Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.11.1

सुमाली वरलब्धांस्तु ज्ञात्वा चैतान्निशाचरान् ।
उदतिष्ठद्भयं त्यक्त्वा सानुगः स रसातलात् ॥ ७.११.१ ॥

ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਸੁਮਾਲੀ ਭੈ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ।

7.11.2

मारीचश्च प्रहस्तश्च विरूपाक्षो महोदरः ।
उदतिष्ठन्सुसंरब्धाः सचिवास्तस्य रक्षसः ॥ ७.११.२ ॥

ਮਾਰੀਚ, ਪ੍ਰਹਸਤ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਮਹੋਦਰ ਵੀ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ — ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮੰਤਰੀ।

7.11.3

सुमाली सचिवैः सार्धं वृतो राक्षसपुङ्गवैः ।
अभिगम्य दशग्रीवं परिष्वज्येदमब्रवीत् ॥ ७.११.३ ॥

ਸੁਮਾਲੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।

7.11.4

दिष्ट्या ते वत्स सम्प्राप्तश्चिन्तितो ऽयं मनोरथः ।
यस्त्वं त्रिभुवनश्रेष्ठाल्लब्धवान्वरमुत्तमम् ॥ ७.११.४ ॥

ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ — ਤੇਰੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।

7.11.5

यत्कृते च वयं लङ्कां त्यकत्वा याता रसातलम् ।
तद्गतं नो महाबाहो महद्विष्णुकृतं भयम् ॥ ७.११.५ ॥

ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਲੰਕਾ ਛੱਡ ਕੇ ਰਸਾਤਲ ਚਲੇ ਗਏ ਸੀ — ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਭੈ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

7.11.6

असकृत्तद्भयाद्भीताः परित्यज्य स्वमालयम् ।
विद्रुताः सहिताः सर्वे प्रविष्टाः स्म रसातलम् ॥ ७.११.६ ॥

ਉਸ ਭੈ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।

7.11.7

अस्मदीया च लङ्केयं नगरी राक्षसोचिता ।
निवेशिता तव भ्रात्रा धनाध्यक्षेण धीमता ॥ ७.११.७ ॥

ਇਹ ਲੰਕਾ ਸਾਡੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਯੋਗ। ਤੇਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਾ, ਧਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ।

7.11.8

यदि नामात्र शक्यं स्यात्साम्ना दानेन वानघ ।
तरसा वा महाबाहो प्रत्यानेतुं कृतं भवेत् ॥ ७.११.८ ॥

ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਜੇ ਸਾਮ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਵਾਪਸ ਲੈਣਾ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।

7.11.9

त्वं तु लङ्केश्वरस्तात भविष्यसि न संशयः ।
त्वया राक्षसवंशो ऽयं निमग्नो ऽपि समुद्धृतः ।
सर्वेषां नः प्रभुश्चैव भविष्यसि महाबल ॥ ७.११.९ ॥

ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਬਣੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਮੁੜ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਬਣੇਂਗਾ।

7.11.10

अथाब्रवीद्दशग्रीवो मातामहमुपस्थितम् ।
वित्तेशो गुरुरस्माकं नार्हसे वक्तुमीदृशम् ॥ ७.११.१० ॥

ਤਦ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆਏ ਨਾਨੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਧਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

7.11.11

साम्नापि राक्षसेन्द्रेण प्रत्याख्यातो गरीयसा ।
किञ्चिन्नाह तदा रक्षो ज्ञात्वा तस्य चकीर्षितम् ॥ ७.११.११ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ।

7.11.12

कस्यचित्त्वथ कालस्य वसन्तं रावणं ततः ।
उक्तवन्तं तथा वाक्यं दशग्रीवं निशाचरः ॥ ७.११.१२ ॥

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

7.11.13

प्रहस्तः प्रश्रितं वाक्यमिदमाह स कारणम् ॥ ७.११.१३ ॥

ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਕਾਰਨ ਸਹਿਤ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

7.11.14

दशग्रीव महाबाहो नार्हस्त्वं वक्तुमीदृशम् ।
सौभ्रात्रं नास्ति शूराणां शृणु चेदं वचो मम ॥ ७.११.१४ ॥

ਹੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੇਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।

7.11.15

अदितिश्च दितिश्चैव भगिन्यौ सहिते हि ते ।
भार्ये परमरूपिण्यौ कश्यपस्य प्रजापतेः ॥ ७.११.१५ ॥

ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀਆਂ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ।

7.11.16

अदितिर्जनयामास देवांस्त्रिभुवनेश्वरान् ।
दितिस्त्वजनयत्पुत्रान्कश्यपस्यात्मसम्भवान् ॥ ७.११.१६ ॥

ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

7.11.17

दैत्यानां किल धर्मज्ञ पुरीयं सवनार्णवा ।
सपर्वता मही वीर ते ऽभवन्प्रभविष्णवः ॥ ७.११.१७ ॥

ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਹਿਤ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੈਂਤਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।

7.11.18

निहत्य तांस्तु समरे विष्णुना प्रभविष्णुना ।
देवानां वशमानीतं त्रैलोक्यमिदमव्ययम् ॥ ७.११.१८ ॥

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

7.11.19

नैतदेको भवानेव करिष्यति विपर्ययम् ।
सुरासुरैराचरितं तत्कुरुष्व वचो मम ॥ ७.११.१९ ॥

ਇਹ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗਾ। ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕੀਤਾ, ਉਵੇਂ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਬੋਲ ਮੰਨ।

7.11.20

एवमुक्तो दशग्रीवः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं वै बाढमित्येव सो ऽब्रवीत् ॥ ७.११.२० ॥

ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਪਲ ਭਰ ਸੋਚ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ'।

7.11.21

स तु तेनैव हर्षेण तस्मिन्नहनि वीर्यवान् ।
वनं गतो दशग्रीवः सह तैः क्षणदाचरैः ॥ ७.११.२१ ॥

ਉਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਿਨ ਬਲਵਾਨ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤ-ਚਰਾਂ ਨਾਲ ਬਨ ਨੂੰ ਗਿਆ।

7.11.22

त्रिकूटस्थः स तु तदा दशग्रीवो निशाचरः ।
प्रेषयामास दौत्येन प्रहस्तं वाक्यकोविदम् ॥ ७.११.२२ ॥

ਤ੍ਰਿਕੂਟ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।

7.11.23

प्रहस्त शीघ्रं गच्छ त्वं ब्रूहि नैर्ऋतपुङ्गवम् ।
वचसा मम वित्तेशं सामपूर्वमिदं वचः ॥ ७.११.२३ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਹਸਤ, ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਜਾ; ਨੈਰਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿੱਤੇਸ਼ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਮ-ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ।

7.11.24

इयं लङ्का पुरी राजन्राक्षसानां महात्मनाम् ।
त्वया निवेशिता सौम्य नैतद्युक्तं तवानघ ॥ ७.११.२४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਸੌਮਯ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

7.11.25

तद्भवान्यदि नो ह्यद्य दद्यादतुलविक्रम ।
कृता भवेन्मम प्रीतिर्धुर्मश्चैवानुपालितः ॥ ७.११.२५ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੀ ਨਿਭੇਗਾ।

7.11.26

स तु गत्वा पुरीं लङ्कां धनदेन सुरक्षिताम् ।
अब्रवीत्परमोदारं वित्तपालमिदं वचः ॥ ७.११.२६ ॥

ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਪਰਮ ਉਦਾਰ ਧਨ-ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

7.11.27

प्रेषितो ऽहं तव भ्रात्रा दशग्रीवेण सुव्रत ।
त्वत्समीपं महाबाहो सर्वशस्त्रभृतां वर ॥ ७.११.२७ ॥

ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਰਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ (ਰਾਵਣ) ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ!

7.11.28

तच्छ्रूयतां महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
वचनं मम वित्तेश यद्ब्रवीति दशाननः ॥ ७.११.२८ ॥

ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗ੍ਯ, ਸਰਬਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ਾਰਦ, ਹੇ ਧਨਪਤੀ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।

7.11.29

इयं किल पुरी रम्या सुमालिप्रमुखैः पुरा ।
भुक्तपूर्वा विशालाक्ष राक्षसैर्भीमविक्रमैः ॥ ७.११.२९ ॥

ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼, ਇਹ ਰਮਣੀਕ ਨਗਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਮਾਲੀ ਆਦਿ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭੋਗੀ ਗਈ ਸੀ।

7.11.30

तेन विज्ञाप्यते सो ऽयं साम्प्रतं विश्रवात्मज ।
तदेषा दीयतां तात याचतस्तस्य सामतः ॥ ७.११.३० ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਹੁਣ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਰਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸਾਮ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇ ਦਿਓ।

7.11.31

प्रहस्तादभिसंश्रुत्य देवो वैश्रवणो वचः ।
प्रत्युवाच प्रहस्तं तं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ ७.११.३१ ॥

ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਦੇਵ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

7.11.32

दत्ता ममेयं पित्रा तु लङ्का शून्या निशाचरैः ।
निवासिते च मे यक्षैर्दानमानादिभिर्गुणैः ॥ ७.११.३२ ॥

ਇਹ ਲੰਕਾ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਹੋਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਨ, ਮਾਨ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਯਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਸੀ।

7.11.33

ब्रूहि गच्छ दशग्रीवं पुरं राज्यं च यन्मम ।
तवाप्येतन्महाबाहो भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम् ॥ ७.११.३३ ॥

ਜਾ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖ: ਮੇਰਾ ਜੋ ਨਗਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਕੰਟਕ ਰਾਜ ਤੂੰ ਹੀ ਭੋਗ।

7.11.34

एवमुक्त्वा धनाध्यक्षो जगाम पितुरन्तिकम् ॥ ७.११.३४ ॥

ਏਦਾਂ ਆਖ ਕੇ ਧਨਾਧਿਅਕਸ਼ ਕੁਬੇਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

7.11.35

अभिवाद्य गुरुं प्राह रावणस्य यदीप्सितम् ।
एष तात दशग्रीवो दूतं प्रेषितवान्मम ॥ ७.११.३५ ॥

ਗੁਰੂ (ਪਿਤਾ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੀ: "ਹੇ ਤਾਤ, ਇਸ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।"

7.11.36

दीयतां नगरी लङ्का पूर्वं रक्षोगणोषिता ।
मयात्र यदनुष्ठेयं तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ॥ ७.११.३६ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਸੀ ਇਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

7.11.37

ब्रह्मर्षिस्त्वेवमुक्तो ऽसौ विश्रवा मुनिपुङ्गवः ।
प्राञ्जलिं धनदं प्राह शृणु पुत्र वचो मम ॥ ७.११.३७ ॥

ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਉਹ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ ਬੋਲੇ — 'ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।'

7.11.38

दशग्रीवो महाबाहुरुक्तवान्मम सन्निधौ ।
मया निर्भर्त्सितश्चासीद्बहुशोक्तः सुदुर्मतिः ॥ ७.११.३८ ॥

ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ (ਕਠੋਰ ਬਚਨ) ਕਹੇ। ਉਸ ਦੁਰਮਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਝਿੜਕਿਆ।

7.11.39

स क्रोधेन मया चोक्तो ध्वंसते च पुनः पुनः ।
श्रेयो ऽभियुक्तं धर्म्यं च शृणु पुत्र वचो मम ॥ ७.११.३९ ॥

ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਹੁਣ ਜੋ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮਸੰਮਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ।

7.11.40

वरप्रदानसम्मूढो मान्या ऽमान्यान् स दुर्मतिः ।
न वेत्ति मम शापाच्च प्रकृतिं दारुणां गतः ॥ ७.११.४० ॥

ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਉਹ ਦੁਰਮਤੀ ਮਾਣਯੋਗ ਅਤੇ ਅਣਮਾਣਯੋਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਮੇਰੇ ਸਰਾਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

7.11.41

तस्माद्गच्छ महाबाहो कैलासं धरणीधरम् ।
निवेशय निवासार्थं त्यक्त्वा लङ्कां सहानुगः ॥ ७.११.४१ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਲੰਕਾ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਜਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵਾਸ ਲਈ ਵੱਸ ਜਾ।

7.11.42

तत्र मन्दाकिनी रम्या नदीनामुत्तमा नदी ।
काञ्चनैः सूर्यसङ्काशैः पङ्कजैः संवृतोदका ॥ ७.११.४२ ॥

ਉੱਥੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਜਲ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

7.11.43

कुमुदैरुत्पलैश्चैव तथा ऽन्यैश्च सुगन्धिभिः ॥ ७.११.४३ ॥

ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਉਤਪਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ (ਉਹ ਨਦੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ)।

7.11.44

तत्र देवाः सगन्धर्वाः साप्सरोरगकिंनराः ।
विहारशीलाः सततं रमन्ते सर्वदा ऽ ऽश्रिताः ॥ ७.११.४४ ॥

ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵਿਹਾਰ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਮਦੇ ਹਨ।

7.11.45

न हि क्षमं तवानेन वैरं धनद रक्षसा ।
जानीषे हि यथा ऽनेन लब्धः परमको वरः ॥ ७.११.४५ ॥

ਹੇ ਧਨਦ, ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵੈਰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਨੇ ਜੋ ਪਰਮ ਵਰ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।

7.11.46

एवमुक्तो गृहीत्वा ऽ ऽशु तद्वचः पितृगौरवात् ।
सदारपुत्रः सामान्यः सवाहनधनो गतः ॥ ७.११.४६ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਚਨ ਤੁਰੰਤ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਸਮੇਤ ਸਾਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

7.11.47

प्रहस्तो ऽथ दशग्रीवं गत्वा वचनमब्रवीत् ।
प्रहृष्टात्मा महात्मानं सहामात्यं सहानुजम् ॥ ७.११.४७ ॥

ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਸਤ ਦਸ਼ਗਰੀਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।

7.11.48

शून्या सा नगरी लङ्का त्यक्त्त्वैनां धनदो गतः ।
प्रविश्य तां सहास्माभिः स्वधर्मं प्रतिपालय ॥ ७.११.४८ ॥

ਉਹ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਹੁਣ ਸੁੰਨੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਨਦ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ।

7.11.49

एवमुक्तो दशग्रीवः प्रहस्तेन महाबलः ।
विवेश नगरीं लङ्कां भ्रातृभिः सबलानुगैः ॥ ७.११.४९ ॥

ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਭਰਾਵਾਂ, ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

7.11.50

धनदेन परित्यक्तां सुविभक्तमहापथाम् ।
आरुरोह स देवारिः स्वर्गं देवाधिपो यथा ॥ ७.११.५० ॥

ਕੁਬੇਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗੀ ਗਈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ ਵੱਡੇ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਰਾਜ ਸਵਰਗ ਉੱਤੇ।

7.11.51

स चाभिषिक्तः क्षणदाचरैस्तदा निवेशयामास पुरीं दशाननः ।
निकामपूर्णा च बभूव सा पुरी निशाचरैर्नीलबलाहकोपमैः ॥ ७.११.५१ ॥

ਤਦ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤੇ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੇ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ; ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਨਗਰੀ ਭਰ ਗਈ।

7.11.52

धनेश्वरस्त्वथ पितृवाक्यगौरवान्न्यवेशयच्छशिविमले गिरौ पुरीम् ।
स्वलङ्कृतैर्भवनवरैर्विभूषितां पुरन्दरस्वेव तदा ऽमरावतीम् ॥ ७.११.५२ ॥

ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਮਾਣ ਕਰਕੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਉੱਜਲੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ; ਉੱਤਮ ਸਜੇ ਭਵਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਉਹ ਪੁਰੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।