ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.98.1
महोदरे तु निहते महापार्श्वो महाबलः।
सुग्रीवेण समीक्ष्याथ क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ६.९८.१ ॥
ମହୋଦର ନିହତ ହେବାରୁ ମହାବଳୀ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିଲା; କ୍ରୋଧରେ ତାର ଆଖି ଲାଲ ହୋଇଗଲା।
6.98.2
अङ्गदस्य चमूं भीमां क्षोभयामास मार्गणैः।
स वानराणां मुख्यानामुत्तमाङ्गानि राक्षसः ॥ ६.९८.२ ॥
ସେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ସେନାକୁ ବିଚଳିତ କଲା; ସେ ରାକ୍ଷସ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲା।
6.98.3
पातयामास कायेभ्यः फलं वृन्तादिवानिलः।
केषांचिदिषुभिर्बाहूंश्चिच्छेदाथ स राक्षसः ॥ ६.९८.३ ॥
ପବନ ବୃନ୍ତରୁ ଫଳ ଝାଡ଼ିବା ପରି ସେ ଶରୀରରୁ (ମୁଣ୍ଡ) ପକାଇଲା; ସେ ରାକ୍ଷସ କେତେକଙ୍କ ବାହୁକୁ ବାଣରେ କାଟିଦେଲା।
6.98.4
वानराणां सुसंरब्धः पार्श्वं केषांचिदाक्षिपत्।
तेऽर्दिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः ॥ ६.९८.४ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ କେତେକ ବାନରଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଘାତ କଲା; ମହାପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ବାଣବର୍ଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ବାନରମାନେ...
6.98.5
विषादविमुखाः सर्वे बभूवुर्गतचेतसः।
निशम्य बलमुद्विग्नमङ्गदो राक्षसार्दितम् ॥ ६.९८.५ ॥
ସମସ୍ତ ବାନର ବିଷାଦରେ ମୁଖ ଫେରାଇ ଚେତନାହୀନ ପରି ହେଲେ; ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଓ ବିଚଳିତ ସେନାର କଥା ଶୁଣି ଅଙ୍ଗଦ...
6.98.6
वेगं चक्रे महावेगः समुद्र इव पर्वसु।
आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम् ॥ ६.९८.६ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମୁଦ୍ର ଉଛୁଳିବା ପରି ମହାବେଗୀ ଅଙ୍ଗଦ ବେଗରେ ଧାଇଁଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ପରି ଚମକୁଥିବା ଲୌହ-ପରିଘ ଧରି।
6.98.7
समरे वानरश्रेष्ठो महापार्श्वे न्यपातयत्।
स तु तेन प्रहारेण महापार्श्वो विचेतनः ॥ ६.९८.७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପାତିତ କଲେ। ସେହି ଆଘାତରେ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଅଚେତନ ହେଲା।
6.98.8
ससूतः स्यन्दनात् तस्माद् विसंज्ञश्चापतद् भुवि।
तस्यर्क्षराजस्तेजस्वी नीलाञ्जनचयोपमः ॥ ६.९८.८ ॥
ସାରଥି ସହିତ ସେ ରଥରୁ ଅଚେତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତେଜସ୍ୱୀ ଋକ୍ଷରାଜ ନୀଳାଞ୍ଜନ ରାଶି ପରି ଦେଖାଗଲେ।
6.98.9
निष्पत्य सुमहावीर्यः स्वयूथान्मेघसंनिभात्।
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभां क्रुद्धः स विपुलां शिलाम् ॥ ६.९८.९ ॥
ମେଘ ସଦୃଶ ସେହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଦଳରୁ ଡେଇଁ ବାହାରିଲେ। କ୍ରୋଧରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ବିପୁଳ ଶିଳା ଉଠାଇଲେ।
6.98.10
अश्वाञ्जघान तरसा बभञ्ज स्यन्दनं च तम्।
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु महापार्श्वो महाबलः ॥ ६.९८.१० ॥
ସେ ବେଗରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରି ସେହି ରଥ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂଜ୍ଞା ଫେରି ପାଇଥିବା ମହାବଳ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ...
6.98.11
अङ्गदं बहुभिर्बाणैर्भूयस्तं प्रत्यविध्यत।
जाम्बवन्तं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.९८.११ ॥
ସେ ପୁଣି ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଅନେକ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ। ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଛାତି ମଧ୍ୟରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.98.12
ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः।
गवाक्षं जाम्बवन्तं च स दृष्ट्वा शरपीडितौ ॥ ६.९८.१२ ॥
ସେ ଋକ୍ଷରାଜ ଓ ଗବାକ୍ଷଙ୍କୁ ଅନେକ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ। ଗବାକ୍ଷ ଓ ଜାମ୍ବବାନ ବାଣପୀଡ଼ିତ ହେବାର ଦେଖି...
6.98.13
जग्राह परिघं घोरमङ्गदः क्रोधमूर्च्छितः।
तस्याङ्गदः सरोषाक्षो राक्षसस्य तमायसम् ॥ ६.९८.१३ ॥
କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଅଙ୍ଗଦ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୌହପରିଘ ଧରିଲେ। ରୋଷରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସର ଲୌହପରିଘ ଅଙ୍ଗଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
6.98.14
दूरस्थितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम्।
द्वाभ्यां भुजाभ्यां संगृह्य भ्रामयित्वा च वेगवत् ॥ ६.९८.१४ ॥
ଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପରିଘକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧରି ବେଗରେ ଘୂରାଇ।
6.98.15
महापार्श्वस्य चिक्षेप वधार्थं वालिनः सुतः।
स तु क्षिप्तो बलवता परिघस्तस्य रक्षसः ॥ ६.९८.१५ ॥
ବାଳିଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାପାର୍ଶ୍ୱକୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ତା ଉପରେ ପରିଘ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେହି ବଳବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେ ପରିଘ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
6.98.16
धनुश्च सशरं हस्ताच्छिरस्त्राणं च पातयत्।
तं समासाद्य वेगेन वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.९८.१६ ॥
ତାର ହାତରୁ ଧନୁ ଓ ବାଣ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡର ଆବରଣ ମଧ୍ୟ ଖସାଇଦେଲେ। ବେଗରେ ତା ପାଖକୁ ଯାଇ ପ୍ରତାପୀ ବାଳିପୁତ୍ର ଏହା କଲେ।
6.98.17
तलेनाभ्यहनत् क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले।
स तु क्रुद्धो महावेगो महापार्श्वो महाद्युतिः ॥ ६.९८.१७ ॥
କ୍ରୋଧରେ ବାଳିପୁତ୍ର କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ତା କାନ ମୂଳରେ ପତାକା ହାତରେ ପ୍ରହାର କଲେ। କିନ୍ତୁ ମହାବେଗୀ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
6.98.18
करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम्।
तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं दृढम् ॥ ६.९८.१८ ॥
ଏକ ହାତରେ ସେ ଅତି ବୃହତ୍ ପରଶୁ ଧରିଲେ। ତେଲରେ ଧୋଇଥିବା, ନିର୍ମଳ, ପଥରର ସାରରେ ନିର୍ମିତ ସେହି ଦୃଢ଼ ପରଶୁ।
6.98.19
राक्षसः परमक्रुद्धो वालिपुत्रे न्यपातयत्।
तेन वामांसफलके भृशं प्रत्यवपातितम् ॥ ६.९८.१९ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାକ୍ଷସ ବାଳିପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା; ତାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବାମ କାନ୍ଧ-ଫଳକରେ ପ୍ରବଳ ଆଘାତ ଲାଗିଲା।
6.98.20
अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्।
स वीरो वज्रसंकाशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः ॥ ६.९८.२० ॥
କ୍ରୋଧରେ ଅଙ୍ଗଦ ସେହି ପରଶୁ ଛଡ଼ାଇ ନେଲେ; ସେହି ବୀର ଅଙ୍ଗଦ ନିଜ ମୁଷ୍ଟିକୁ ବଜ୍ରସମ କଠିନ କଲେ।
6.98.21
संवर्तयत् सुसंक्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः।
राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति ॥ ६.९८.२१ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ପିତାଙ୍କ ସମାନ ପରାକ୍ରମୀ ଅଙ୍ଗଦ ମର୍ମସ୍ଥାନ ଜାଣି ରାକ୍ଷସର ଛାତି ନିକଟରେ ହୃଦୟ ଦିଗରେ ନିଜ ମୁଷ୍ଟି ପଛକୁ ଟାଣିଲେ।
6.98.22
इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्।
तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे ॥ ६.९८.२२ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମାନ ସ୍ପର୍ଶବିଶିଷ୍ଟ ମୁଷ୍ଟିରେ ସେ ଆଘାତ କଲେ; ସେହି ଆଘାତରେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ରାକ୍ଷସର—
6.98.23
पफाल हृदयं चास्य स पपात हतो भुवि।
तस्मिन् विनिहते भूमौ तत् सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे ॥ ६.९८.२३ ॥
ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଫାଟିଗଲା, ଏବଂ ସେ ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସେ ଭୂମିରେ ହତ ହୋଇ ପଡ଼ିବାରୁ ସେହି ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲା।
6.98.24
अभवच्च महान् क्रोधः समरे रावणस्य तु।
वानराणां प्रहृष्टानां सिंहनादः सुपुष्कलः ॥ ६.९८.२४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କର ମହାକ୍ରୋଧ ଜାଗି ଉଠିଲା; ହର୍ଷିତ ବାନରମାନଙ୍କ ସିଂହନାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜୋରରେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା।
6.98.25
स्फोटयन्निव शब्देन लङ्कां साट्टालगोपुराम्।
सहेन्द्रेणेव देवानां नादः समभवन्महान् ॥ ६.९८.२५ ॥
ଶବ୍ଦରେ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଓ ଗୋପୁରସହ ଲଙ୍କାକୁ ଯେପରି ବିଦାରି ଦେଉଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କର ମହାନାଦ ଉଠିଲା।
6.98.26
अथेन्द्रशत्रुस्त्रिदशालयानां
वनौकसां चैव महाप्रणादम्।
श्रुत्वा सरोषं युधि राक्षसेन्द्रः
पुनश्च युद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ ६.९८.२६ ॥
ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ରାକ୍ଷସରାଜ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଓ ବନବାସୀ ବାନରଙ୍କ ମହାନାଦ ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆଡ଼େ ମୁହଁ କରି ଠିଆ ହେଲା।