ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.105.1
तथा तयोः संवदतोर्दुर्वासा भगवानृषिः ।
रामस्य दर्शनाकाङ्क्षी राजद्वारमुपागमत् ॥ ७.१०५.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਾਜ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆਏ।
7.105.2
सो ऽभिगम्य तु सौमित्रिमुवाच ऋषिसत्तमः ।
रामं दर्शय मे शीघ्रं पुरा मे ऽर्थो ऽतिवर्तते ॥ ७.१०५.२ ॥
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਛੇਤੀ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਓ; ਮੇਰਾ ਕਾਜ ਬੀਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।"
7.105.3
मुनेस्तु भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा ।
अभिवाद्य महात्मानं वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१०५.३ ॥
ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.105.4
किं कार्यं ब्रूहि भगवन्को वा ऽर्थः किं करोम्यहम् ।
व्यग्रो हि राघवो ब्रह्मन्मुहूर्तं प्रतिपाल्यताम् ॥ ७.१०५.४ ॥
"ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੱਸੋ, ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਰਾਘਵ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇੱਕ ਪਲ ਉਡੀਕ ਕਰੋ।"
7.105.5
तच्छ्रुत्वा ऋषिशार्दूलः क्रोधेन कलुषीकृतः ।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यं निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ७.१०५.५ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੈਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.105.6
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे रामाय प्रतिवेदय ।
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे न निवेदयसे यदि ॥ ७.१०५.६ ॥
"ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਇਸੇ ਪਲ ਮੇਰੀ ਖ਼ਬਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ। ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਸੇ ਪਲ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੇਂ—"
7.105.7
विषयं त्वां पुरं चैव शपिष्ये राघवं तथा ।
भरतं चैव सौमित्रे युष्माकं या च सन्ततिः ॥ ७.१०५.७ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਤੇਰੇ ਰਾਜ, ਨਗਰ, ਰਾਘਵ (ਰਾਮ), ਭਰਤ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂਗਾ।
7.105.8
न हि शक्ष्याम्यहं भूयो मन्युं धारयितुं हृदि ।
तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यं तस्य महात्मनः ।
चिन्तयामास मनसा तस्य वाक्यस्य निश्चयम् ॥ ७.१०५.८ ॥
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਾਂਗਾ। ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਜਿਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
7.105.10
एकस्य मरणं मे ऽस्तु मा भूत्सर्वविनाशनम् ।
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा रामः कालं विसृज्य च ।
निस्सृत्य त्वरितं राजा अत्रेः पुत्रं ददर्श ह ॥ ७.१०५.१० ॥
"ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕਾਲ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
7.105.11
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
किं कार्यमिति काकुत्स्थः कृताञ्जलिरभाषत ॥ ७.१०५.११ ॥
ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਲਦੇ ਵਰਗੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?"
7.105.12
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा मुनिवरः प्रभुम् ।
प्रत्याह रामं दुर्वासाः श्रूयतां धर्मवत्सल ॥ ७.१०५.१२ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਧਰਮਵਤਸਲ, ਸੁਣੋ।"
7.105.13
अद्य वर्षसहस्रस्य समाप्तिस्तपसो मम ।
सो ऽहं भोजनमिच्छामि यथासिद्धं तवानघ ॥ ७.१०५.१३ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
7.105.14
तच्छ्रुत्वा वचनं राजा राघवः प्रीतमानसः ।
भोजनं मुनिमुख्याय यथासिद्धमुपाहरत् ॥ ७.१०५.१४ ॥
ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਰਾਘਵ ਨੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
7.105.15
स तु भुक्त्वा मुनिश्रेष्ठस्तदन्नममृतोपमम् ।
साधु रामेति सम्भाष्य स्वमाश्रममुपागमत् ॥ ७.१०५.१५ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਉਹ ਅੰਨ ਖਾ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ 'ਸਾਧੂ, ਰਾਮ' ਆਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
7.105.16
तस्मिन् गते मुनिवरे स्वाश्रमं लक्ष्मणाग्रजः ।
संस्मृत्य कालवाक्यानि ततो दुःखमुपागमत् ॥ ७.१०५.१६ ॥
ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਕਾਲ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
7.105.17
दुःखेन च सुसन्तप्तः स्मृत्वा तद्घोरदर्शनम् ।
अवाङ्मुखो दीनमना व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.१०५.१७ ॥
ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੜਫੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ, ਦੀਨ ਮਨ ਨਾਲ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕੇ।
7.105.18
ततो बुद्ध्या विनिश्चित्य कालवाक्यानि राघवः ।
नैतदस्तीति निश्चित्य तूष्णीमासीन्महायशाः ॥ ७.१०५.१८ ॥
ਫਿਰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਕਾਲ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, 'ਇਹ ਐਸਾ ਨਹੀਂ' ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਕੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਘਵ ਚੁੱਪ ਰਹੇ।