸಿಂಹನಾದವು ಅತ್ಯಂತ ಜೋರಾಗಿ ಮೊಳಗಿತು.
6.98.25
स्फोटयन्निव शब्देन लङ्कां साट्टालगोपुराम्।
सहेन्द्रेणेव देवानां नादः समभवन्महान् ॥ ६.९८.२५ ॥
ಶಬ್ದದಿಂದ ಅಟ್ಟಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಲಂಕೆಯನ್ನೇ ಸೀಳುವಂತೆ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಮಹಾ ನಾದ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.98.26
अथेन्द्रशत्रुस्त्रिदशालयानां
वनौकसां चैव महाप्रणादम्।
श्रुत्वा सरोषं युधि राक्षसेन्द्रः
पुनश्च युद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ ६.९८.२६ ॥
ಆಗ ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು, ದೇವಲೋಕವಾಸಿಗಳ ಮತ್ತು ವನವಾಸಿ ವಾನರರ ಮಹಾ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತನು.