వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.105.1
तथा तयोः संवदतोर्दुर्वासा भगवानृषिः ।
रामस्य दर्शनाकाङ्क्षी राजद्वारमुपागमत् ॥ ७.१०५.१ ॥
ఇలా వారిద్దరు సంభాషిస్తుండగా, భగవాన్ ఋషి దుర్వాసుడు రాముని దర్శించాలనే కోరికతో రాజద్వారానికి వచ్చాడు.
7.105.2
सो ऽभिगम्य तु सौमित्रिमुवाच ऋषिसत्तमः ।
रामं दर्शय मे शीघ्रं पुरा मे ऽर्थो ऽतिवर्तते ॥ ७.१०५.२ ॥
ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుడు లక్ష్మణుని వద్దకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు: "నాకు త్వరగా రాముని దర్శింపజేయి; నా కార్యం గడిచిపోతోంది."
7.105.3
मुनेस्तु भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा ।
अभिवाद्य महात्मानं वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१०५.३ ॥
ఆ మునివాక్యం విని, శత్రువీరులను సంహరించే లక్ష్మణుడు ఆ మహాత్ముని నమస్కరించి ఈ మాటలు పలికాడు.
7.105.4
किं कार्यं ब्रूहि भगवन्को वा ऽर्थः किं करोम्यहम् ।
व्यग्रो हि राघवो ब्रह्मन्मुहूर्तं प्रतिपाल्यताम् ॥ ७.१०५.४ ॥
"భగవాన్, చెప్పండి, ఏమి పని, ఏమి ప్రయోజనం? నేనేమి చేయాలి? బ్రాహ్మణా, రాఘవుడు ఇప్పుడు వ్యగ్రంగా ఉన్నాడు; క్షణకాలం వేచి ఉండండి."
7.105.5
तच्छ्रुत्वा ऋषिशार्दूलः क्रोधेन कलुषीकृतः ।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यं निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ७.१०५.५ ॥
అది విని, ఋషులలో సింహమైన ఆయన కోపంతో కలుషితుడై, కళ్లతో దహించినట్లుగా లక్ష్మణునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
7.105.6
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे रामाय प्रतिवेदय ।
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे न निवेदयसे यदि ॥ ७.१०५.६ ॥
"సౌమిత్రీ, ఈ క్షణంలోనే నా గురించి రామునికి తెలియజెయ్యి. సౌమిత్రీ, నీవు ఈ క్షణంలో నన్ను తెలియజేయకపోతే—"
7.105.7
विषयं त्वां पुरं चैव शपिष्ये राघवं तथा ।
भरतं चैव सौमित्रे युष्माकं या च सन्ततिः ॥ ७.१०५.७ ॥
ఓ సౌమిత్రీ, నీ రాజ్యాన్ని, నగరాన్ని, రాఘవుడిని (రాముడిని), భరతుడిని, నీ సంతతిని కూడా నేను శపిస్తాను.
7.105.8
न हि शक्ष्याम्यहं भूयो मन्युं धारयितुं हृदि ।
तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यं तस्य महात्मनः ।
चिन्तयामास मनसा तस्य वाक्यस्य निश्चयम् ॥ ७.१०५.८ ॥
నా హృదయంలో మళ్ళీ కోపాన్ని ఉంచుకోలేను. ఆ మహాత్ముని భయంకరమైన మాటలను విని, అతని నిర్ణయాన్ని మనసులో ఆలోచించాడు.
7.105.10
एकस्य मरणं मे ऽस्तु मा भूत्सर्वविनाशनम् ।
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा रामः कालं विसृज्य च ।
निस्सृत्य त्वरितं राजा अत्रेः पुत्रं ददर्श ह ॥ ७.१०५.१० ॥
"ఒకరి మరణం నాకు కలుగనీ, అందరి వినాశనం కాదు." లక్ష్మణుని మాటలు విని రాముడు కాలాన్ని పంపివేసి, త్వరగా బయటకు వచ్చి అత్రి కుమారుడిని చూశాడు.
7.105.11
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
किं कार्यमिति काकुत्स्थः कृताञ्जलिरभाषत ॥ ७.१०५.११ ॥
తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న ఆ మహాత్ముడికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించిన కాకుత్స్థుడు "ఏమి కార్యం?" అని అడిగాడు.
7.105.12
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा मुनिवरः प्रभुम् ।
प्रत्याह रामं दुर्वासाः श्रूयतां धर्मवत्सल ॥ ७.१०५.१२ ॥
రాఘవుడు పలికిన ఆ మాటలు విని, మునిశ్రేష్ఠుడైన దుర్వాసుడు ప్రభువైన రాముడికి ఇలా బదులిచ్చాడు: "ధర్మప్రియుడా, వినుము."
7.105.13
अद्य वर्षसहस्रस्य समाप्तिस्तपसो मम ।
सो ऽहं भोजनमिच्छामि यथासिद्धं तवानघ ॥ ७.१०५.१३ ॥
ఈ రోజు నా వెయ్యేళ్ల తపస్సు పూర్తయింది. కాబట్టి ఓ నిష్కళంకుడా, నీవు సిద్ధం చేసిన భోజనాన్ని నేను కోరుతున్నాను.
7.105.14
तच्छ्रुत्वा वचनं राजा राघवः प्रीतमानसः ।
भोजनं मुनिमुख्याय यथासिद्धमुपाहरत् ॥ ७.१०५.१४ ॥
ఆ మాటను విని ప్రసన్నమనస్కుడైన రాజు రాఘవుడు, మునిశ్రేష్ఠునికి సిద్ధంగా ఉన్న భోజనాన్ని సమర్పించాడు.
7.105.15
स तु भुक्त्वा मुनिश्रेष्ठस्तदन्नममृतोपमम् ।
साधु रामेति सम्भाष्य स्वमाश्रममुपागमत् ॥ ७.१०५.१५ ॥
అమృతంలా ఉన్న ఆ అన్నాన్ని భుజించిన మునిశ్రేష్ఠుడు, 'సాధు, రామా' అని పలికి తన ఆశ్రమానికి వెళ్ళాడు.
7.105.16
तस्मिन् गते मुनिवरे स्वाश्रमं लक्ष्मणाग्रजः ।
संस्मृत्य कालवाक्यानि ततो दुःखमुपागमत् ॥ ७.१०५.१६ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ మునీంద్రుడు తన ఆశ్రమానికి వెళ్ళిన తరువాత, లక్ష్మణుని అన్న రాముడు కాలుని మాటలను స్మరించి దుఃఖం పొందాడు.
7.105.17
दुःखेन च सुसन्तप्तः स्मृत्वा तद्घोरदर्शनम् ।
अवाङ्मुखो दीनमना व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.१०५.१७ ॥
దుఃఖంతో మిక్కిలి బాధపడిన రాముడు ఆ భయంకర దృశ్యాన్ని స్మరించి, ముఖం వంచి, దీనమనస్కుడై మాట్లాడలేకపోయాడు.
7.105.18
ततो बुद्ध्या विनिश्चित्य कालवाक्यानि राघवः ।
नैतदस्तीति निश्चित्य तूष्णीमासीन्महायशाः ॥ ७.१०५.१८ ॥
అప్పుడు బుద్ధితో కాలుని మాటలను నిశ్చయించి, 'ఇది అలా కాదు' అని నిర్ణయించుకుని, మహాయశస్వి రాఘవుడు మౌనంగా ఉండిపోయాడు.