Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.11.1
सुमाली वरलब्धांस्तु ज्ञात्वा चैतान्निशाचरान् ।
उदतिष्ठद्भयं त्यक्त्वा सानुगः स रसातलात् ॥ ७.११.१ ॥
Al saber que estos errantes de la noche habían obtenido bendiciones, Sumālī, abandonando el temor, se alzó del inframundo con sus seguidores.
7.11.2
मारीचश्च प्रहस्तश्च विरूपाक्षो महोदरः ।
उदतिष्ठन्सुसंरब्धाः सचिवास्तस्य रक्षसः ॥ ७.११.२ ॥
Mārīca, Prahasta, Virūpākṣa y Mahodara también se levantaron: los ministros, sumamente airados, de aquel rakṣasa.
7.11.3
सुमाली सचिवैः सार्धं वृतो राक्षसपुङ्गवैः ।
अभिगम्य दशग्रीवं परिष्वज्येदमब्रवीत् ॥ ७.११.३ ॥
Rodeado de sus ministros y de los mejores rakṣasas, Sumālī se acercó a Daśagrīva, lo abrazó y dijo esto.
7.11.4
दिष्ट्या ते वत्स सम्प्राप्तश्चिन्तितो ऽयं मनोरथः ।
यस्त्वं त्रिभुवनश्रेष्ठाल्लब्धवान्वरमुत्तमम् ॥ ७.११.४ ॥
Por fortuna, hijo querido, este deseo tuyo se ha cumplido: has obtenido el supremo don del mejor de los tres mundos.
7.11.5
यत्कृते च वयं लङ्कां त्यकत्वा याता रसातलम् ।
तद्गतं नो महाबाहो महद्विष्णुकृतं भयम् ॥ ७.११.५ ॥
Por cuya causa abandonamos Laṅkā y descendimos al inframundo — ¡oh, de brazos poderosos!, aquel gran temor causado por Viṣṇu nos ha dejado.
7.11.6
असकृत्तद्भयाद्भीताः परित्यज्य स्वमालयम् ।
विद्रुताः सहिताः सर्वे प्रविष्टाः स्म रसातलम् ॥ ७.११.६ ॥
Asustados una y otra vez por aquel temor, abandonamos nuestra morada y huimos; todos juntos entramos en el inframundo.
7.11.7
अस्मदीया च लङ्केयं नगरी राक्षसोचिता ।
निवेशिता तव भ्रात्रा धनाध्यक्षेण धीमता ॥ ७.११.७ ॥
Esta Laṅkā es nuestra ciudad, apta para los rākṣasas; tu sabio hermano, el señor de la riqueza, la estableció.
7.11.8
यदि नामात्र शक्यं स्यात्साम्ना दानेन वानघ ।
तरसा वा महाबाहो प्रत्यानेतुं कृतं भवेत् ॥ ७.११.८ ॥
Oh sin mancha, si fuera posible aquí recuperarla por conciliación o por regalo, o por la fuerza, oh de brazos poderosos, la tarea estaría hecha.
7.11.9
त्वं तु लङ्केश्वरस्तात भविष्यसि न संशयः ।
त्वया राक्षसवंशो ऽयं निमग्नो ऽपि समुद्धृतः ।
सर्वेषां नः प्रभुश्चैव भविष्यसि महाबल ॥ ७.११.९ ॥
Querido hijo, sin duda serás señor de Laṅkā. Por ti este linaje rākṣasa, que estaba hundido, ha sido levantado. Oh poderoso, también serás señor de todos nosotros.
7.11.10
अथाब्रवीद्दशग्रीवो मातामहमुपस्थितम् ।
वित्तेशो गुरुरस्माकं नार्हसे वक्तुमीदृशम् ॥ ७.११.१० ॥
Entonces Rāvaṇa, el de diez cuellos, habló a su abuelo materno que se había acercado: «El señor de la riqueza es nuestro gurú; no te corresponde decir tal cosa».
7.11.11
साम्नापि राक्षसेन्द्रेण प्रत्याख्यातो गरीयसा ।
किञ्चिन्नाह तदा रक्षो ज्ञात्वा तस्य चकीर्षितम् ॥ ७.११.११ ॥
Incluso por conciliación el gran señor de los rākṣasas lo rechazó; conociendo su intención, el rākṣasa no dijo nada en aquel momento.
7.11.12
कस्यचित्त्वथ कालस्य वसन्तं रावणं ततः ।
उक्तवन्तं तथा वाक्यं दशग्रीवं निशाचरः ॥ ७.११.१२ ॥
Después de algún tiempo, mientras Rāvaṇa residía allí, aquel nocturno habló estas palabras al de diez cuellos.
7.11.13
प्रहस्तः प्रश्रितं वाक्यमिदमाह स कारणम् ॥ ७.११.१३ ॥
Prahasta, con humildad y con razón, pronunció estas palabras.
7.11.14
दशग्रीव महाबाहो नार्हस्त्वं वक्तुमीदृशम् ।
सौभ्रात्रं नास्ति शूराणां शृणु चेदं वचो मम ॥ ७.११.१४ ॥
¡Oh Daśagrīva, de brazos poderosos! No te corresponde hablar así. Entre los héroes no hay fraternidad; escucha estas palabras mías.
7.11.15
अदितिश्च दितिश्चैव भगिन्यौ सहिते हि ते ।
भार्ये परमरूपिण्यौ कश्यपस्य प्रजापतेः ॥ ७.११.१५ ॥
Aditi y Diti, dos hermanas, eran ambas esposas de suprema belleza de Kaśyapa, el señor de las criaturas.
7.11.16
अदितिर्जनयामास देवांस्त्रिभुवनेश्वरान् ।
दितिस्त्वजनयत्पुत्रान्कश्यपस्यात्मसम्भवान् ॥ ७.११.१६ ॥
Aditi dio a luz a los dioses, señores de los tres mundos; pero Diti dio a luz hijos nacidos de Kaśyapa, engendrados de su propio ser.
7.11.17
दैत्यानां किल धर्मज्ञ पुरीयं सवनार्णवा ।
सपर्वता मही वीर ते ऽभवन्प्रभविष्णवः ॥ ७.११.१७ ॥
¡Oh conocedor del dharma, héroe! Esta ciudad y esta tierra, con sus océanos y montañas, pertenecieron a los Daityas; ahora están bajo tu poder.
7.11.18
निहत्य तांस्तु समरे विष्णुना प्रभविष्णुना ।
देवानां वशमानीतं त्रैलोक्यमिदमव्ययम् ॥ ७.११.१८ ॥
Tras abatirlos en batalla, el poderoso Viṣṇu puso estos tres mundos imperecederos bajo el control de los dioses.
7.11.19
नैतदेको भवानेव करिष्यति विपर्ययम् ।
सुरासुरैराचरितं तत्कुरुष्व वचो मम ॥ ७.११.१९ ॥
No llevarás a cabo tú solo este vuelco. Haz lo que han hecho dioses y demonios; obedece mi palabra.
7.11.20
एवमुक्तो दशग्रीवः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं वै बाढमित्येव सो ऽब्रवीत् ॥ ७.११.२० ॥
Así interpelado, Daśagrīva, con el ánimo alegre, reflexionó un momento y dijo: «Muy bien».
7.11.21
स तु तेनैव हर्षेण तस्मिन्नहनि वीर्यवान् ।
वनं गतो दशग्रीवः सह तैः क्षणदाचरैः ॥ ७.११.२१ ॥
Entonces, con esa misma alegría, aquel día el poderoso Daśagrīva fue al bosque junto con aquellos nocturnos.
7.11.22
त्रिकूटस्थः स तु तदा दशग्रीवो निशाचरः ।
प्रेषयामास दौत्येन प्रहस्तं वाक्यकोविदम् ॥ ७.११.२२ ॥
Entonces Daśagrīva, el nocturno que habitaba en Trikūṭa, envió como emisario a Prahasta, diestro en la palabra.
7.11.23
प्रहस्त शीघ्रं गच्छ त्वं ब्रूहि नैर्ऋतपुङ्गवम् ।
वचसा मम वित्तेशं सामपूर्वमिदं वचः ॥ ७.११.२३ ॥
Prahasta, ve pronto y di estas palabras, primero con tono conciliador, en mi nombre a Kubera, el mejor de los Nairṛtas, señor de la riqueza.
7.11.24
इयं लङ्का पुरी राजन्राक्षसानां महात्मनाम् ।
त्वया निवेशिता सौम्य नैतद्युक्तं तवानघ ॥ ७.११.२४ ॥
Esta ciudad de Laṅkā, oh rey, pertenece a los rakshasas magnánimos; tú mismo la estableciste. Oh gentil, oh intachable, esto no te conviene.
7.11.25
तद्भवान्यदि नो ह्यद्य दद्यादतुलविक्रम ।
कृता भवेन्मम प्रीतिर्धुर्मश्चैवानुपालितः ॥ ७.११.२५ ॥
Por tanto, oh tú de valor incomparable, si hoy nos lo das, mi alegría quedará cumplida y el dharma será preservado.
7.11.26
स तु गत्वा पुरीं लङ्कां धनदेन सुरक्षिताम् ।
अब्रवीत्परमोदारं वित्तपालमिदं वचः ॥ ७.११.२६ ॥
Habiendo ido a la ciudad de Laṅkā, bien custodiada por Dhanada, dijo estas palabras al generosísimo guardián de las riquezas.
7.11.27
प्रेषितो ऽहं तव भ्रात्रा दशग्रीवेण सुव्रत ।
त्वत्समीपं महाबाहो सर्वशस्त्रभृतां वर ॥ ७.११.२७ ॥
He sido enviado a ti, oh tú de votos firmes, por tu hermano Daśagrīva (Rāvaṇa). ¡Oh de brazos poderosos, el mejor de todos los que portan armas!
7.11.28
तच्छ्रूयतां महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
वचनं मम वित्तेश यद्ब्रवीति दशाननः ॥ ७.११.२८ ॥
Escucha, oh muy sabio, experto en todas las escrituras, oh señor de la riqueza, estas palabras que el de diez rostros dice.
7.11.29
इयं किल पुरी रम्या सुमालिप्रमुखैः पुरा ।
भुक्तपूर्वा विशालाक्ष राक्षसैर्भीमविक्रमैः ॥ ७.११.२९ ॥
Esta hermosa ciudad, oh de ojos amplios, fue en otro tiempo disfrutada por los rākṣasas encabezados por Sumālī, de terrible valor.
7.11.30
तेन विज्ञाप्यते सो ऽयं साम्प्रतं विश्रवात्मज ।
तदेषा दीयतां तात याचतस्तस्य सामतः ॥ ७.११.३० ॥
Ahora él declara esto: oh hijo de Viśravās, querido, que esto le sea dado a quien lo pide, por la vía de la conciliación.
7.11.31
प्रहस्तादभिसंश्रुत्य देवो वैश्रवणो वचः ।
प्रत्युवाच प्रहस्तं तं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ७.११.३१ ॥
Al oír las palabras de Prahasta, el dios Vaiśravaṇa, diestro en el discurso, le respondió.
7.11.32
दत्ता ममेयं पित्रा तु लङ्का शून्या निशाचरैः ।
निवासिते च मे यक्षैर्दानमानादिभिर्गुणैः ॥ ७.११.३२ ॥
Esta Laṅkā me fue dada por mi padre; vaciada por los rākṣasas, yo la poblé con yakṣas mediante cualidades como la generosidad y el honor.
7.11.33
ब्रूहि गच्छ दशग्रीवं पुरं राज्यं च यन्मम ।
तवाप्येतन्महाबाहो भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम् ॥ ७.११.३३ ॥
Ve y dile al de diez cuellos: la ciudad y el reino que son míos, oh de poderosos brazos, tú también disfruta de este reino sin espinas.
7.11.34
एवमुक्त्वा धनाध्यक्षो जगाम पितुरन्तिकम् ॥ ७.११.३४ ॥
Tras decir esto, el señor de la riqueza fue ante la presencia de su padre.
7.11.35
अभिवाद्य गुरुं प्राह रावणस्य यदीप्सितम् ।
एष तात दशग्रीवो दूतं प्रेषितवान्मम ॥ ७.११.३५ ॥
Tras saludar respetuosamente a su maestro y padre, expuso lo que deseaba Rāvaṇa: "Querido padre, este de diez cuellos me ha enviado un mensajero."
7.11.36
दीयतां नगरी लङ्का पूर्वं रक्षोगणोषिता ।
मयात्र यदनुष्ठेयं तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ॥ ७.११.३६ ॥
Que sea entregada esta ciudad de Laṅkā, antes habitada por huestes de rākṣasas. Oh tú de buenos votos, dime qué debo hacer aquí.
7.11.37
ब्रह्मर्षिस्त्वेवमुक्तो ऽसौ विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।
प्राञ्जलिं धनदं प्राह शृणु पुत्र वचो मम ॥ ७.११.३७ ॥
Así interpelado, el sabio Viśravā, el mejor de los munis y brahmarṣi, juntó las manos y habló a Dhanada (Kubera): «Hijo, escucha mis palabras.»
7.11.38
दशग्रीवो महाबाहुरुक्तवान्मम सन्निधौ ।
मया निर्भर्त्सितश्चासीद्बहुशोक्तः सुदुर्मतिः ॥ ७.११.३८ ॥
El de diez cuellos y grandes brazos habló en mi presencia (con dureza); reprendí muchas veces a aquel de mala mente.
7.11.39
स क्रोधेन मया चोक्तो ध्वंसते च पुनः पुनः ।
श्रेयो ऽभियुक्तं धर्म्यं च शृणु पुत्र वचो मम ॥ ७.११.३९ ॥
Le hablé con ira, pero él seguía desatendiéndolo una y otra vez. Ahora escucha, hijo, mis palabras, que son benéficas y conformes al dharma.
7.11.40
वरप्रदानसम्मूढो मान्या ऽमान्यान् स दुर्मतिः ।
न वेत्ति मम शापाच्च प्रकृतिं दारुणां गतः ॥ ७.११.४० ॥
Ofuscado por el don, aquel de mala mente no distingue a los honrados de los deshonrados; y por mi maldición ha llegado a una naturaleza terrible.
7.11.41
तस्माद्गच्छ महाबाहो कैलासं धरणीधरम् ।
निवेशय निवासार्थं त्यक्त्वा लङ्कां सहानुगः ॥ ७.११.४१ ॥
Por tanto, oh de grandes brazos, abandona Laṅkā, ve con tus seguidores al monte Kailāsa, sostén de la tierra, y establécete allí para morar.
7.11.42
तत्र मन्दाकिनी रम्या नदीनामुत्तमा नदी ।
काञ्चनैः सूर्यसङ्काशैः पङ्कजैः संवृतोदका ॥ ७.११.४२ ॥
Allí está el encantador Mandākinī, el mejor de los ríos, cuyas aguas están cubiertas de loto dorados semejantes al sol.
7.11.43
कुमुदैरुत्पलैश्चैव तथा ऽन्यैश्च सुगन्धिभिः ॥ ७.११.४३ ॥
Cubierto de azucenas y loto azul, y de otras flores fragantes.
7.11.44
तत्र देवाः सगन्धर्वाः साप्सरोरगकिंनराः ।
विहारशीलाः सततं रमन्ते सर्वदा ऽ ऽश्रिताः ॥ ७.११.४४ ॥
Allí los dioses, los gandharvas, las apsaras, las serpientes y los kinnaras, amantes del juego, siempre acuden y se deleitan.
7.11.45
न हि क्षमं तवानेन वैरं धनद रक्षसा ।
जानीषे हि यथा ऽनेन लब्धः परमको वरः ॥ ७.११.४५ ॥
Oh dador de riquezas, no te conviene la enemistad con este rākṣasa; sabes bien qué supremo don ha obtenido.
7.11.46
एवमुक्तो गृहीत्वा ऽ ऽशु तद्वचः पितृगौरवात् ।
सदारपुत्रः सामान्यः सवाहनधनो गतः ॥ ७.११.४६ ॥
Así aconsejado, por reverencia a su padre aceptó de inmediato sus palabras y partió en forma ordinaria, con esposa, hijos, vehículos y riquezas.
7.11.47
प्रहस्तो ऽथ दशग्रीवं गत्वा वचनमब्रवीत् ।
प्रहृष्टात्मा महात्मानं सहामात्यं सहानुजम् ॥ ७.११.४७ ॥
Entonces Prahasta, yendo ante Rāvaṇa, con el corazón alegre, dijo estas palabras al magnánimo, junto a sus ministros y su hermano menor.
7.11.48
शून्या सा नगरी लङ्का त्यक्त्त्वैनां धनदो गतः ।
प्रविश्य तां सहास्माभिः स्वधर्मं प्रतिपालय ॥ ७.११.४८ ॥
Aquella ciudad de Laṅkā está ahora vacía, pues Kubera la ha abandonado y se ha marchado. Entra en ella con nosotros y cumple tu deber.
7.11.49
एवमुक्तो दशग्रीवः प्रहस्तेन महाबलः ।
विवेश नगरीं लङ्कां भ्रातृभिः सबलानुगैः ॥ ७.११.४९ ॥
Así aconsejado por Prahasta, el poderoso Daśagrīva entró en la ciudad de Laṅkā con sus hermanos, su ejército y sus seguidores.
7.11.50
धनदेन परित्यक्तां सुविभक्तमहापथाम् ।
आरुरोह स देवारिः स्वर्गं देवाधिपो यथा ॥ ७.११.५० ॥
Aquella Laṅkā abandonada por Kubera, con sus grandes calles bien trazadas, fue ocupada por el enemigo de los dioses, como el señor de los dioses ocupa el cielo.
7.11.51
स चाभिषिक्तः क्षणदाचरैस्तदा निवेशयामास पुरीं दशाननः ।
निकामपूर्णा च बभूव सा पुरी निशाचरैर्नीलबलाहकोपमैः ॥ ७.११.५१ ॥
Entonces Daśānana, ungido por los errantes nocturnos, pobló la ciudad; y la ciudad quedó colmada de rākṣasas, semejantes a nubes oscuras.
7.11.52
धनेश्वरस्त्वथ पितृवाक्यगौरवान्न्यवेशयच्छशिविमले गिरौ पुरीम् ।
स्वलङ्कृतैर्भवनवरैर्विभूषितां पुरन्दरस्वेव तदा ऽमरावतीम् ॥ ७.११.५२ ॥
Por respeto a la palabra de su padre, Kubera, señor de la riqueza, estableció entonces su ciudad sobre la montaña brillante como la luna; adornada con excelentes mansiones bien ornamentadas, era como Amarāvatī, la ciudad de Purandara (Indra).