Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.10

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.10.1

अथाब्रवीन्मुनिं रामः कथं ते भ्रातरो वने ।
कीदृशं तु तदा ब्रह्मंस्तपस्तेपुर्महाबलाः ॥ ७.१०.१ ॥

ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਭਰਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਸਨ?

7.10.2

अगस्त्यस्त्वब्रवीत्तत्र रामं सुप्रीतमानसम् ।
तांस्तान्धर्मविधींस्तत्र भ्रातरस्ते समाविशन् ॥ ७.१०.२ ॥

ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਹਰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਉਹ ਉਹ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।

7.10.3

कुम्भकर्णस्ततो यत्तो नित्यं धर्मपथे स्थितः ।
तताप ग्रीष्मकाले तु पञ्चाग्नीन्परितः स्थितः ॥ ७.१०.३ ॥

ਫਿਰ ਕੁੰਭਕਰਣ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ; ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੰਜ ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।

7.10.4

मेघाम्बुसिक्तो वर्षासु वीरासनमसेवत ।
नित्यं च शिशिरे काले जलमध्यप्रतिश्रयः ॥ ७.१०.४ ॥

ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਕੇ ਉਹ ਵੀਰਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਸਿਆਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

7.10.5

एवं वर्षसहस्राणि दश तस्यातिचक्रमुः ।
धर्मे प्रयतमानस्य सत्पथे निष्ठितस्य च ॥ ७.१०.५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਤ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ।

7.10.6

विभीषणस्तु धर्मात्मा नित्यं धर्मपरः शुचिः ।
पञ्चवर्षसहस्राणि पादेनैकेन तस्थिवान् ॥ ७.१०.६ ॥

ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸਦਾ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਰਿਹਾ।

7.10.7

समाप्ते नियमे तस्य ननृतुश्चाप्सरोगणाः ।
पपात पुष्पवर्षं च क्षुभिताश्चापि देवताः ॥ ७.१०.७ ॥

ਉਸ ਦਾ ਨਿਯਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਗਏ।

7.10.8

पञ्चवर्षसहस्राणि सूर्यं चैवान्ववर्तत ।
तस्थौ चोर्ध्वशिरोबाहुः स्वाध्यायधृतमानसः ॥ ७.१०.८ ॥

ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਸਿਰ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ, ਮਨ ਸਵਾਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ।

7.10.9

एवं विभीषणस्यापि स्वर्गस्थस्येव नन्दने ।
दशवर्षसहस्राणि गतानि नियतात्मनः ॥ ७.१०.९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਵੀ — ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ — ਸੰਜਮੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ।

7.10.10

दशवर्षसहस्रं तु निराहारो दशाननः ।
पूर्णे वर्षसहस्रे तु शिरश्चाग्नौ जुहाव सः ॥ ७.१०.१० ॥

ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਿਹਾ; ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

7.10.11

एवं वर्षसहस्राणि नव तस्यातिचक्रमुः ।
शिरांसि नव चाप्यस्य प्रविष्टानि हुताशनम् ॥ ७.१०.११ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ; ਉਸ ਦੇ ਨੌਂ ਸਿਰ ਵੀ ਹੁਤਾਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।

7.10.12

अथ वर्षसहस्रे तु दशमे दशमं शिरः ।
छेत्तुकामे दशग्रीवे प्राप्तस्तत्र पितामहः ॥ ७.१०.१२ ॥

ਫਿਰ ਦਸਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣਾ ਦਸਵਾਂ ਸਿਰ ਵੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਉੱਥੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

7.10.13

पितामहस्तु सुप्रीतः सार्धं देवैरुपस्थितः ।
तव तावद्दशग्रीव प्रीतो ऽस्मीत्यभ्यभाषत ॥ ७.१०.१३ ॥

ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਆਏ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।"

7.10.14

शीघ्रं वरय धर्मज्ञ वरो यस्ते ऽभिकाङ्क्षितः ।
कं ते कामं करोम्यद्य न वृथा ते परिश्रमः ॥ ७.१०.१४ ॥

"ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਛੇਤੀ ਵਰ ਮੰਗ, ਜੋ ਵਰ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਅੱਜ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ? ਤੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ।"

7.10.15

अथाब्रवीदृशग्रीवः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्रणम्य शिरसा देवं हर्षगद्गदया गिरा ॥ ७.१०.१५ ॥

ਫਿਰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।

7.10.16

भगवन्प्राणिनां नित्यं नान्यत्र मरणाद्भयम् ।
नास्ति मृत्युसमः शत्रुरमरत्वमहं वृणे ॥ ७.१०.१६ ॥

"ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਮੌਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।"

7.10.17

एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा दशग्रीवमुवाच ह ।
नास्ति सर्वामरत्वं ते वरमन्यं वृणीष्व मे ॥ ७.१०.१७ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਅਮਰਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ।"

7.10.18

एवमुक्ते तदा राम ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
दशग्रीव उवाचेदं कृताञ्जलिरथाग्रतः ॥ ७.१०.१८ ॥

ਹੇ ਰਾਮ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।

7.10.19

सुपर्णनागयक्षाणां दैत्यदानवरक्षसाम् ।
अवध्यो ऽहं प्रजाध्यक्ष देवतानां च शाश्वत ॥ ७.१०.१९ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਧਿਅਕਸ਼, ਸੁਪਰਣ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਦੈਤਯ, ਦਾਨਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਅਵਧਯ ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ।

7.10.20

नहि चिन्ता ममान्येषु प्राणिष्वमरपूजित ।
तृणभूता हि ते मन्ये प्राणिनो मानुषादयः ॥ ७.१०.२० ॥

ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਤ, ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖ ਆਦਿ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੀਲੇ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।

7.10.21

एवमुक्तस्तु धर्मात्मा दशग्रीवेण रक्षसा ।
उवाच वचनं देवः सह देवैः पितामहः ॥ ७.१०.२१ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

7.10.22

भविष्यत्येवमेतत्ते वचो राक्षसपुङ्गव ।
एवमुक्त्वा तु तं राम दशग्रीवं पितामहः ॥ ७.१०.२२ ॥

ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੇ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ...

7.10.23

शृणु चापि वरो भूयः प्रीतस्येह शुभो मम ।
हुतानि यानि शीर्षाणि पूर्वमग्नौ त्वयानघ ॥ ७.१०.२३ ॥

ਸੁਣ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਿਰ ਹੋਮੇ ਸਨ,

7.10.24

पुनस्तानि भविष्यन्ति तथैव तव राक्षस ।
वितरामीह ते सौम्य वरं चान्यं दुरासदम् ॥ ७.१०.२४ ॥

ਉਹ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ। ਹੇ ਸੌਮਯ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੁਰਲਭ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

7.10.25

छन्दतस्तव रूपं च मनसा यद्यथेप्सितम् ।
भविष्यति न सन्देहो मद्वरात्तवराक्षस ॥ ७.१०.२५ ॥

ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮੇਰੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ।

7.10.26

एवं पितामहोक्तस्य दशग्रीवस्य रक्षसः ।
अग्नौ हुतानि शीर्षाणि पुनस्तान्युत्थितानि वै ॥ ७.१०.२६ ॥

ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਫਿਰ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।

7.10.27

एवमुक्त्वा तु तं राम दशग्रीवं पितामहः ।
विभीषणमथोवाच वाक्यं लोकपितामहः ॥ ७.१०.२७ ॥

ਹੇ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਮਗਰੋਂ, ਲੋਕਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

7.10.28

विभीषण त्वया वत्स धर्मसंहितबुद्धिना ।
परितुष्टो ऽस्मि धर्मात्मन्वरं वरय सुव्रत ॥ ७.१०.२८ ॥

ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਹੇ ਸੁਵਰਤ, ਵਰ ਮੰਗ।

7.10.29

विभीषणस्तु धर्मात्मा वचनं प्राह साञ्जलिः ।
वृतः सर्वगुणैर्नित्यं चन्द्रमा रश्मिभिर्यथा ॥ ७.१०.२९ ॥

ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ—ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ।

7.10.30

भगवन्कृतकृत्यो ऽहं यन्मे लोकगुरुः स्वयम् ।
प्रीतेन यदि दातव्यो वरो मे शृणु सुव्रत ॥ ७.१०.३० ॥

ਭਗਵਾਨ, ਲੋਕਗੁਰੂ ਆਪ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਹਾਂ। ਜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੁਵਰਤ, ਸੁਣੋ।

7.10.31

परमापद्गतस्यापि धर्मे मम मतिर्भवेत् ।
अशिक्षितं च ब्रह्मास्त्रं भगवन्प्रतिभातु मे ॥ ७.१०.३१ ॥

ਹੇ ਭਗਵਨ, ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਵੀ ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਖਾਏ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।

7.10.32

या या मे जायते बुद्धिर्येषु येष्वाश्रमेषु च ।
सा सा भवतु धर्मिष्ठा तं तु धर्मं च पालये ॥ ७.१०.३२ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਜਾਗੇ, ਉਹ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਪਾਲਨ ਕਰਾਂ।

7.10.33

एष मे परमोदार वरः परमको मतः ।
नहि धर्माभिरक्तानां लोके किञ्चन दुर्लभम् ॥ ७.१०.३३ ॥

ਹੇ ਪਰਮ ਉਦਾਰ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ ਨਹੀਂ।

7.10.34

पुनः प्रजापतिः प्रीतो विभीषणमुवाच ह ।
धर्मिष्ठस्त्वं यथा वत्स तथा चैतद्भविष्यति ॥ ७.१०.३४ ॥

ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬੋਲੇ — ਹੇ ਵਤਸ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਹੈਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।

7.10.35

यस्माद्राक्षसयोनौ ते जातस्यामित्रनाशन ।
नाधर्मे जायते बुद्धिरमरत्वं ददामि ते ॥ ७.१०.३५ ॥

ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੂਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

7.10.36

इत्युक्त्वा कुम्भकर्णाय वरं दातुमुपस्थितम् ।
प्रजापतिं सुराः सर्वे वाक्यं प्राञ्जलयो ऽब्रुवन् ॥ ७.१०.३६ ॥

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕੁੰਭਕਰਨ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਆ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

7.10.37

न तावत्कुम्भकर्णाय प्रदातव्यो वरस्त्वया ।
जानीषे हि यथा लोकांस्त्रासयत्येष दुर्मतिः ॥ ७.१०.३७ ॥

ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਵਰ ਨਾ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਦੁਰਮਤਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

7.10.38

नन्दने ऽप्सरसः सप्त महेन्द्रानुचरा दश ।
अनेन भक्षिता ब्रह्मन्नृषयो मानुषास्तथा ॥ ७.१०.३८ ॥

ਨੰਦਨ ਬਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਸੱਤ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਸ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਧਾ ਹੈ।

7.10.39

अलब्धवरपूर्वेण यत्कृतं राक्षसेन तु ।
तदेष वरलब्धः स्याद्भक्षयेद्भुवनत्रयम् ॥ ७.१०.३९ ॥

ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਜੇ ਵਰ ਪਾ ਕੇ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵੇਗਾ।

7.10.40

वरव्याजेन मोहो ऽस्मै दीयताममितप्रभ ।
लोकानां स्वस्ति चैवं स्याद्भवेदस्य च सन्नतिः ॥ ७.१०.४० ॥

ਹੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਵਰ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਤਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।

7.10.41

एवमुक्तः सुरैर्ब्रह्मा ऽचिन्तयत् पद्मसम्भवः ।
चिन्तिता चोपतस्थे ऽस्य पार्श्वं देवी सरस्वती ॥ ७.१०.४१ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।

7.10.42

प्राञ्जलिः सा तु पार्श्वस्था प्राह वाक्यं सरस्वती ।
इयमस्म्यागता देव किं कार्यं करवाण्यहम् ॥ ७.१०.४२ ॥

ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਆ ਗਈ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?"

7.10.43

प्रजापतिस्तुं तां प्राप्तां प्राह वाक्यं सरस्वतीम् ।
वाणि त्वं राक्षसेन्द्रस्य भव या देवतेप्सिता ॥ ७.१०.४३ ॥

ਆਈ ਹੋਈ ਉਸ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਵਾਣੀ, ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਇੰਦਰ ਦੀ ਉਹ ਵਾਣੀ ਬਣ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਛਤ ਹੈ।'

7.10.44

तथेत्युक्त्वा प्रविष्टा सा प्रजापतिरथाब्रवीत् ।
कुम्भकर्ण महाबाहो वरं वरय यो मतः ॥ ७.१०.४४ ॥

'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕੁੰਭਕਰਣ! ਜੋ ਵਰ ਤੈਨੂੰ ਇੱਛਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗ।'

7.10.45

कुम्भकर्णस्तु तद्वाक्यं श्रुत्वा वचनमब्रवीत् ।
स्वप्तुं वर्षाण्यनेकानि देवदेव ममेप्सितम् ॥ ७.१०.४५ ॥

ਕੁੰਭਕਰਣ ਨੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ! ਮੈਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਸਾਲ ਸੌਣਾ ਹੀ ਇੱਛਤ ਹੈ।'

7.10.46

एवमस्त्विति तं चोक्त्वा प्रायाद्ब्रह्मा सुरैः समम् ।
देवी सरस्वती चैव राक्षसं तं जहौ पुनः ॥ ७.१०.४६ ॥

'ਤਥਾਸਤੁ' ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

7.10.47

ब्रह्मणा सह देवेषु गतेषु च नभःस्थलम् ।
विमुक्तो ऽसौ सरस्वत्या स्वां सञ्ज्ञां च ततो गतः ॥ ७.१०.४७ ॥

ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰਤ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

7.10.48

कुम्भकर्णस्तु दुष्टात्मा चिन्तयामास दुःखितः ।
ईदृशं किमिदं वाक्यं ममाद्य वदनाच्च्युतम् ॥ ७.१०.४८ ॥

ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਕੁੰਭਕਰਣ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬੋਲ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ?'

7.10.49

अहं व्यामोहितो देवैरिति मन्ये तदा ऽ ऽगतैः ।
एवं लब्धवराः सर्वे भ्रातरो दीप्ततेजसः ।
श्लेष्मातकवनं गत्वा तत्र ते न्यवसन्सुखम् ॥ ७.१०.४९ ॥

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰ ਪਾਏ ਸਾਰੇ ਭਰਾ, ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸ ਗਏ।