ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.106.1
अवाङ्मुखमथो दीनं दृष्ट्वा सोममिवाप्लुतम् ।
राघवं लक्ष्मणो वाक्यं हृष्टो मधुरमब्रवीत् ॥ ७.१०६.१ ॥
ਮੂੰਹ ਲਟਕਾਈ ਬੈਠੇ, ਰਾਹੂ ਦੇ ਗ੍ਰਸੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਦੁਖੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
7.106.2
न संतापं महाबाहो मदर्थं कर्तुमर्हसि ।
पूर्वनिर्माणबद्धा हि कालस्य गतिरीदृशी ॥ ७.१०६.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ; ਪਹਿਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਾਲ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
7.106.3
जहि मां सौम्य विस्रब्धं प्रतिज्ञां परिपालय ।
हीनप्रतिज्ञाः काकुत्स्थ प्रयान्ति नरकं नराः ॥ ७.१०६.३ ॥
ਹੇ ਸੌਮਯ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਜਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰੋ; ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਪ੍ਰਤਿਜਿਆ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7.106.4
यदि प्रीतिर्महाराज यद्यनुग्राह्यता मयि ।
जहि मां निर्विशङ्कस्त्वं धर्मं वर्धय राघव ॥ ७.१०६.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਓ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਧਾਓ।
7.106.5
लक्ष्मणेन तथोक्तस्तु रामः प्रचलितेन्द्रियः ।
मन्त्रिणः समुपानीय तथैव च पुरोधसम् ॥ ७.१०६.५ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਵਿਚਲਿਤ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
7.106.6
अब्रवीच्च तदा वृत्तं तेषां मध्ये स राघवः ।
दुर्वासोभिगमं चैव प्रतिज्ञां तापसस्य च ॥ ७.१०६.६ ॥
ਤਦ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਸੁਣਾਈ—ਦੁਰਵਾਸਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਪ੍ਰਤਿਜਿਆ।
7.106.7
तच्छ्रुत्वा मन्त्रिणः सर्वे सोपाध्यायाः समासत ।
वसिष्ठस्तु महातेजा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१०६.७ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਪਾਧਿਆਇ ਬੈਠ ਗਏ। ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.106.8
दृष्टमेतन्महाबाहो क्षयं ते रोमहर्षणम् ।
लक्ष्मणेन वियोगश्च तव राम महायशः ॥ ७.१०६.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੇਰਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋਵੇਗਾ।
7.106.9
त्यजैनं बलवान्कालो मा प्रतिज्ञां वृथा कृताः ।
विनष्टायां प्रतिज्ञायां धर्मो ऽपि च लयं व्रजेत् ॥ ७.१०६.९ ॥
ਇਹਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇ; ਕਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੈ। ਵਿਅਰਥ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਾ ਕਰ। ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਤਾਂ ਧਰਮ ਵੀ ਲੈ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
7.106.10
ततो धर्मे विनष्टे तु त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
सदेवर्षिगणं सर्वं विनश्येत्तु न संशयः ॥ ७.१०६.१० ॥
ਫਿਰ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਗਣ ਸਮੇਤ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
7.106.11
स त्वं पुरुषशार्दूल त्रैलोक्यस्याभिपालनात् ।
लक्ष्मणेन विना चाद्य जगत्स्वस्थं कुरुष्व ह ॥ ७.१०६.११ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅੱਜ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਰੱਖ।
7.106.12
तेषां तत्समवेतानां वाक्यं धर्मार्थसंहितम् ।
श्रुत्वा परिषदो मध्ये रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ७.१०६.१२ ॥
ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਉਹ ਬਚਨ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.106.13
विसर्जये त्वां सौमित्रे मा भूद्धर्मविपर्ययः ।
त्यागो वधो वा विहितः साधूनां तूभयं समम् ॥ ७.१०६.१३ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਧਰਮ ਦਾ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਧੂਆਂ ਲਈ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਵਧ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਵਿਹਿਤ ਹਨ।
7.106.14
रामेण भाषिते वाक्ये बाष्पव्याकुलितेन्द्रियः ।
लक्ष्मणस्त्वरितं प्रायात्स्वगृहं न विवेश ह ॥ ७.१०६.१४ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਲਦੀ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
7.106.15
स गत्वा सरयूतीरमुपस्पृश्य कृताञ्जलिः ।
निगृह्य सर्वस्रोतांसि निःश्वासं न मुमोच ह ॥ ७.१०६.१५ ॥
ਉਹ ਸਰਯੂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰੋਕ ਕੇ ਇੱਕ ਵੀ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
7.106.16
अनिःश्वसन्तं युक्तं तं सशक्राः साप्सरोगणाः ।
देवाः सर्षिगणाः सर्वे पुष्पैरभ्यकिरंस्तदा ॥ ७.१०६.१६ ॥
ਸਾਹ ਨਾ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਸਥਿਰ ਉਸ ਉੱਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਦੋਂ ਫੁੱਲ ਵਰਸਾਏ।
7.106.17
अदृश्यं सर्वमनुजैः सशरीरं महाबलम् ।
प्रगृह्य लक्ष्मणं शक्रस्त्रिदिवं संविवेश ह ॥ ७.१०६.१७ ॥
ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਦਿੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਇੰਦਰ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।
7.106.18
ततो विष्णोश्चतुर्भागमागतं सुरसत्तमाः ।
दृष्ट्वा प्रमुदिताः सर्वे ऽपूजयन् समहर्षयः ॥ ७.१०६.१८ ॥
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।