ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.105.1
तथा तयोः संवदतोर्दुर्वासा भगवानृषिः ।
रामस्य दर्शनाकाङ्क्षी राजद्वारमुपागमत् ॥ ७.१०५.१ ॥
ଏହିପରି ସେମାନେ ଦୁହେଁ କଥା ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଭଗବାନ ଋଷି ଦୁର୍ବାସା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ରାଜଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ।
7.105.2
सो ऽभिगम्य तु सौमित्रिमुवाच ऋषिसत्तमः ।
रामं दर्शय मे शीघ्रं पुरा मे ऽर्थो ऽतिवर्तते ॥ ७.१०५.२ ॥
ସେହି ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ: "ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଅ; ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ବିତିଯାଉଛି।"
7.105.3
मुनेस्तु भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा ।
अभिवाद्य महात्मानं वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१०५.३ ॥
ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ବଧକାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.105.4
किं कार्यं ब्रूहि भगवन्को वा ऽर्थः किं करोम्यहम् ।
व्यग्रो हि राघवो ब्रह्मन्मुहूर्तं प्रतिपाल्यताम् ॥ ७.१०५.४ ॥
"ହେ ଭଗବନ୍, କୁହନ୍ତୁ, କି କାର୍ଯ୍ୟ, କି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? ମୁଁ କଣ କରିବି? ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ରାଘବ ଏବେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।"
7.105.5
तच्छ्रुत्वा ऋषिशार्दूलः क्रोधेन कलुषीकृतः ।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यं निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ७.१०५.५ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସଦୃଶ ସେ କ୍ରୋଧରେ କଳୁଷିତ ହୋଇ, ଚକ୍ଷୁରେ ଦହନ କରୁଥିବା ପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.105.6
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे रामाय प्रतिवेदय ।
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे न निवेदयसे यदि ॥ ७.१०५.६ ॥
"ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଏହି କ୍ଷଣରେ ମୋ ବିଷୟରେ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଅ। ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଯଦି ତୁମେ ଏହି କ୍ଷଣରେ ମୋତେ ନ ଜଣାଅ—"
7.105.7
विषयं त्वां पुरं चैव शपिष्ये राघवं तथा ।
भरतं चैव सौमित्रे युष्माकं या च सन्ततिः ॥ ७.१०५.७ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ତୁମର ରାଜ୍ୟ, ନଗର, ରାଘବ (ରାମ), ଭରତ ଓ ତୁମ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅଭିଶାପ ଦେବି।
7.105.8
न हि शक्ष्याम्यहं भूयो मन्युं धारयितुं हृदि ।
तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यं तस्य महात्मनः ।
चिन्तयामास मनसा तस्य वाक्यस्य निश्चयम् ॥ ७.१०५.८ ॥
ମୁଁ ମୋ ହୃଦୟରେ ପୁନର୍ବାର କ୍ରୋଧ ଧରି ରଖି ପାରିବି ନାହିଁ। ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ପରି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେ ମନରେ ତାଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
7.105.10
एकस्य मरणं मे ऽस्तु मा भूत्सर्वविनाशनम् ।
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा रामः कालं विसृज्य च ।
निस्सृत्य त्वरितं राजा अत्रेः पुत्रं ददर्श ह ॥ ७.१०५.१० ॥
"ଜଣର ମୃତ୍ୟୁ ମୋର ହେଉ, ସମସ୍ତଙ୍କର ବିନାଶ ନ ହେଉ।" ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାମ କାଳକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
7.105.11
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
किं कार्यमिति काकुत्स्थः कृताञ्जलिरभाषत ॥ ७.१०५.११ ॥
ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପରି ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କରଯୋଡ଼ି କାକୁତ୍ସ୍ଥ କହିଲେ, "କି କାର୍ଯ୍ୟ?"
7.105.12
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा मुनिवरः प्रभुम् ।
प्रत्याह रामं दुर्वासाः श्रूयतां धर्मवत्सल ॥ ७.१०५.१२ ॥
ରାଘବଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁର୍ବାସା ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଧର୍ମବତ୍ସଲ, ଶୁଣନ୍ତୁ।"
7.105.13
अद्य वर्षसहस्रस्य समाप्तिस्तपसो मम ।
सो ऽहं भोजनमिच्छामि यथासिद्धं तवानघ ॥ ७.१०५.१३ ॥
ଆଜି ମୋର ହଜାର ବର୍ଷର ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେଲା। ତେଣୁ ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭୋଜନ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
7.105.14
तच्छ्रुत्वा वचनं राजा राघवः प्रीतमानसः ।
भोजनं मुनिमुख्याय यथासिद्धमुपाहरत् ॥ ७.१०५.१४ ॥
ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ପ୍ରସନ୍ନମନା ରାଜା ରାଘବ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭୋଜନ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
7.105.15
स तु भुक्त्वा मुनिश्रेष्ठस्तदन्नममृतोपमम् ।
साधु रामेति सम्भाष्य स्वमाश्रममुपागमत् ॥ ७.१०५.१५ ॥
ଅମୃତ ସମାନ ସେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ 'ସାଧୁ, ରାମ' ବୋଲି କହି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
7.105.16
तस्मिन् गते मुनिवरे स्वाश्रमं लक्ष्मणाग्रजः ।
संस्मृत्य कालवाक्यानि ततो दुःखमुपागमत् ॥ ७.१०५.१६ ॥
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ରାମ କାଳର ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
7.105.17
दुःखेन च सुसन्तप्तः स्मृत्वा तद्घोरदर्शनम् ।
अवाङ्मुखो दीनमना व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.१०५.१७ ॥
ଦୁଃଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତପ୍ତ ରାମ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି, ମୁଖ ନୀଚୁ କରି, ଦୀନମନା ହୋଇ କଥା କହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.105.18
ततो बुद्ध्या विनिश्चित्य कालवाक्यानि राघवः ।
नैतदस्तीति निश्चित्य तूष्णीमासीन्महायशाः ॥ ७.१०५.१८ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିରେ କାଳବାକ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରି, 'ଏହା ଏପରି ନୁହେଁ' ବୋଲି ସ୍ଥିର କରି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଘବ ନୀରବ ରହିଲେ।