ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.98.1
महोदरे तु निहते महापार्श्वो महाबलः।
सुग्रीवेण समीक्ष्याथ क्रोधात् संरक्तलोचनः ॥ ६.९८.१ ॥
ਮਹੋਦਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
6.98.2
अङ्गदस्य चमूं भीमां क्षोभयामास मार्गणैः।
स वानराणां मुख्यानामुत्तमाङ्गानि राक्षसः ॥ ६.९८.२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗਦ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵਿਚਲਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
6.98.3
पातयामास कायेभ्यः फलं वृन्तादिवानिलः।
केषांचिदिषुभिर्बाहूंश्चिच्छेदाथ स राक्षसः ॥ ६.९८.३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਫਲ ਝਾੜਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ (ਸਿਰ) ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ; ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ।
6.98.4
वानराणां सुसंरब्धः पार्श्वं केषांचिदाक्षिपत्।
तेऽर्दिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः ॥ ६.९८.४ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਪਸਲੀ ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਦੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਉਹ ਵਾਨਰ...
6.98.5
विषादविमुखाः सर्वे बभूवुर्गतचेतसः।
निशम्य बलमुद्विग्नमङ्गदो राक्षसार्दितम् ॥ ६.९८.५ ॥
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ; ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੈਨਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਅੰਗਦ...
6.98.6
वेगं चक्रे महावेगः समुद्र इव पर्वसु।
आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम् ॥ ६.९८.६ ॥
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਉਛਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਹਾਵੇਗੀ ਅੰਗਦ ਨੇ ਵੇਗ ਕੀਤਾ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪਰਿਘ ਚੁੱਕ ਕੇ।
6.98.7
समरे वानरश्रेष्ठो महापार्श्वे न्यपातयत्।
स तु तेन प्रहारेण महापार्श्वो विचेतनः ॥ ६.९८.७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
6.98.8
ससूतः स्यन्दनात् तस्माद् विसंज्ञश्चापतद् भुवि।
तस्यर्क्षराजस्तेजस्वी नीलाञ्जनचयोपमः ॥ ६.९८.८ ॥
ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਤੇਜਸਵੀ ਰਿੱਛਰਾਜ ਨੀਲੇ ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।
6.98.9
निष्पत्य सुमहावीर्यः स्वयूथान्मेघसंनिभात्।
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभां क्रुद्धः स विपुलां शिलाम् ॥ ६.९८.९ ॥
ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਚੁੱਕ ਲਈ।
6.98.10
अश्वाञ्जघान तरसा बभञ्ज स्यन्दनं च तम्।
मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तु महापार्श्वो महाबलः ॥ ६.९८.१० ॥
ਉਸਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਰਥ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਮਹਾਬਲੀ ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ...
6.98.11
अङ्गदं बहुभिर्बाणैर्भूयस्तं प्रत्यविध्यत।
जाम्बवन्तं त्रिभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥ ६.९८.११ ॥
ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਂਬਵਾਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਰਿਆ।
6.98.12
ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः।
गवाक्षं जाम्बवन्तं च स दृष्ट्वा शरपीडितौ ॥ ६.९८.१२ ॥
ਉਸਨੇ ਰਿੱਛਰਾਜ ਅਤੇ ਗਵਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਗਵਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਜਾਂਬਵਾਨ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ...
6.98.13
जग्राह परिघं घोरमङ्गदः क्रोधमूर्च्छितः।
तस्याङ्गदः सरोषाक्षो राक्षसस्य तमायसम् ॥ ६.९८.१३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਅੰਗਦ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪਰਿਘ ਫੜ ਲਿਆ। ਰੋਸ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪਰਿਘ ਅੰਗਦ ਨੇ ਖੋਹ ਲਿਆ।
6.98.14
दूरस्थितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम्।
द्वाभ्यां भुजाभ्यां संगृह्य भ्रामयित्वा च वेगवत् ॥ ६.९८.१४ ॥
ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਪਰਿਘ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕਸ ਕੇ ਫੜ ਕੇ, ਵੇਗ ਨਾਲ ਘੁਮਾ ਕੇ।
6.98.15
महापार्श्वस्य चिक्षेप वधार्थं वालिनः सुतः।
स तु क्षिप्तो बलवता परिघस्तस्य रक्षसः ॥ ६.९८.१५ ॥
ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਪਾਰਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਰਿਘ ਸੁੱਟਿਆ। ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪਰਿਘ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ।
6.98.16
धनुश्च सशरं हस्ताच्छिरस्त्राणं च पातयत्।
तं समासाद्य वेगेन वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.९८.१६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਾ ਕਵਚ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਵਾਲੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।
6.98.17
तलेनाभ्यहनत् क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले।
स तु क्रुद्धो महावेगो महापार्श्वो महाद्युतिः ॥ ६.९८.१७ ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਮਹਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਪਾਰਸ਼ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਉੱਠਿਆ।
6.98.18
करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम्।
तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं दृढम् ॥ ६.९८.१८ ॥
ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਰਸ਼ੂ ਫੜ ਲਿਆ। ਤੇਲ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਹੋਇਆ, ਨਿਰਮਲ, ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰਸ਼ੂ।
6.98.19
राक्षसः परमक्रुद्धो वालिपुत्रे न्यपातयत्।
तेन वामांसफलके भृशं प्रत्यवपातितम् ॥ ६.९८.१९ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਵਾਲੀ-ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਮਾਰੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਪੱਟੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਾਰ ਹੋਇਆ।
6.98.20
अङ्गदो मोक्षयामास सरोषः स परश्वधम्।
स वीरो वज्रसंकाशमङ्गदो मुष्टिमात्मनः ॥ ६.९८.२० ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਹ ਫਰਸਾ ਖੋਹ ਲਿਆ; ਉਸ ਵੀਰ ਅੰਗਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠੀ ਵਜਰ ਵਰਗੀ ਕਰ ਲਈ।
6.98.21
संवर्तयत् सुसंक्रुद्धः पितुस्तुल्यपराक्रमः।
राक्षसस्य स्तनाभ्याशे मर्मज्ञो हृदयं प्रति ॥ ६.९८.२१ ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਰਾਕਰਮੀ ਅੰਗਦ ਨੇ ਮਰਮ-ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਕੋਲ ਦਿਲ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠੀ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚੀ।
6.98.22
इन्द्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत्।
तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे ॥ ६.९८.२२ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੀ ਮੁੱਠੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ—
6.98.23
पफाल हृदयं चास्य स पपात हतो भुवि।
तस्मिन् विनिहते भूमौ तत् सैन्यं सम्प्रचुक्षुभे ॥ ६.९८.२३ ॥
ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਫਟ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸੈਨਾ ਬਹੁਤ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ।
6.98.24
अभवच्च महान् क्रोधः समरे रावणस्य तु।
वानराणां प्रहृष्टानां सिंहनादः सुपुष्कलः ॥ ६.९८.२४ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਖ਼ੁਸ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ।
6.98.25
स्फोटयन्निव शब्देन लङ्कां साट्टालगोपुराम्।
सहेन्द्रेणेव देवानां नादः समभवन्महान् ॥ ६.९८.२५ ॥
ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਟਾਰੀਆਂ ਤੇ ਗੋਪੁਰਾਂ ਵਾਲੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਪਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਉੱਠਿਆ।
6.98.26
अथेन्द्रशत्रुस्त्रिदशालयानां
वनौकसां चैव महाप्रणादम्।
श्रुत्वा सरोषं युधि राक्षसेन्द्रः
पुनश्च युद्धाभिमुखोऽवतस्थे ॥ ६.९८.२६ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੈਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਨੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਬਨਵਾਸੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।