वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.103.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य रामे धर्मपरे स्थिते ।
कालस्तापसरूपेण राजद्वारमुपागमत् ॥ ७.१०३.१ ॥
एकदा राम धर्मपरायण असताना, काळ तपस्व्याच्या रूपाने राजद्वारी आला.
7.103.2
सो ऽब्रवील्लक्ष्मणं वाक्यं धृतिमन्तं यशश्विनम् ।
मां निवेदय रामाय सम्प्राप्तं कार्यगौरवात् ॥ ७.१०३.२ ॥
तो धैर्यवान आणि यशस्वी लक्ष्मणाला म्हणाला, "कार्याच्या गुरुत्वामुळे मी आलो आहे, ते रामाला सांग."
7.103.3
दूतो ऽस्म्यतिबलस्याहं महर्षेरमितौजसः ।
रामं दिदृक्षुरायातः कार्येण हि महाबल ॥ ७.१०३.३ ॥
"मी अतिबलवान, अमिततेजस्वी महर्षींचा दूत आहे. हे महाबला, रामाला पाहण्याच्या इच्छेने एका कार्यासाठी आलो आहे."
7.103.4
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सौमित्रिस्त्वरया ऽन्वितः ।
न्यवेदयत रामाय तापसं तं समागतम् ॥ ७.१०३.४ ॥
त्याचे ते बोलणे ऐकून सुमित्रापुत्र लक्ष्मणाने घाईने रामाला त्या आलेल्या तपस्व्याची वार्ता दिली.
7.103.5
जयस्व राम धर्मेण उभौ लोकौ महाद्युते ।
दूतस्त्वां द्रष्टुमायातस्तपसा भास्करप्रभः ॥ ७.१०३.५ ॥
"हे राम, धर्माने दोन्ही लोकांवर विजय मिळव. हे महातेजस्वी, तपाने सूर्यासारखा तेजस्वी हा दूत तुला पाहण्यासाठी आला आहे."
7.103.6
तद्वाक्यं लक्ष्मणेनोक्तं श्रुत्वा राम उवाच ह ।
प्रवेश्यतां मुनिस्तात महौजास्तस्य वाक्यधृत् ॥ ७.१०३.६ ॥
लक्ष्मणाचे ते बोलणे ऐकून राम म्हणाला, "हे बंधू, त्या महातेजस्वी मुनींना आत आणा; ते आपल्या शब्दाचे पालन करणारे आहेत."
7.103.7
सौमित्रिस्तु तथेत्युक्त्वा प्रावेशयत तं मुनिम् ।
ज्वलन्तमेव तेजोभिः प्रदहन्तमिवांशुभिः ॥ ७.१०३.७ ॥
लक्ष्मणाने 'तसेच होवो' म्हणून, तेजाने तळपणाऱ्या आणि किरणांनी जाळणाऱ्यासारख्या त्या मुनींना आत नेले.
7.103.8
सो ऽभिगम्य रघुश्रेष्ठं दीप्यपानं स्वतेजसा ।
ऋषिर्मधुरया वाचा वर्धस्वेत्याह राघवम् ॥ ७.१०३.८ ॥
तो ऋषी स्वतेजाने तळपत रघुश्रेष्ठाजवळ जाऊन मधुर वाणीने म्हणाले, 'तुझी भरभराट हो.'
7.103.9
तस्मै रामो महातेजाः पूजामर्घ्यपुरोगमाम् ।
ददौ कुशलमव्यग्रं प्रष्टुमेवोपचक्रमे ॥ ७.१०३.९ ॥
महातेजस्वी रामाने त्यांना अर्घ्यापासून सुरू होणारा सत्कार दिला आणि शांतपणे कुशल विचारण्यास सुरुवात केली.
7.103.10
पृष्टश्च कुशलं तेन रामेण वदतां वरः ।
आसने काञ्चने दिव्ये निषसाद महायशाः ॥ ७.१०३.१० ॥
रामाने कुशल विचारल्यावर, वक्त्यांत श्रेष्ठ असलेले ते महायशस्वी दिव्य सोन्याच्या आसनावर बसले.
7.103.11
तमुवाच ततो रामः स्वागतं ते महामुने ।
प्रापयास्य च वाक्यानि यतो दूतस्त्वमागतः ॥ ७.१०३.११ ॥
तेव्हा राम त्यांना म्हणाला, 'हे महामुनी, आपले स्वागत असो. आपण दूत म्हणून आला आहात, म्हणून त्यांचे संदेश सांगा.'
7.103.12
चोदितो राजसिंहेन मुनिर्वाक्यमभाषत ।
द्वन्द्वमेतत्प्रवक्तव्यं हितं वै यद्यपेक्षसे ॥ ७.१०३.१२ ॥
राजसिंह रामाच्या प्रेरणेने मुनी म्हणाले, 'आपली इच्छा असेल तर हा द्वंद्वभाव, जो हितकारी आहे, अवश्य सांगायला हवा.'
7.103.13
यः शृणोति निरीक्षेद्वा स वध्यो भविता तव ।
भवेद्वै मुनिमुख्यस्य वचनं यद्यपेक्षसे ॥ ७.१०३.१३ ॥
जो ऐकेल किंवा पाहील, तो तुझ्याकडून वध्य होईल. जर तुला मुनिश्रेष्ठांचे वचन हवे असेल, तर तसेच होवो.
7.103.14
स तथेति प्रतिज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
द्वारि तिष्ठ महाबाहो प्रतिहारं विसर्जय ॥ ७.१०३.१४ ॥
'तसेच होवो' असे म्हणून प्रतिज्ञा करून राम लक्ष्मणाला म्हणाला - हे महाबाहो, दारात उभा राहा, द्वारपालाला निरोप दे.
7.103.15
स मे वध्यः खलु भवेत् कथाद्वन्द्वं समीरितम् ।
ऋषेर्मम च सौमित्रे पश्येद्वा शृणुयाच्च यः ॥ ७.१०३.१५ ॥
हे सौमित्र, या ऋषी आणि माझ्या या संवादाला जो पाहील किंवा ऐकेल, तो निश्चितच माझ्याकडून वध्य होईल.
7.103.16
ततो निक्षिप्य काकुत्स्थो लक्ष्मणं द्वारि सङ्ग्रहम् ।
तमुवाच मुने वाक्यं कथयस्वेति राघवः ॥ ७.१०३.१६ ॥
मग काकुत्स्थ राघव राम लक्ष्मणाला दारात पहारा देऊन त्या मुनीला म्हणाला - 'हे मुने, आपले वचन सांगा.'
7.103.17
यत्ते मनीषितं वाक्यं येन वा ऽसि समाहितः ।
कथयस्वाविशङ्कस्त्वं ममापि हृदि वर्तते ॥ ७.१०३.१७ ॥
आपले जे इष्ट वचन असेल, ज्यात आपण एकाग्र आहात, ते निःशंकपणे सांगा; माझ्याही मनात तेच आहे.